Hỏa hoạn trong gia đình thường bùng phát rất nhanh và do nhiều nguyên nhân khác nhau. Để dập tắt lửa một cách an toàn và hiệu quả, điều quan trọng nhất là bạn phải biết phân loại đúng đám cháy, vì dùng sai chất chữa cháy (ví dụ: hất nước vào đám cháy dầu mỡ hoặc điện) có thể khiến tình hình tồi tệ hơn gấp nhiều lần.

Dưới đây là cẩm nang phân loại các loại đám cháy phổ biến trong gia đình và cách phòng tránh chi tiết nhất.

1. PHÂN LOẠI CÁC LOẠI ĐÁM CHÁY TRONG GIA ĐÌNH

Theo tiêu chuẩn phòng cháy chữa cháy, các nguồn phát sinh lửa trong sinh hoạt gia đình thường được chia làm 4 nhóm chính:

1.1 Đám cháy Khối Rắn (Lớp A)

• Nguồn cháy: Củi, gỗ, giấy, vải, quần áo, rèm cửa, ghế sofa, nhựa.
• Đặc điểm: Đây là đám cháy phổ biến nhất. Lửa bắt từ các vật dụng nội thất, dễ lan rộng nhưng tương đối dễ dập nếu phát hiện sớm.
• Chất chữa cháy hiệu quả: Nước, bình chữa cháy dạng bột (ABC) hoặc bình dạng bọt (Foam).

1.2 Đám cháy Điện & Thiết bị điện tử (Lớp C)

• Nguồn cháy: Chập mạch dây dẫn điện, ổ cắm, tủ lạnh, tivi, điều hòa, máy giặt, hoặc sạc điện thoại/xe điện để qua đêm bị nổ pin.
• Đặc điểm: Cực kỳ nguy hiểm vì có nguy cơ gây giật điện cho người chữa cháy nếu dùng các chất dẫn điện như nước.
• Chất chữa cháy hiệu quả: Bình khí CO2 (triệt tiêu oxy và làm lạnh mà không làm hư hỏng bo mạch). Tuyệt đối không dùng nước khi chưa ngắt cầu dao điện tổng.

​​​​​​​

1.3 Đám cháy Chất lỏng dễ cháy (Lớp B)

• Nguồn cháy: Xăng, dầu hỏa, cồn y tế, nước sơn, nước hoa hoặc các dung môi hòa tan lưu trữ trong nhà.
• Đặc điểm: Lửa cháy dữ dội và có thể lan nhanh theo dòng chảy của chất lỏng.
• Chất chữa cháy hiệu quả: Bình bột ABC, bình dạng bọt (Foam) để phủ kín bề mặt, ngăn chặn oxy. Tuyệt đối không dùng nước vì xăng dầu nhẹ hơn nước, sẽ nổi lên trên và khiến đám cháy lan rộng hơn.

​​​​​​​

1.4 Đám cháy Dầu mỡ nấu ăn (Lớp K / F)

• Nguồn cháy: Dầu ăn, mỡ động vật bị quá nhiệt và bùng cháy ngay trên chảo, bếp nấu trong khu vực bếp.
• Đặc điểm: Nhiệt độ của dầu mỡ sôi rất cao và giữ nhiệt lâu.
• Chất chữa cháy hiệu quả: Bình chữa cháy gốc nước công nghệ mới (để xà phòng hóa lớp dầu), dùng chăn chiên thấm nước phủ kín chảo, hoặc đơn giản là đậy nắp vung lại để cắt nguồn oxy. Tuyệt đối không hắt nước vào chảo dầu đang cháy vì nước gặp dầu nóng sẽ bốc hơi đột ngột, kéo theo các hạt dầu bắn tung tóe gây bỏng nặng và lan lửa ra toàn bộ gian bếp.

​​​​​​​

2. BIỆN PHÁP PHÒNG TRÁNH HỎA HOẠN TẠI GIA ĐÌNH

Chủ động phòng bệnh hơn chữa bệnh, các gia đình cần thiết lập các thói quen an toàn sau để bảo vệ tổ ấm:

An toàn đối với khu vực Bếp

• Luôn túc trực tại bếp khi đang đun nấu, đặc biệt là khi chiên, rán ngập dầu. Nếu phải ra ngoài, hãy tắt bếp hoàn toàn.
• Đặt các vật dụng dễ cháy như khăn lau bếp, bao bì giấy, rèm cửa cách xa mặt bếp tối thiểu 50cm.
• Khóa van bình gas ngay sau khi nấu xong. Định kỳ kiểm tra độ kín của ống dẫn gas bằng nước xà phòng.

An toàn đối với hệ thống Điện

• Không cắm quá nhiều thiết bị công suất lớn (lò vi sóng, bếp điện, bàn là, máy sấy) vào cùng một ổ cắm nối để tránh quá tải.
• Không sạc điện thoại, laptop, pin sạc dự phòng trên bề mặt dễ tích nhiệt như nệm giường, ghế sofa.
• Hạn chế tối đa việc sạc xe máy điện, xe đạp điện qua đêm ở khu vực tầng trệt hoặc lối đi mà không có người giám sát.
• Lắp đặt aptomat (CB) chống giật, chống quá tải cho từng tầng và toàn bộ ngôi nhà.

Thói quen sinh hoạt an toàn

• Không dự trữ số lượng lớn xăng, dầu, cồn hoặc bình sơn xịt trong không gian nhà ở. Nếu bắt buộc phải có, hãy để ở nơi thoáng mát, cách xa nguồn nhiệt.
• Khi thắp hương thờ cúng hoặc đốt vàng mã, phải có người trông coi và đợi lửa tàn hẳn.
• Giữ lối thoát nạn (hành lang, cửa ra vào, ban công) thông thoáng, không chất đống đồ đạc làm cản trở đường sơ tán khi xảy ra sự cố. Nếu nhà có chuồng cọp (lưới sắt bảo vệ), bắt buộc phải thiết kế cửa thoát hiểm có chìa khóa để sẵn ở nơi dễ lấy.

3. CÁC THIẾT BỊ PCCC CẦN TRANG BỊ SẴN TRONG NHÀ

​​​​​​​

Để không bị bị động khi có sự cố, mỗi gia đình nên tự trang bị các thiết bị cứu hỏa cơ bản sau:

• Đầu báo khói tự động dùng pin: Thiết bị này được gắn trên trần nhà tại phòng khách, bếp hoặc hành lang các tầng. Nó sẽ liên tục giám sát không khí và rú còi cảnh báo ngay từ khi đám cháy mới chỉ âm ỉ sinh khói. Thiết bị này đặc biệt cứu mạng cả gia đình khi hỏa hoạn xảy ra vào ban đêm lúc mọi người đang ngủ say.
• Bình chữa cháy: Nên có ít nhất 1 bình bột ABC (loại 2kg hoặc 4kg) và 1 bình khí CO2 trong nhà. Đặt ở nơi dễ thấy, dễ lấy như ngay cạnh cầu thang hoặc cửa ra vào.
• Mặt nạ chống độc/Mặt nạ phòng khói: Trong các vụ hỏa hoạn, phần lớn thiệt hại về người là do hít phải khói độc (CO, CO2, chất độc từ nhựa cháy) dẫn đến ngạt và ngất xỉu trước khi lửa tiếp cận. Mặt nạ chống độc trùm kín đầu giúp lọc khói và khí độc, cung cấp thêm từ 20 - 40 phút tỉnh táo để bạn tìm đường thoát thân. Hãy trang bị đủ số lượng cho các thành viên và cất ngay tại tủ đầu giường phòng ngủ.
• Thang dây thoát hiểm: Đối với nhà phố cao tầng hoặc căn hộ chung cư, khi cầu thang bộ đã bị lửa và khói độc cô lập hoàn toàn, thang dây chính là con đường sống duy nhất. Bạn nên chọn loại thang dây lõi cáp thép chống cháy và thiết kế sẵn các điểm móc neo chịu lực kiên cố tại khu vực ban công hoặc cửa sổ.
• Búa thoát hiểm hoặc kìm cộng lực: Rất cần thiết cho các ngôi nhà phố có thiết kế "chuồng cọp" (lưới sắt bảo vệ ban công) hoặc sử dụng cửa cuốn điện. Thiết bị này giúp bạn nhanh chóng phá dỡ chướng ngại vật để tạo lối thoát ra ngoài cho thang dây hoặc cho lực lượng cứu hộ tiếp cận.

"Phòng cháy hơn chữa cháy" chưa bao giờ là thừa. Việc mỗi gia đình chủ động tìm hiểu kỹ kiến thức phân loại đám cháy, thay đổi những thói quen sinh hoạt chủ quan và trang bị đầy đủ các thiết bị cứu hộ như bình cứu hỏa, mặt nạ chống độc hay thang dây chính là chiếc chìa khóa vàng để tự bảo vệ tổ ấm của mình.