Trong hệ thống phòng cháy chữa cháy, vòi chữa cháy là thiết bị trực tiếp dẫn nước từ họng cấp đến khu vực xảy ra sự cố. Việc lựa chọn đúng chiều dài vòi không chỉ giúp lực lượng chữa cháy tiếp cận đám cháy thuận tiện mà còn hạn chế tình trạng thiếu vòi, nối quá nhiều đoạn hoặc bố trí thiết bị không phù hợp với mặt bằng công trình.
Vậy làm thế nào để tính chiều dài vòi chữa cháy cần thiết cho chung cư, nhà xưởng hay trung tâm thương mại? Có phải cứ chọn vòi càng dài thì phạm vi chữa cháy càng rộng?
1. VÌ SAO CẦN TÍNH TOÁN CHIỀU DÀI VÒI CHỮA CHÁY TRƯỚC KHI LẮP ĐẶT?
Chiều dài vòi chữa cháy ảnh hưởng trực tiếp đến phạm vi triển khai và khả năng tiếp cận khu vực cần xử lý. Nếu vòi quá ngắn, người sử dụng có thể không đưa được lăng phun đến vị trí cần thiết. Ngược lại, nếu chọn vòi quá dài so với nhu cầu, việc kéo, trải và thu hồi vòi sẽ mất nhiều thời gian, đồng thời làm tăng trở lực dòng chảy.
Trong thực tế thi công, có một số tình huống thường gặp:
- Vòi không đủ chiều dài: Họng chữa cháy được bố trí ở hành lang nhưng vị trí cần tiếp cận nằm sâu bên trong khu vực, khiến chiều dài vòi không đáp ứng được phạm vi triển khai.
- Bố trí vòi chưa phù hợp mặt bằng: Công trình có nhiều vách ngăn, góc khuất hoặc hành lang dài nhưng chưa tính đến đường đi thực tế của vòi.
- Nối nhiều cuộn vòi: Khi một cuộn không đủ chiều dài, người sử dụng phải nối thêm cuộn khác. Nếu khớp nối không đồng bộ hoặc thao tác không đúng, nguy cơ rò rỉ nước có thể xuất hiện.
- Chọn vòi quá dài: Vòi phải đi qua nhiều đoạn hành lang, góc cua hoặc vật cản, gây khó khăn khi triển khai.
Vì vậy, chiều dài vòi cần được tính toán dựa trên vị trí họng cấp nước, đường di chuyển thực tế và phạm vi cần tiếp cận, thay vì chỉ căn cứ vào diện tích tổng thể của công trình.
2. CÁCH TÍNH CHIỀU DÀI VÒI CHỮA CHÁY CẦN THIẾT
Để xác định chiều dài vòi phù hợp, cần khảo sát mặt bằng và xác định tuyến triển khai từ họng chữa cháy đến vị trí xa nhất cần tiếp cận.
Có thể áp dụng công thức tính sơ bộ: Tổng chiều dài vòi cần thiết = Chiều dài tuyến triển khai thực tế + Phần chiều dài dự phòng thao tác
Trong đó:
- Chiều dài tuyến triển khai: Là khoảng cách đo theo đường đi thực tế của vòi từ họng chữa cháy đến vị trí cần đưa lăng phun tới. Không nên chỉ đo đường thẳng trên bản vẽ nếu thực tế phải đi vòng qua tường, cửa hoặc thiết bị.
- Phần dự phòng thao tác: Là đoạn vòi cần thiết để người sử dụng di chuyển, điều chỉnh hướng phun và thao tác tại khu vực chữa cháy.
Ví dụ cách tính:
Giả sử một khu vực trong nhà xưởng có họng chữa cháy đặt tại hành lang. Từ họng đến vị trí xa nhất cần tiếp cận có chiều dài tuyến di chuyển khoảng 24m. Khu vực cuối tuyến còn cần thêm một đoạn vòi để người sử dụng xoay trở và điều chỉnh lăng phun. Nếu dự kiến phần dự phòng thao tác là 3m, chiều dài vòi sơ bộ cần có là: 24m + 3m = 27m
Với nhu cầu này, có thể xem xét phương án sử dụng một cuộn vòi dài 30m, thay vì chỉ chọn cuộn 20m.
Lưu ý: Phần dự phòng 3m trong ví dụ chỉ là giả định để minh họa cách tính, không phải mức dự phòng bắt buộc áp dụng cho mọi công trình. Khi thiết kế, cần căn cứ hồ sơ được duyệt, cấu hình hệ thống và điều kiện triển khai thực tế.
3. CÁC YẾU TỐ CẦN XEM XÉT KHI TÍNH CHIỀU DÀI VÒI
3.1. Vị trí đặt họng chữa cháy
Đây là yếu tố đầu tiên cần xác định. Họng chữa cháy có thể được bố trí trong tủ chữa cháy vách tường tại hành lang, khu vực cầu thang hoặc những vị trí thuận tiện cho việc tiếp cận.
Khi khảo sát, cần xác định họng nằm ở đâu và người sử dụng phải kéo vòi theo tuyến nào để đến được khu vực xa nhất. Với công trình có nhiều góc cua, vách ngăn hoặc cửa ngăn cháy, chiều dài thực tế có thể lớn hơn khoảng cách đo trên bản vẽ.
3.2. Đặc điểm mặt bằng công trình
Mỗi loại công trình có cách bố trí khác nhau:
- Chung cư: Cần quan tâm đến chiều dài hành lang, vị trí cửa căn hộ, khu vực cầu thang và các điểm khuất.
- Nhà xưởng: Cần tính đến chiều dài nhà xưởng, khu vực máy móc, dây chuyền sản xuất và lối đi giữa các khu vực.
- Trung tâm thương mại: Mặt bằng thường có nhiều gian hàng, vách ngăn và khu vực công cộng, vì vậy cần khảo sát tuyến triển khai thực tế.
- Kho hàng: Cần tính đến các dãy kệ, lối đi và chiều sâu khu vực lưu trữ hàng hóa.
3.3. Đường kính và khả năng tương thích của vòi
Ngoài chiều dài, đường kính vòi cũng cần được lựa chọn phù hợp với van góc, họng cấp nước và lăng phun.
Các kích thước thường gặp gồm DN50 và DN65. Khi lựa chọn, cần kiểm tra đồng bộ đường kính, kiểu khớp nối và thông số áp lực của thiết bị. Không nên chỉ quan tâm đến việc vòi có đủ dài hay không mà bỏ qua khả năng kết nối với hệ thống.
3.4. Điều kiện triển khai và trở lực dòng chảy
Vòi càng dài thì việc triển khai càng cần được tính toán kỹ, đặc biệt khi phải đi qua nhiều đoạn gấp khúc hoặc khu vực có vật cản. Những yếu tố này có thể ảnh hưởng đến tổn thất áp lực và khả năng thao tác.
Do đó, nếu sử dụng nhiều cuộn vòi nối tiếp, cần kiểm tra áp lực cấp nước, lưu lượng thiết kế và khả năng làm việc của toàn bộ hệ thống.
4. NÊN CHỌN VÒI CHỮA CHÁY DÀI 20M HAY 30M?
Chiều dài 20m và 30m là những lựa chọn phổ biến trên thị trường. Tuy nhiên, không có một chiều dài cố định phù hợp với tất cả công trình.
|
Tiêu chí |
Vòi dài 20m |
Vòi dài 30m |
|
Phạm vi triển khai |
Phù hợp tuyến ngắn hơn |
Phù hợp tuyến dài hơn |
|
Thao tác |
Dễ kéo và thu hồi hơn trong nhiều tình huống |
Cần chú ý khối lượng và đường triển khai |
|
Bố trí |
Có thể cần nối thêm cuộn nếu thiếu chiều dài |
Có thể giảm số đoạn nối ở tuyến dài |
|
Ứng dụng |
Họng vách tường, khu vực có tuyến triển khai ngắn |
Khu vực cần phạm vi tiếp cận lớn hơn |
Ví dụ: Nếu tuyến triển khai thực tế khoảng 16m và đã tính đến phần thao tác, cuộn vòi 20m có thể là phương án phù hợp. Nhưng nếu tuyến cần tiếp cận khoảng 27m, cuộn 30m sẽ thuận tiện hơn. Dù vậy, việc lựa chọn cuối cùng vẫn phải phù hợp với thiết kế PCCC được duyệt và điều kiện vận hành của hệ thống.
5. THAM KHẢO VÒI CHỮA CHÁY 83MEC BỘ QUỐC PHÒNG VÀ TOMOKEN
Khi lựa chọn vòi chữa cháy cho công trình, có thể tham khảo các sản phẩm của 83MEC (đơn vị thuộc Tổng cục Công nghiệp Quốc phòng) và thương hiệu Tomoken.
5.1. Vòi chữa cháy 83MEC – Bộ Quốc phòng
Vòi chữa cháy 83MEC có các phiên bản DN50 và DN65, chiều dài 20m. Theo thông tin sản phẩm CV50 – 20/16 và CV65 – 20/16, vòi có áp suất làm việc 1,6 MPa, lớp vải sử dụng sợi Filament và Polyester, lớp trong tráng PVC. Đầu nối được công bố theo tiêu chuẩn TCVN 5739:2023.
Với chiều dài 20m, dòng vòi này có thể được cân nhắc cho các họng chữa cháy có tuyến triển khai phù hợp với phạm vi tiếp cận của một cuộn. Khi sử dụng tại nhà xưởng, khu dân cư hoặc công trình công nghiệp, cần khảo sát trước để xác định có cần bổ sung cuộn vòi hay không.
5.2. Vòi chữa cháy Tomoken
Tomoken có nhiều lựa chọn chiều dài và đường kính, trong đó có model VJ65-30/16 với đường kính DN65, chiều dài 30m và áp suất làm việc 1,6 MPa theo thông tin kỹ thuật được công bố.
Ngoài ra, dòng Tomoken còn có các lựa chọn chiều dài 20m và những phiên bản khác tùy model. Điều này giúp nhà thầu linh hoạt hơn khi lựa chọn vòi theo mặt bằng và yêu cầu triển khai của từng công trình.
Chẳng hạn, với khu vực có tuyến triển khai dài hơn 20m, nhà thầu có thể xem xét model VJ65-20/16 để hạn chế việc phải nối nhiều cuộn vòi. Tuy nhiên, cần kiểm tra kiểu khớp nối và tính tương thích với van, lăng phun đang sử dụng.
Lưu ý: Thông số sản phẩm có thể khác nhau giữa các phiên bản. Khi đặt hàng, cần đối chiếu đúng mã model, chiều dài, đường kính, áp suất làm việc và loại khớp nối trên catalogue hoặc tài liệu của nhà sản xuất.
6. NHỮNG SAI LẦM CẦN TRÁNH KHI TÍNH CHIỀU DÀI VÒI CHỮA CHÁY
Trong quá trình lựa chọn và lắp đặt, nhà thầu nên tránh một số sai lầm sau:
- Chỉ đo khoảng cách theo đường thẳng: Không tính đến góc cua, vách ngăn và đường đi thực tế.
- Chọn chiều dài theo cảm tính: Không khảo sát vị trí họng chữa cháy và khu vực cần tiếp cận.
- Ưu tiên vòi càng dài càng tốt: Không xem xét khối lượng, khả năng thao tác và tổn thất áp lực.
- Không kiểm tra khớp nối: Dẫn đến tình trạng vòi không đồng bộ với van góc hoặc lăng phun.
- Không thử nghiệm sau khi lắp đặt: Bỏ qua bước kiểm tra rò rỉ, kết nối và khả năng cấp nước của hệ thống.
Đặc biệt, không nên tự ý thay đổi số lượng, chiều dài vòi hoặc cấu hình thiết bị so với hồ sơ thiết kế đã được phê duyệt.
SÔNG XANH – CUNG CẤP VÒI CHỮA CHÁY CHO CÔNG TRÌNH
Việc lựa chọn vòi chữa cháy cần được thực hiện đồng bộ với thiết kế hệ thống, vị trí họng cấp nước, van góc và lăng phun. Một cuộn vòi phù hợp không chỉ cần đáp ứng chiều dài mà còn phải bảo đảm đúng đường kính, áp suất làm việc và tiêu chuẩn kết nối.
Sông Xanh cung cấp các dòng vòi chữa cháy 83MEC (Bộ Quốc phòng) và Tomoken với nhiều lựa chọn đường kính, chiều dài, đáp ứng nhu cầu tham khảo và trang bị cho nhà xưởng, chung cư, công trình dân dụng và công nghiệp.
Nếu nhà thầu đang cần lựa chọn vòi chữa cháy DN50, DN65, liên hệ Sông Xanh để được tư vấn sản phẩm và đối chiếu thông số kỹ thuật trước khi đặt hàng.
Liên hệ Sông Xanh để được tư vấn lựa chọn đầu vòi chữa cháy phù hợp với hệ thống báo cháy của công trình.
CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI XUẤT NHẬP KHẨU SÔNG XANH
Chuyên cung cấp: Van cấp nước ShinYi, Máy bơm Windy, Vật tư PCCC, bình chữa cháy, đầu phun, lăng vòi phun và các thiết bị phục vụ công trình.
-
Hotline: 0988 814 153
-
Email: info@songxanhvietnam.com
-
Địa chỉ: 13 - 15 đường 179, Phường Tăng Nhơn Phú, TP. Hồ Chí Minh
--------
Kênh Fanpage: https://www.facebook.com/phongchaysongxanh
Kênh Youtube: https://www.youtube.com/@thietbipccc-songxanh25
