Hình ảnh những chiếc ô tô, xe máy bỗng nhiên phát hỏa, trơ khung sắt ngay khi đang lưu thông trên đường không còn là chuyện hiếm gặp. Sự cố xe cháy giữa đường luôn là nỗi ám ảnh kinh hoàng đối với mọi tài xế vì tốc độ bắt lửa cực kỳ nhanh, đe dọa trực tiếp đến tính mạng của hành khách và gây thiệt hại hoàn toàn về tài sản.

Vậy đâu là nguyên nhân dẫn đến hiện tượng xe cháy trên đường? Khi gặp tình huống hiểm nghèo này, người lái cần có cách xử lý như thế nào và làm sao để chủ động phòng tránh? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết qua bài viết dưới đây để bảo vệ bản thân và xế cưng an toàn mùa nắng nóng.

1. Top 5 Nguyên Nhân Khiến Xe Đang Đi Trên Đường Lại Bốc Cháy

1.1. Hiện tượng đoản mạch và hồ quang điện (Sự cố hệ thống điện)

Hệ thống điện trên xe máy và ô tô sử dụng dòng điện một chiều từ ắc-quy.

• Cơ chế phát hỏa: Qua thời gian dài chịu rung lắc, nhiệt độ cao từ khoang máy và bụi bẩn, lớp vỏ nhựa PVC cách điện của dây dẫn bị giòn, nứt vỡ. Khi các lõi đồng trần của dây dương (+) va chạm vào khung xe hoặc dây âm (-) sẽ gây ra hiện tượng đoản mạch (ngắn mạch).
• Lúc này, cường độ dòng điện tăng vọt tức thì, sinh ra hồ quang điện (tia lửa điện) có nhiệt độ lên tới hàng ngàn độ C. Tia lửa này rơi vào các khu vực bám bẩn đầy dầu mỡ cặn hoặc hơi xăng xung quanh sẽ làm bùng lên ngọn lửa dưới nắp capo.

1.2. Hiệu ứng quá tải nhiệt từ việc "độ chế" sai thông số

Khi chủ xe lắp đặt thêm các phụ kiện phi tiêu chuẩn (đèn siêu sáng, loa công suất lớn, màn hình android...), sai lầm lớn nhất thường nằm ở khâu đấu nối kỹ thuật.

• Cơ chế phát hỏa: Mỗi đường dây nguyên bản trên xe chỉ được thiết kế để chịu một dòng định mức nhất định, Khi gánh thêm thiết bị "độ", dòng điện tăng cao vượt mức chịu đựng của dây, sinh ra hiện tượng quá tải nhiệt.
• Dây dẫn sẽ nóng lên như một sợi dây mai-so của bếp điện, làm nóng chảy lớp vỏ nhựa bảo vệ. Nếu thợ kỹ thuật không lắp thêm cầu chì độc lập để ngắt mạch kịp thời, lõi dây nóng đỏ này sẽ thiêu rụi các chi tiết nhựa, mút xốp xung quanh và gây cháy lan toàn bộ hệ thống.

​​​​​​​

1.3. Sự cố lão hóa đường ống và hiện tượng kích hỏa do tiếp xúc bề mặt (Rò rỉ nhiên liệu)

Xăng và dầu là hai chất lỏng có đặc tính bay hơi và điểm chớp cháy rất thấp.

• Cơ chế phát hỏa: Hệ thống ống dẫn nhiên liệu, gioăng cao su tại các kim phun hoặc bộ chế hòa khí sau nhiều năm sẽ bị chai cứng, nứt nẻ do áp suất và hóa chất. Khi xe di chuyển, áp lực bơm xăng cực lớn sẽ làm nhiên liệu phun thành dạng sương mù (aerosol) ra khoang máy.
• Trong khi đó, cổ ống xả (bô xe) khi vận hành liên tục có thể đạt nhiệt độ từ 400°C đến hơn 600°C. Khi những hạt sương xăng dầu này tiếp xúc trực tiếp với bề mặt siêu nóng của ống xả, chúng sẽ tự động đạt đến nhiệt độ tự bốc cháy (Autoignition temperature) mà không cần đến một tia lửa điện nào kích thích.

​​​​​​​

1.4. Hiệu ứng Domino từ việc cạn kiệt dung dịch làm mát (Động cơ quá nhiệt)

Khi hệ thống giải nhiệt của xe (quạt két nước, bơm nước, ron nắp quy lát) bị hỏng hoặc rò rỉ hết nước làm mát, nhiệt độ bên trong khối động cơ sẽ tăng vọt không kiểm soát.

• Cơ chế phát hỏa: Sức nóng khủng khiếp từ động cơ bị quá nhiệt sẽ làm biến dạng các chi tiết kim loại, thổi bay các gioăng cao su chịu nhiệt.
• Lúc này, dầu máy (nhớt) hoặc dầu trợ lực lái dưới áp suất cao sẽ bị đẩy tràn ra ngoài, bắn thẳng vào block máy đang nóng đỏ. Dầu gặp nhiệt độ vượt ngưỡng chớp cháy sẽ bùng lên, thiêu rụi các chi tiết bằng nhựa, cao su và hệ thống dây điện bao quanh động cơ.

1.5. Điểm mù dưới gầm xe và bẫy nhiệt từ ống xả

Đây là nguyên nhân ngoại cảnh mang tính chất vật lý thuần túy nhưng tỷ lệ xảy ra lại rất cao vào mùa gặt hoặc tại các bãi rác công cộng.

• Cơ chế phát hỏa: Gầm xe, đặc biệt là phần ống xả kéo dài từ đầu xe đến đuôi xe, hoàn toàn không có màng che chắn. Khi xe chạy qua khu vực phơi rơm rạ, cỏ khô hoặc túi nylon, các vật liệu nhẹ này bị luồng gió cuốn ngược lên và mắc kẹt vào các khe thoáng quanh ống xả.
• Do rơm khô và nylon có nhiệt độ bắt lửa rất thấp, khi bị "ủ" sát vách ống xả đang ở mức nhiệt vài trăm độ C, chúng sẽ bắt đầu cháy âm ỉ thành than hồng dưới gầm. Khi xe tiếp tục di chuyển nhanh, gió lùa dưới gầm xe đóng vai trò như một chiếc quạt lò, cấp thêm oxy khiến đám cháy âm ỉ bùng phát thành ngọn lửa dữ dội táp thẳng vào bình xăng hoặc cabin.

​​​​​​​

2. CÁCH XỬ LÝ NHANH NHẤT KHI XE BẤT NGỜ BỐC CHÁY TRÊN ĐƯỜNG

Khi nhận thấy dấu hiệu xe có mùi khét, khói bốc lên từ nắp capo hoặc gầm xe, tài xế cần tuyệt đối giữ bình tĩnh và thực hiện ngay quy trình giải cứu sau:

• Bước 1: Tấp xe vào vùng an toàn: Nhanh chóng bật đèn cảnh báo, điều khiển xe tấp vào lề đường, tránh xa các khu vực dễ cháy lan như trạm xăng, quán ăn hay bãi cỏ khô.
• Bước 2: Tắt khóa điện và rút chìa: Hành động này giúp ngắt ngay nguồn điện cấp từ ắc-quy và dừng bơm nhiên liệu, không cho xăng dầu tiếp tục bơm vào đám cháy.
• Bước 3: Sơ tán toàn bộ hành khách: Hô hoán tất cả mọi người trên xe lập tức bước ra ngoài, di chuyển cách xa xe tối thiểu 10 mét. Ưu tiên cứu người trước, tài sản sau.
• Bước 4: Tiến hành chữa cháy tại chỗ:

- Nếu khói bốc ra từ nắp capo ô tô, tuyệt đối không mở toang nắp capo ngay lập tức vì oxy ùa vào sẽ làm lửa bùng lớn hơn. Hãy hé một khoảng nhỏ vừa đủ để phun vòi bình chữa cháy vào bên trong.

- Sử dụng bình bột chữa cháy hoặc bình khí CO₂ có sẵn trên xe để dập lửa, đồng thời gọi điện ngay cho lực lượng cứu hỏa 114 hoặc hô hoán người đi đường hỗ trợ.

- Nếu lửa đã cháy quá lớn lan vào khoang cabin, hãy lùi lại an toàn để tránh nguy cơ nổ bình xăng.

3. CÁC BIỆN PHÁP PHÒNG TRÁNH XE CHÁY TỐI ƯU NHẤT

​​​​​​​

Để không phải đối mặt với tai nạn xe cháy, việc chủ động phòng ngừa, kiểm tra xe định kỳ là lá chắn bảo vệ tốt nhất cho bạn:

• Bảo dưỡng xe định kỳ đúng hạn: Luôn đưa xe đi kiểm tra định kỳ tại các garage uy tín. Yêu cầu kỹ thuật viên kiểm tra kỹ hệ thống dây điện, các đường ống dẫn xăng, mức nước làm mát và tình trạng dầu máy.
• Nói không với việc "độ chế" vô tội vạ: Nếu muốn lắp thêm thiết bị điện, hãy đến các trung tâm phụ kiện chính hãng, sử dụng dây dẫn chống cháy, có bọc ống gen cách điện và bắt buộc phải lắp thêm cầu chì độc lập cho thiết bị đó.
• Tuyệt đối không để vật dụng nguy hiểm trong xe: Trong mùa nắng nóng, nhiệt độ bên trong cabin ô tô đỗ ngoài trời có thể lên tới 60°C - 70°C. Tuyệt đối không để các vật dụng có khả năng thấu kính hoặc dễ nổ dưới ánh nắng trực tiếp như: bật lửa ga, bình xịt khoáng, nước hoa chứa cồn, sạc dự phòng, hoặc kính mắt.
• Chú ý quan sát gầm xe: Khi đi qua các cung đường vừa phơi rơm rạ hoặc bãi rác, hãy dừng xe ở nơi an toàn để kiểm tra xem có vật lạ nào mắc kẹt dưới gầm hoặc quấn vào ống xả hay không.
• Luôn trang bị bình chữa cháy mini: Đối với ô tô, hãy luôn có một bình chữa cháy dạng bột hoặc bọt đặt ở vị trí tài xế dễ lấy nhất (như hộc cửa xe hoặc dưới gầm ghế lái), tránh cất quá kỹ dưới cốp sau.

Hiện tượng xe cháy trên đường tuy đáng sợ nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát và ngăn chặn nếu chủ xe bỏ qua sự chủ quan, luôn nâng cao ý thức chăm sóc phương tiện. Hãy duy trì thói quen kiểm tra xe trước mỗi chuyến đi dài và trang bị đầy đủ kỹ năng xử lý tình huống khẩn cấp để mỗi hành trình đều là một chuyến đi an toàn và trọn vẹn!