Trong quá trình thi công hệ thống cấp nước và PCCC, có một tình huống mà đội kỹ thuật thường phải tính toán ngay từ khâu thiết kế: điều gì sẽ xảy ra khi máy bơm dừng hoạt động nhưng lượng nước trong đường ống vẫn còn áp lực và có xu hướng chảy ngược trở lại?
Nếu không có thiết bị kiểm soát dòng chảy ngược, nước có thể quay về phía máy bơm, gây áp lực ngược lên thiết bị, làm ảnh hưởng đến quá trình vận hành và tuổi thọ của hệ thống. Đối với những công trình sử dụng nhiều máy bơm hoạt động song song, vấn đề này càng cần được quan tâm.
Đây là lý do van một chiều được sử dụng tại nhiều vị trí trên đường ống. Tuy nhiên, không phải công trình nào cũng cần sử dụng loại van này. Việc lựa chọn còn phụ thuộc vào lưu lượng, áp suất, đặc điểm lưu chất và yêu cầu vận hành của từng hệ thống.
1. TỔNG QUAN VỀ VAN MỘT CHIỀU BƯỚM
Van một chiều bướm là dòng van công nghiệp có chức năng cho phép dòng nước lưu thông theo một chiều nhất định và tự động ngăn dòng chảy ngược khi áp suất phía đầu vào giảm hoặc dòng lưu chất có xu hướng đảo chiều.
Khác với van một chiều lá lật có một đĩa đóng mở, van một chiều bướm sử dụng hai cánh đĩa dạng bán nguyệt, được lắp trên trục và hỗ trợ bởi hệ thống lò xo. Khi có dòng nước đi đúng chiều, hai cánh mở ra. Khi dòng chảy giảm hoặc đảo chiều, lò xo hỗ trợ đưa hai cánh về vị trí đóng.
Thiết kế wafer giúp van có chiều dài lắp đặt tương đối ngắn, tiết kiệm không gian và thuận tiện khi bố trí trong cụm đường ống có nhiều thiết bị. Catalogue ShinYi cũng mô tả sản phẩm phù hợp với hệ thống bơm, cấp nước sạch hoặc nước có ít tạp chất.
2. VAN MỘT CHIỀU PHÙ HỢP VỚI NHỮNG CÔNG TRÌNH NÀO?
2.1. Công trình cấp nước dân dụng và khu đô thị
Đối với các khu dân cư, chung cư, tòa nhà văn phòng hoặc khu đô thị, hệ thống cấp nước thường phải đưa nước từ bể chứa lên các tầng hoặc phân phối đến nhiều khu vực khác nhau. Trong trường hợp sử dụng máy bơm tăng áp, khi máy bơm ngừng hoạt động, cột nước trong đường ống có thể tạo ra dòng chảy ngược về phía thiết bị. Nếu tình trạng này xảy ra thường xuyên, hệ thống có thể phát sinh hiện tượng va đập, gây áp lực không mong muốn lên máy bơm và các thiết bị liên quan.
Van một chiều bướm có thể được lắp đặt tại đường ống đẩy của máy bơm hoặc những vị trí được thiết kế để kiểm soát dòng chảy ngược.
Nhận định từ thực tế thi công: Với những công trình có nhiều tầng và sử dụng hệ thống bơm tăng áp, việc bố trí van một chiều cần được tính toán đồng bộ với van khóa, đồng hồ áp suất và các thiết bị bảo vệ khác. Không nên chỉ lắp van theo thói quen mà bỏ qua đặc điểm áp lực của toàn tuyến ống.
2.2. Trạm bơm cấp nước và hệ thống bơm công nghiệp
Đây là một trong những nhóm công trình phù hợp với van một chiều bướm.
Tại các trạm bơm, máy bơm thường được sử dụng để vận chuyển nước từ bể chứa đến đường ống phân phối hoặc các khu vực sản xuất. Đặc biệt, những hệ thống có nhiều máy bơm hoạt động luân phiên hoặc song song cần có giải pháp hạn chế dòng nước từ đường ống chính chảy ngược qua máy bơm đang dừng.
Van một chiều bướm có thể được bố trí trên đường ống đẩy của từng máy bơm, tùy theo sơ đồ thiết kế.
Khi máy bơm hoạt động, áp lực dòng nước đẩy hai cánh van mở ra để lưu chất đi qua. Khi máy bơm dừng, lò xo hỗ trợ hai cánh đóng lại, hạn chế nước chảy ngược về phía bơm.
Ưu điểm của thiết kế hai cánh là hành trình đóng mở ngắn, kết cấu gọn và phù hợp với các cụm đường ống có không gian hạn chế.
Nhận định từ thực tế thi công: Đối với trạm bơm có công suất lớn, không nên chỉ quan tâm đến kích thước DN của van. Cần kiểm tra thêm lưu lượng thiết kế, vận tốc dòng chảy, tổn thất áp suất và khả năng đóng van khi bơm dừng. Đây là những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả vận hành.
2.3. Công trình hệ thống phòng cháy chữa cháy (PCCC)
Trong hệ thống PCCC, nước phải được duy trì khả năng cấp đến các họng chữa cháy, sprinkler và những thiết bị sử dụng nước khác theo thiết kế.
Tại cụm máy bơm chữa cháy, van một chiều có nhiệm vụ hạn chế nước trong đường ống đẩy chảy ngược về phía máy bơm khi thiết bị ngừng hoạt động.
Van một chiều bướm có thể được xem xét sử dụng tại những vị trí phù hợp trong hệ thống đường ống PCCC, đặc biệt là các cụm bơm và tuyến ống có yêu cầu kiểm soát dòng chảy ngược.
Tuy nhiên, đối với công trình PCCC, việc lựa chọn van không thể chỉ căn cứ vào khả năng đóng mở cơ học. Nhà thầu cần kiểm tra các yêu cầu trong hồ sơ thiết kế, tiêu chuẩn áp dụng, chứng từ sản phẩm và điều kiện nghiệm thu của công trình.
Nhận định từ thực tế thi công: Với hệ thống chữa cháy, thiết bị lắp đặt phải đảm bảo khả năng làm việc trong tình huống khẩn cấp. Do đó, cần đặc biệt chú ý đến cấp áp lực, vật liệu, kích thước kết nối và khả năng đáp ứng lưu lượng thiết kế. Không nên tự ý thay thế chủng loại van đã được phê duyệt.
2.4. Nhà máy sản xuất và khu công nghiệp
Trong các nhà máy, nước được sử dụng cho nhiều mục đích như cấp nước sản xuất, làm mát thiết bị, bổ sung nước cho hệ thống kỹ thuật và vệ sinh công nghiệp.
Đối với những tuyến ống vận chuyển nước sạch hoặc nước có ít tạp chất, van một chiều bướm có thể được bố trí để ngăn dòng chảy ngược giữa các nhánh đường ống hoặc bảo vệ cụm máy bơm.
Đặc biệt, ở những hệ thống có nhiều nhánh cấp nước, việc kiểm soát hướng dòng chảy giúp hạn chế tình trạng nước từ một nhánh quay ngược về nhánh khác khi điều kiện áp suất thay đổi.
Tuy nhiên, với các dây chuyền sử dụng nước thải, bùn hoặc lưu chất chứa nhiều hạt rắn, cần đánh giá kỹ nguy cơ tạp chất mắc kẹt tại khu vực cánh van và trục bản lề. Không nên mặc định WBCX phù hợp với mọi loại môi trường công nghiệp.
3.5. Hệ thống cấp nước cho công trình hạ tầng và tuyến ống phân phối
Ở những công trình hạ tầng có hệ thống cấp nước quy mô lớn, van một chiều được sử dụng để kiểm soát hướng dòng chảy tại các trạm bơm và những vị trí cần ngăn nước quay ngược.
Với thiết kế dạng wafer, WBCX có lợi thế về chiều dài lắp đặt, giúp tiết kiệm không gian trong các cụm đường ống và phòng kỹ thuật.
Tuy nhiên, đối với các tuyến ống truyền tải nước có đường kính lớn, cần tính toán kỹ hiện tượng nước va và áp lực phát sinh khi dòng chảy thay đổi đột ngột. Trong một số trường hợp, kỹ sư có thể cần lựa chọn van một chiều có cơ chế đóng chậm hoặc giải pháp chống nước va chuyên dụng thay vì chỉ sử dụng van đóng bằng lò xo thông thường.
3. VÌ SAO NÊN CHỌN VAN MỘT CHIỀU BƯỚM SHINYI ĐƯỢC LỰA CHỌN TRONG CÁC HỆ THỐNG ĐƯỜNG ỐNG?
Một số đặc điểm kỹ thuật đáng chú ý của dòng van này:
- Model: WBCX.
- Kiểu kết nối: Wafer, lắp kẹp giữa hai mặt bích.
- Dải kích thước: DN50 – DN800.
- Tiêu chuẩn thiết kế: API 594.
- Vật liệu thân van: Gang cầu.
- Vật liệu đĩa van: Inox.
- Cơ cấu đóng: Lò xo hỗ trợ đóng mở.
- Cấp áp lực: PN10, PN16, PN25 và một số tiêu chuẩn kết nối tương ứng.
- Nhiệt độ làm việc: -10°C đến 80°C theo catalogue sản phẩm.
- Môi trường sử dụng: Hệ thống nước.
WBCX có một số ưu điểm đáng chú ý trong thi công và vận hành:
Thiết kế nhỏ gọn: Kiểu kết nối wafer giúp giảm chiều dài cụm lắp đặt, thuận tiện khi bố trí trong phòng bơm hoặc các tuyến ống có không gian hạn chế.
Đóng mở tự động: Van hoạt động dựa trên chênh lệch áp suất và lực lò xo, không cần nguồn điện hay bộ điều khiển bên ngoài.
Hỗ trợ giảm va đập khi đóng: Cơ cấu lò xo giúp hai cánh van trở về vị trí đóng có kiểm soát hơn so với một số thiết kế đóng tự do. Tuy nhiên, hiệu quả giảm nước va còn phụ thuộc vào điều kiện vận hành và phải được tính toán riêng.
Vật liệu phù hợp với hệ thống nước: Thân gang cầu và đĩa inox là tổ hợp vật liệu thường được sử dụng trong các hệ thống cấp nước công nghiệp.
Thuận tiện khi bố trí: Dải kích thước rộng giúp nhà thầu có thêm lựa chọn khi thiết kế các cụm đường ống với nhiều đường kính khác nhau.
4. NHỮNG LƯU Ý KHI LỰA CHỌN VÀ LẮP ĐẶT VAN MỘT CHIỀU BƯỚM SHINYI
Dù có nhiều ưu điểm, van một chiều bướm vẫn cần được lựa chọn và lắp đặt đúng kỹ thuật.
- Kiểm tra chiều dòng chảy: Lắp đúng chiều mũi tên được đánh dấu trên thân van.
- Đối chiếu tiêu chuẩn mặt bích: Kiểm tra DN, PN, đường kính bu lông và tiêu chuẩn mặt bích của hai đầu kết nối.
- Kiểm tra áp suất làm việc: Chọn cấp áp lực phù hợp với áp suất vận hành và áp lực thiết kế của hệ thống.
- Đánh giá lưu lượng: Đảm bảo dòng chảy đủ điều kiện tạo lực mở cánh van, tránh tình trạng van mở không hoàn toàn.
- Kiểm tra không gian lắp đặt: Đảm bảo cánh van có đủ khoảng trống để mở, không bị cản trở bởi đường ống hoặc thiết bị liền kề.
- Bảo trì định kỳ: Kiểm tra tình trạng cánh van, lò xo, bề mặt làm kín và khả năng đóng mở.
Đặc biệt, với van dạng wafer, cần căn chỉnh hai mặt bích đồng tâm, siết bu lông đều và đúng lực. Không sử dụng van để kéo lệch hoặc bù sai lệch đường ống vì có thể gây ứng suất lên thân van và ảnh hưởng đến độ kín.
Sông Xanh – Cung cấp van công nghiệp và thiết bị PCCC
Sông Xanh phân phối các dòng van ShinYi phục vụ hệ thống cấp nước, đường ống công nghiệp và công trình PCCC. Khách hàng có thể liên hệ để được tư vấn lựa chọn van một chiều bướm WBCX theo kích thước DN, cấp áp lực PN và yêu cầu kỹ thuật của từng công trình.
CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI XUẤT NHẬP KHẨU SÔNG XANH
Chuyên cung cấp: Van cấp nước ShinYi, Máy bơm Windy, Vật tư PCCC, bình chữa cháy, đầu phun, lăng vòi phun và các thiết bị phục vụ công trình.
- Hotline: 0988 814 153
- Email: info@songxanhvietnam.com
- Địa chỉ: 13 - 15 đường 179, Phường Tăng Nhơn Phú, TP. Hồ Chí Minh
>> BẢNG GIÁ VAN CỔNG TY CHÌM
--------
Kênh Fanpage: https://www.facebook.com/phongchaysongxanh
Kênh Youtube: https://www.youtube.com/@thietbipccc-songxanh25
