Quy Định PCCC Cho Kho Xưởng: Doanh Nghiệp Không Thể Chủ Quan
Trong bối cảnh nhiều vụ cháy nhà xưởng và kho hàng xảy ra liên tiếp trong thời gian gần đây, công tác phòng cháy chữa cháy (PCCC) đang trở thành yêu cầu bắt buộc đối với mọi doanh nghiệp sản xuất, lưu trữ hàng hóa. Không chỉ gây thiệt hại lớn về tài sản, các vụ cháy còn làm gián đoạn hoạt động kinh doanh, ảnh hưởng môi trường và có thể gây thương vong nghiêm trọng.
Đặc biệt trong năm 2026, hàng loạt vụ cháy kho xưởng lớn tại Hà Nội và TP.HCM tiếp tục gióng lên hồi chuông cảnh báo về việc xem nhẹ các quy định PCCC trong doanh nghiệp.
- Cuối tháng 4/2026, một vụ hỏa hoạn lớn xảy ra tại khu kho xưởng chứa sơn và dung môi ở xã Đông Anh, Hà Nội. Theo ghi nhận của cơ quan báo chí, đám cháy bùng phát dữ dội do bên trong chứa nhiều vật liệu dễ cháy như sơn công nghiệp và dung môi hóa chất. Chỉ trong thời gian ngắn, ngọn lửa đã bao trùm toàn bộ khu xưởng rộng hàng trăm mét vuông.
- Tháng 5/2026, một kho hàng điện máy tại khu vực gần chợ đầu mối Hóc Môn, TP.HCM bất ngờ bốc cháy dữ dội giữa ban ngày. Theo thông tin ban đầu, đám cháy xuất phát từ khu vực kho chứa thiết bị điện máy với nhiều vật liệu dễ bắt lửa như nhựa, dây điện và bao bì carton. Các công nhân tại hiện trường đã cố gắng sử dụng bình chữa cháy mini để dập lửa nhưng không thành công do đám cháy lan quá nhanh. Lực lượng PCCC phải điều động nhiều xe chữa cháy chuyên dụng để ngăn cháy lan sang khu dân cư lân cận.
Vụ việc cho thấy mức độ nguy hiểm cực lớn của các kho chứa hóa chất, dung môi dễ cháy nếu không được thiết kế hệ thống PCCC đạt chuẩn theo quy định
1. CƠ SỞ PHÁP LÝ VỀ PCCC CHO KHO XƯỞNG
Hiện nay, các quy định liên quan đến an toàn cháy cho kho xưởng được áp dụng dựa trên các văn bản pháp luật quan trọng như:
- Luật Phòng cháy và chữa cháy năm 2001, sửa đổi bổ sung năm 2013
- Nghị định 136/2020/NĐ-CP
- Nghị định 50/2024/NĐ-CP
- QCVN 06:2022/BXD về an toàn cháy cho nhà và công trình
- TCVN 3890:2023 về phương tiện PCCC
- TCVN 5738 về hệ thống báo cháy tự động
- TCVN 7336 về hệ thống sprinkler tự động
Các quy định này yêu cầu doanh nghiệp phải đảm bảo đầy đủ giải pháp:
- Phát hiện cháy sớm
- Chữa cháy ban đầu
- Ngăn cháy lan
- Thoát nạn an toàn
- Cứu hộ cứu nạn
2. VÌ SAO KHO XƯỞNG CÓ NGUY CƠ CHÁY NỔ RẤT CAO?
Kho xưởng là nơi tập trung:
- Hàng hóa số lượng lớn
- Máy móc công suất cao
- Hệ thống điện hoạt động liên tục
- Nguyên liệu dễ cháy như giấy, nhựa, vải, hóa chất
- Khi xảy ra cháy, đám cháy thường lan cực nhanh do diện tích lớn và lượng nhiệt tỏa ra cao.
3. QUY ĐỊNH VỀ THẨM DUYỆT VÀ NGHIỆM THU PCCC
Theo Nghị định 136/2020/NĐ-CP, nhiều loại hình kho xưởng bắt buộc phải thực hiện:
- Thẩm duyệt thiết kế PCCC
- Nghiệm thu PCCC trước khi đưa vào hoạt động
- Các công trình thuộc diện này bao gồm:
- Nhà xưởng sản xuất
- Kho logistics
- Kho chứa hàng hóa dễ cháy
- Kho hóa chất
- Nhà kho công nghiệp
Nội dung thẩm duyệt thường gồm:
- Giải pháp thoát nạn
- Hệ thống báo cháy
- Hệ thống chữa cháy
- Chống cháy lan
- Hệ thống cấp nước chữa cháy
- Bố trí giao thông cho xe chữa cháy
Nếu công trình chưa được nghiệm thu nhưng đã đưa vào sử dụng, doanh nghiệp có thể bị đình chỉ hoạt động hoặc xử phạt nghiêm trọng.
4. QUY ĐỊNH TRANG BỊ THIẾT BỊ PCCC CHO KHO XƯỞNG
Theo TCVN 3890:2023, kho xưởng phải được trang bị đầy đủ phương tiện chữa cháy phù hợp với diện tích và tính chất nguy hiểm cháy nổ.
- Bình chữa cháy xách tay
- Các loại bình phổ biến gồm:
- Bình bột ABC
- Bình CO2
- Bình chữa cháy gốc nước
Bình chữa cháy cần được bố trí:
- Dễ thấy
- Dễ lấy
- Có biển chỉ dẫn
- Không bị che khuất
Tuy nhiên thực tế cho thấy, nhiều doanh nghiệp chỉ trang bị bình chữa cháy mang tính đối phó, không kiểm tra áp suất định kỳ hoặc đặt sai vị trí khiến việc xử lý ban đầu không hiệu quả.
Trong vụ cháy kho điện máy gần chợ đầu mối Hóc Môn – TP.HCM vào tháng 5/2026, công nhân đã cố sử dụng bình chữa cháy mini để dập lửa nhưng không thành công vì đám cháy lan quá nhanh. Nguyên nhân được nhận định là khu vực chứa nhiều dây điện, nhựa và bao bì carton dễ bắt cháy.
Đây là lý do các hệ thống chữa cháy tự động hiện nay ngày càng trở nên quan trọng với kho xưởng quy mô lớn.
Hệ thống báo cháy tự động
- Theo TCVN 5738, nhiều nhà kho bắt buộc phải lắp hệ thống báo cháy tự động gồm:
- Trung tâm báo cháy
- Đầu báo nhiệt
- Đầu báo khói
- Chuông báo cháy
- Nút nhấn khẩn cấp
Hệ thống này giúp phát hiện cháy từ giai đoạn đầu để xử lý kịp thời trước khi cháy lan rộng.
