Trong các nhà xưởng có diện tích lớn, trần cao hoặc không gian thông thoáng, đầu báo khói tia chiếu (Beam) thường được sử dụng để giảm số lượng thiết bị so với cách bố trí đầu báo khói điểm. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa một Beam có thể “phủ càng rộng càng tốt”.
Khi nhà xưởng có chiều rộng lớn, nhiều nhịp kết cấu, nhiều vật cản hoặc cần chia vùng phát hiện, việc sử dụng nhiều Beam trên cùng một khu vực có thể là phương án cần thiết.
Các dòng như GST DC-9105E và Tanda TX7130 đều sử dụng nguyên lý phát hiện khói bằng tia quang học, nhưng có sự khác biệt về kiểu hệ thống, cách kết nối và cấu hình. Việc lựa chọn số lượng Beam phải đồng thời xét chiều cao, kích thước mặt bằng, khoảng cách giữa các tia, vật cản và điều kiện môi trường
1. KHI NÀO MỘT BEAM KHÔNG ĐỦ CHO NHÀ XƯỞNG?
Một Beam không nên được hiểu là thiết bị có thể bảo vệ toàn bộ một nhà xưởng chỉ bằng một đường tia.
Về nguyên lý, Beam tạo một vùng phát hiện dạng tuyến tính giữa đầu báo và bộ phản xạ. Khi khói đi vào đường truyền quang và làm suy giảm tín hiệu theo mức được cài đặt, đầu báo sẽ nhận biết sự thay đổi và đưa ra tín hiệu báo cháy. Do đó, nếu nhà xưởng có mặt bằng rộng, một tia chiếu duy nhất sẽ không thể bao phủ toàn bộ không gian.
Theo TCVN 5738:2021 mục 6.14.1, đầu báo khói tia chiếu được sử dụng cho khu vực bảo vệ có độ cao đến 21 m; khoảng cách giữa tia chiếu với tường không lớn hơn 4,5 m, còn khoảng cách giữa các tia chiếu không lớn hơn 9,0 m. Đây là cơ sở quan trọng để xác định khi nào cần tăng số lượng Beam.
Ví dụ: Nhà xưởng có chiều ngang khoảng 30 m không thể chỉ bố trí một đầu Beam ở giữa rồi mặc định rằng toàn bộ chiều ngang đều được bảo vệ.
2. NHÀ XƯỞNG CÀNG RỘNG THÌ CÀNG CẦN NHIỀU TIA BEAM
Giả sử nhà xưởng có mặt bằng: Dài 100 m × rộng 40 m
Nếu bố trí Beam theo các dải song song, số lượng tia chiếu phải được xác định dựa trên khoảng cách cho phép giữa các tia, vị trí tường và cấu trúc thực tế.
Theo TCVN 5738:2021 mục 6.14.1:
- Khoảng cách giữa các tia chiếu: ≤ 9,0 m.
- Khoảng cách từ tia chiếu đến tường: ≤ 4,5 m.
Vì vậy, khi chiều rộng nhà xưởng tăng, số tia Beam cũng tăng theo.
Có thể hình dung: Tường → Beam → Beam → Beam → Beam → Tường
thay vì: Tường → một Beam → Tường
Điều này giúp hạn chế vùng không được tia chiếu bao phủ.
3. KHI CHIỀU RỘNG NHÀ XƯỞNG LỚN HƠN PHẠM VI BỐ TRÍ CỦA MỘT TIA
Đây là lý do khiến nhiều Beam trở nên cần thiết.
Ví dụ: Một nhà kho có chiều rộng 35–50 m. Nếu chỉ có một Beam chạy theo chiều dài nhà kho, hai bên không gian có thể nằm ngoài vùng bố trí phù hợp.
Lúc này có thể thiết kế nhiều tuyến:
TƯỜNG
│
│ ───────── Beam 1
│
│ ───────── Beam 2
│
│ ───────── Beam 3
│
│ ───────── Beam 4
│
TƯỜNG
Mỗi Beam tạo thành một tuyến phát hiện riêng. Tuy nhiên, không nên tính số lượng Beam bằng cách chia đơn giản chiều rộng cho 9m. Đây chỉ là cách hình dung ban đầu. Thiết kế thực tế còn phải kiểm tra vị trí tường, cột, dầm, mái, vật cản và tài liệu kỹ thuật của model Beam được sử dụng.
4. KHI NHÀ XƯỞNG CÓ NHIỀU NHỊP KẾT CẤU
Một nhà xưởng lớn thường không phải là một không gian hoàn toàn trống. Trần có thể có nhiều kết cấu:
- Cột thép.
- Dầm mái.
- Kèo thép.
- Máng cáp.
- Ống kỹ thuật.
- Hệ thống thông gió.
- Máy móc sản xuất.
- Cầu trục.
- Khu vực lưu trữ cao.
Những kết cấu này có thể ảnh hưởng đến đường truyền tia chiếu.
Theo TCVN 5738:2021 khoảng cách được yêu cầu giữa bộ phát, bộ thu hoặc bộ thu-phát và bộ phản xạ phải tuân theo tài liệu kỹ thuật của loại đầu báo cụ thể; đồng thời khoảng cách giữa các tia, tia với tường và vật thể xung quanh phải được xác định để tránh ảnh hưởng lẫn nhau. Do đó, nếu một Beam bị cột hoặc kết cấu nhà xưởng chắn đường truyền, có thể sẽ phải bố trí lại tuyến hoặc bổ sung Beam.
5. KHI CHIỀU DÀI NHÀ XƯỞNG LỚN
Không chỉ chiều rộng, chiều dài nhà xưởng cũng ảnh hưởng đến số lượng Beam.
Ví dụ: GST DC-9105E là Beam phản xạ thông thường, sử dụng nguồn 24 V và có chiều dài đường truyền quang 5–100 m. Nhà sản xuất công bố diện tích giám sát tối đa 1.400 m², với chiều rộng tối đa 14 m theo thông số kỹ thuật của model.
Cần hiểu cho đúng: 100 m là chiều dài đường truyền quang của model, không phải diện tích mặt bằng được bảo vệ tương đương 100 × 100 m. Khi mặt bằng lớn, cần phân chia các tuyến Beam sao cho toàn bộ khu vực nằm trong phạm vi bố trí cho phép.
6. GST DC-9105E: PHÙ HỢP KHI CẦN NHIỀU TUYẾN BEAM CHO HỆ THỐNG THƯỜNG
GST DC-9105E có thể phù hợp cho các hệ thống báo cháy thông thường.
- Nguồn 24 V.
- Đường truyền quang 5–100 m.
- Tối đa 1.400 m² diện tích giám sát theo thông số nhà sản xuất.
- Tích hợp bộ phát và bộ thu.
- Laser hỗ trợ căn chỉnh.
- Hiển thị cường độ tín hiệu bằng màn hình số.
- Bù trôi do bụi, dịch chuyển vị trí và lão hóa bộ phát.
- Tự chẩn đoán.
- 4 mức độ nhạy có thể cài đặt tại hiện trường.
Khi nhà xưởng có nhiều vùng cần bảo vệ, có thể bố trí nhiều DC-9105E thành các tuyến song song.
Ví dụ:
Beam 1 → khu vực A
Beam 2 → khu vực B
Beam 3 → khu vực C
Beam 4 → khu vực D
Cách này phù hợp hơn so với việc kéo một tia rất dài rồi cố gắng mở rộng vùng bảo vệ bằng cách điều chỉnh độ nhạy.
7. TANDA TX7130: CẦN NHIỀU BEAM KHI MẶT BẰNG ĐƯỢC CHIA THÀNH NHIỀU TUYẾN
Tanda TX7130 cũng là một dòng Beam phản xạ dành cho không gian lớn, nhà kho và nhà xưởng. Model này có phạm vi hoạt động 8–100 m, tích hợp laser căn chỉnh, hiển thị hướng dẫn kỹ thuật số, tự chẩn đoán và chức năng bù tự động.
Một điểm cần đặc biệt chú ý là cấu hình bộ phản xạ. Theo tài liệu Tanda:
- 8–40 m: sử dụng 1 bộ phản xạ.
- 40–100 m: sử dụng 4 bộ phản xạ.
Như vậy, với một nhà xưởng rất dài, không nên căn cứ vào chiều dài mà bố trí. Cần đo chính xác khoảng cách giữa Beam và bộ phản xạ, sau đó lựa chọn cấu hình tương ứng.
8. KHI NÀO NÊN TĂNG SỐ LƯỢNG BEAM THAY VÌ TĂNG ĐỘ NHẠY?
Có thể xem xét trường hợp như sau: Nhà xưởng có nhiều vùng nằm ngoài tuyến Beam. Cách xử lý không phù hợp là: “Tăng độ nhạy lên để Beam bắt khói xa hơn.” Độ nhạy của Beam không thay thế cho bố trí hình học đúng.
Nếu vấn đề là:
- Khoảng cách giữa các tia quá lớn.
- Có vùng bị che chắn.
- Mặt bằng quá rộng.
- Nhiều nhịp nhà xưởng.
- Đường truyền không thẳng.
- Beam không bao phủ được khu vực cần bảo vệ.
thì giải pháp phù hợp hơn là bố trí thêm tuyến Beam, thay vì chỉ thay đổi thông số độ nhạy.
9. NHÀ XƯỞNG NHIỀU BỤI CÓ CẦN NHIỀU BEAM HƠN KHÔNG?
Không phải cứ nhiều bụi là phải tăng số lượng Beam. Đây là hai vấn đề khác nhau: Số lượng Beam liên quan chủ yếu đến phạm vi và hình học vùng bảo vệ. Trong khi: Bụi, hơi nước, rung động, ánh sáng và vật cản liên quan đến độ tin cậy của đường truyền quang.
Ví dụ:
- GST DC-9105E có chức năng bù trôi đối với một số yếu tố như bụi tích tụ, dịch chuyển vị trí và lão hóa bộ phát.
- Tanda TX7130 cũng có chức năng tự động bù và tự chẩn đoán. Tuy nhiên, nhà sản xuất vẫn yêu cầu vị trí lắp đặt phải phù hợp, đường truyền không bị che khuất và tránh các điều kiện có thể ảnh hưởng đến tia quang.
Vì vậy, bù tín hiệu không có nghĩa Beam có thể hoạt động bất chấp môi trường.
10. KHOẢNG CÁCH GIỮA CÁC BEAM PHẢI TÍNH NHƯ THẾ NÀO?
Theo TCVN 5738:2021 mục 6.14.1:
Khoảng cách giữa các tia chiếu không lớn hơn 9,0 m và khoảng cách từ tia chiếu đến tường không lớn hơn 4,5 m.
Ngoài ra, mục 6.14.2 quy định khoảng cách từ tia chiếu đến trần thông thường trong khoảng 0,025–0,6 m. Trong một số trường hợp đặc biệt được phép lớn hơn 0,6 m nhưng phải đồng thời đáp ứng các điều kiện về khoảng cách giữa các tia, khoảng cách tới tường và khoảng cách theo phương đứng đến điểm cao nhất của chất cháy.
Do đó, khi bố trí nhiều Beam, cần kiểm tra đồng thời:
Chiều cao nhà → vị trí tia → khoảng cách giữa tia → khoảng cách tới tường → vật cản → kết cấu mái → điểm cao nhất của chất cháy.
Không nên chỉ lấy một con số khoảng cách rồi áp dụng cho mọi nhà xưởng.
11. MỘT NHÀ XƯỞNG LỚN NÊN BỐ TRÍ NHIỀU BEAM NHƯ THẾ NÀO?
Có thể tham khảo trình tự:
Bước 1: Đo mặt bằng
- Chiều dài.
- Chiều rộng.
- Chiều cao.
- Cao độ mái.
Bước 2: Kiểm tra kết cấu
- Cột.
- Dầm.
- Kèo.
- Cầu trục.
- Máng cáp.
- Ống.
- Thiết bị treo.
Bước 3: Xác định tuyến Beam
Bố trí các tia song song hoặc theo cấu hình phù hợp với mặt bằng.
Bước 4: Kiểm tra khoảng cách
Đối chiếu TCVN 5738:2021 mục 6.14 và tài liệu kỹ thuật của model Beam.
Bước 5: Kiểm tra đường truyền quang
Mỗi tuyến phải có đường truyền rõ ràng, không bị vật cản che khuất.
Bước 6: Chọn model
Ví dụ:
- GST DC-9105E: hệ thống thường.
- Tanda TX7130: hệ thống Beam phản xạ 8–100 m.
Bước 7: Căn chỉnh và nghiệm thu
Sau khi lắp đặt cần kiểm tra thực tế cường độ tín hiệu, căn chỉnh, báo cháy và báo lỗi theo tài liệu kỹ thuật của model.
Nhiều Beam cho một nhà xưởng là cần thiết khi một tuyến Beam không thể bao phủ toàn bộ khu vực theo yêu cầu thiết kế. Các trường hợp thường gặp gồm:
- Nhà xưởng có chiều rộng lớn.
- Mặt bằng có nhiều nhịp.
- Có nhiều cột, dầm và vật cản.
- Không gian được chia thành nhiều vùng.
- Khoảng cách giữa các tuyến vượt giới hạn cho phép.
- Cần tăng mức độ bao phủ hoặc chia nhỏ khu vực giám sát.
Theo TCVN 5738:2021 mục 6.14.1, Beam được sử dụng cho khu vực cao đến 21 m, khoảng cách giữa các tia không lớn hơn 9,0 m và khoảng cách từ tia đến tường không lớn hơn 4,5 m.
Khi triển khai thực tế, có thể lựa chọn GST DC-9105E cho hệ thống thường hoặc Tanda TX7130 cho các tuyến Beam phản xạ trong phạm vi 8–100 m. Các thông số như khoảng cách làm việc, độ nhạy, số lượng bộ phản xạ và khả năng căn chỉnh phải được kiểm tra theo đúng tài liệu của từng model.
Điểm quan trọng nhất là không xác định số lượng Beam chỉ dựa trên diện tích nhà xưởng. Số lượng thực tế phải xuất phát từ hình học mặt bằng, chiều cao, kết cấu mái, vật cản, khoảng cách tia chiếu và yêu cầu của tiêu chuẩn cũng như tài liệu kỹ thuật của thiết bị.
----------------------
Sông Xanh cung cấp beam, đầu báo khói, đầu báo nhiệt, nút nhấn báo cháy, chuông báo cháy, tủ trung tâm và các thiết bị PCCC cho nhà xưởng, nhà máy và công trình.
CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI XUẤT NHẬP KHẨU SÔNG XANH
Chuyên cung cấp: Van cấp nước ShinYi, Máy bơm Windy, Vật tư PCCC, bình chữa cháy, đầu phun, lăng vòi phun và các thiết bị phục vụ công trình.
-
Hotline: 0988 814 153
-
Email: info@songxanhvietnam.com
-
Địa chỉ: 15 đường 179, Phường Tăng Nhơn Phú, TP. Hồ Chí Minh
