Trong quá trình thi công hệ thống báo cháy, vị trí và chiều cao lắp đặt nút nhấn báo cháy là những yếu tố cần được tính toán ngay từ giai đoạn thiết kế. Khác với đầu báo khói hoặc đầu báo nhiệt hoạt động tự động, nút nhấn báo cháy yêu cầu con người trực tiếp thao tác khi phát hiện dấu hiệu cháy.
Nếu thiết bị được lắp quá cao, quá thấp hoặc bị che khuất, người sử dụng có thể gặp khó khăn khi tiếp cận trong tình huống khẩn cấp. Điều này ảnh hưởng đến khả năng kích hoạt cảnh báo kịp thời.
Vậy nút nhấn báo cháy nên lắp ở độ cao bao nhiêu? Khoảng cách giữa các nút nhấn được quy định như thế nào? Bài viết dưới đây sẽ phân tích các yêu cầu kỹ thuật theo TCVN 5738:2021.
1. Nút nhấn báo cháy nên lắp ở độ cao bao nhiêu?
Theo Điều 7.1 của TCVN 5738:2021 – Hệ thống báo cháy tự động – Yêu cầu kỹ thuật, nút nhấn báo cháy được lắp đặt bên trong hoặc bên ngoài nhà và công trình, trên tường hoặc các cấu kiện xây dựng.
Độ cao lắp đặt được quy định là 1,4 m ± 0,2 m tính từ mặt sàn hoặc mặt đất.
Như vậy, khoảng chiều cao lắp đặt cho phép theo quy định này là:
- Chiều cao thấp nhất: 1,2 m.
- Chiều cao tham chiếu: 1,4 m.
- Chiều cao cao nhất: 1,6 m.

Trong quá trình thi công, nhà thầu nên xác định cao độ từ mặt sàn hoàn thiện đến vị trí quy định trên thiết bị, thống nhất với bản vẽ thiết kế và hướng dẫn lắp đặt của nhà sản xuất. Việc lựa chọn chiều cao phù hợp giúp người sử dụng dễ dàng nhận biết, tiếp cận và thao tác khi phát hiện sự cố cháy. Ngoài ra, tiêu chuẩn còn yêu cầu có một không gian trống dạng nửa đường tròn bán kính 0,6 m xung quanh mặt trước của nút nhấn báo cháy. Đây là yêu cầu quan trọng nhằm bảo đảm thiết bị không bị cản trở bởi đồ nội thất, vật dụng hoặc các kết cấu khác.
2. NHỮNG VỊ TRÍ CẦN LẮP ĐẶT NÚT NHẤN BÁO CHÁY TRONG CÔNG TRÌNH
Theo Điều 7.2 TCVN 5738:2021, nút nhấn báo cháy phải được lắp đặt tại các vị trí dễ thấy, dễ thao tác, đặc biệt là:
- Khu vực lối thoát nạn: Đây là vị trí cần ưu tiên bố trí nút nhấn báo cháy. Khi phát hiện cháy, người sử dụng có thể kích hoạt cảnh báo trước khi di chuyển ra khỏi khu vực nguy hiểm.
- Chiếu nghỉ cầu thang: Đối với công trình nhiều tầng, nút nhấn có thể được bố trí tại các chiếu nghỉ cầu thang theo phương án thiết kế. Vị trí này giúp người di chuyển giữa các tầng dễ tiếp cận thiết bị khi cần thiết.
- Hành lang và khu vực giao thông chung: Tại chung cư, khách sạn, văn phòng và nhà xưởng, hành lang là khu vực có nhiều người qua lại. Việc bố trí nút nhấn tại các vị trí dễ quan sát giúp tăng khả năng tiếp cận khi phát hiện sự cố.
- Bên trong các phòng khi cần thiết: Đối với một số khu vực có nguy cơ cháy hoặc đặc điểm sử dụng riêng, thiết kế có thể xem xét bố trí thêm nút nhấn bên trong phòng để hỗ trợ người sử dụng chủ động kích hoạt cảnh báo.
Lưu ý: Không nên bố trí thiết bị tại vị trí bị che khuất bởi cửa mở, tủ, kệ hàng hoặc các vật dụng khác.

3. KHOẢNG CÁCH GIỮA CÁC NÚT NHẤN BÁO CHÁY THEO TIÊU CHUẨN
Ngoài chiều cao lắp đặt nút nhấn báo cháy, khoảng cách bố trí cũng là thông số nhà thầu cần kiểm tra khi triển khai bản vẽ hệ thống báo cháy. Theo Điều 7.2 TCVN 5738:2021:
- Khoảng cách giữa các nút nhấn báo cháy không quá 45 m.
- Khoảng cách từ nút nhấn báo cháy đến lối ra của mọi gian phòng không quá 30 m.
Đối với nút nhấn báo cháy lắp đặt bên ngoài tòa nhà, Điều 7.3 quy định khoảng cách tối đa giữa các nút nhấn là 150 m và phải có ký hiệu, chỉ thị vị trí rõ ràng. Có thể tham khảo cách áp dụng trong một số công trình:
- Chung cư: Bố trí tại hành lang và khu vực cầu thang theo mặt bằng thiết kế.
- Khách sạn: Bố trí tại hành lang các tầng và khu vực lối thoát nạn.
- Nhà xưởng: Bố trí tại các tuyến giao thông nội bộ, cửa ra vào và khu vực thoát hiểm.
- Trung tâm thương mại: Bố trí tại các khu vực giao thông chung, lối ra và vị trí dễ tiếp cận.
Nhà thầu cần kiểm tra đồng thời khoảng cách giữa các nút nhấn và khoảng cách đến lối ra của từng gian phòng, không chỉ căn cứ vào tổng chiều dài hành lang.

4. NHỮNG LƯU Ý KỸ THUẬT KHI LẮP ĐẶT NÚT NHẤN BÁO CHÁY
Để thiết bị hoạt động ổn định và thuận tiện khi sử dụng, quá trình thi công cần chú ý một số vấn đề sau:
- Thứ nhất: Đảm bảo chiều cao lắp đặt.
Cần đo cao độ từ mặt sàn hoàn thiện, tránh tình trạng sau khi hoàn thiện nền hoặc lát gạch, chiều cao thực tế không còn phù hợp với thiết kế.
- Thứ hai: Không để vật cản phía trước thiết bị.
Theo TCVN 5738:2021, cần duy trì không gian trống dạng nửa đường tròn bán kính 0,6 m phía trước nút nhấn. Không bố trí tủ, kệ hoặc vật dụng làm cản trở thao tác.
- Thứ ba: Lựa chọn thiết bị phù hợp với môi trường.
Đối với nút nhấn lắp ngoài trời, thiết bị phải có khả năng chống thấm nước hoặc được bảo vệ khỏi mưa hắt và tác động môi trường. Vị trí lắp đặt cũng phải được chiếu sáng liên tục vào ban đêm.
- Thứ tư: Kiểm tra phương thức đấu nối.
Nút nhấn có thể được lắp trên kênh riêng, địa chỉ riêng hoặc chung kênh với các đầu báo cháy tùy cấu hình hệ thống. Nhà thầu cần kiểm tra sơ đồ đấu nối và khả năng tương thích với trung tâm báo cháy.
- Thứ năm: Hạn chế thao tác nhầm.
Đối với nhà chung cư và cơ sở giáo dục, TCVN 5738:2021 yêu cầu sử dụng nút nhấn có nắp trong suốt với bản lề bảo vệ để hạn chế tác động ngoài ý muốn.

5. NHỮNG SAI LẦM CẦN TRÁNH KHI LẮP ĐẶT NÚT NHẤN BÁO CHÁY
Trong thực tế thi công, một số lỗi có thể ảnh hưởng đến khả năng sử dụng và nghiệm thu hệ thống:
- Lắp nút nhấn quá cao hoặc quá thấp so với cao độ quy định.
- Bố trí thiết bị tại vị trí bị cửa hoặc vật dụng che khuất.
- Khoảng cách giữa các nút nhấn vượt giới hạn cho phép.
- Không duy trì khoảng không gian trống phía trước thiết bị.
- Sử dụng nút nhấn ngoài trời không có biện pháp chống nước phù hợp.
- Không kiểm tra tín hiệu sau khi đấu nối với trung tâm báo cháy.

Sau khi hoàn thiện, cần tổ chức kiểm tra và thử nghiệm thiết bị theo phương án nghiệm thu. Việc thử nút nhấn phải được thông báo và phối hợp với bộ phận quản lý để tránh kích hoạt báo động ngoài ý muốn.
6. NÚT NHẤN BÁO CHÁY HORING AH-9717
Trong các thiết bị nút nhấn báo cháy có thể tham khảo cho công trình, Horing AH-9717 là một model đáng chú ý của thương hiệu Horing. Sản phẩm được thiết kế để kích hoạt tín hiệu báo cháy khẩn cấp bằng thao tác nhấn trực tiếp. Thiết bị có đèn LED xác nhận tín hiệu, jack điện thoại và nút Reset bố trí phía sau nắp bảo vệ.

Thông số kỹ thuật Horing AH-9717:
- Model: AH-9717.
- Điện áp hoạt động: 24V DC.
- Dòng điện hoạt động: 30mA.
- Tiếp điểm vận hành: Tối đa 30V DC – 500mA.
- Chức năng phụ: Jack điện thoại, đèn LED xác nhận, nút Reset.
- Vật liệu: Nhựa chống cháy.
- Kích thước: Đường kính 140 mm x chiều cao 45 mm.
- Trọng lượng: Khoảng 160 g.
Một số đặc điểm nổi bật:
- Đèn LED xác nhận: Hỗ trợ người sử dụng nhận biết tín hiệu báo cháy đã được truyền đi.
- Jack điện thoại: Hỗ trợ chức năng liên lạc theo cấu hình tương thích của hệ thống.
- Nút Reset: Cho phép khôi phục trạng thái thiết bị theo quy trình vận hành.
- Kết cấu nhỏ gọn: Có thể xem xét bố trí tại hành lang, khu vực cầu thang và những vị trí cần kích hoạt báo cháy bằng tay.
Sản phẩm có đế lắp đặt tùy chọn. Khi triển khai, cần lựa chọn phụ kiện phù hợp với phương án thi công và kiểm tra sơ đồ đấu nối của nhà sản xuất.
Đặc biệt, AH-9717 có các phương án kết nối Type I và Type II. Nhà thầu cần xác định đúng cấu hình trước khi đấu nối với trung tâm báo cháy, tránh đấu dây theo suy đoán.
Sông Xanh cung cấp thiết bị báo cháy và vật tư PCCC phục vụ nhà thầu, đại lý và các công trình dân dụng, công nghiệp. Liên hệ Sông Xanh để được tư vấn lựa chọn nút nhấn báo cháy phù hợp với cấu hình hệ thống và yêu cầu kỹ thuật của công trình.
CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI XUẤT NHẬP KHẨU SÔNG XANH
Chuyên cung cấp: Van cấp nước ShinYi, Máy bơm Windy, Vật tư PCCC, bình chữa cháy, đầu phun, lăng vòi phun và các thiết bị phục vụ công trình.
-
Hotline: 0988 814 153
-
Email: info@songxanhvietnam.com
-
Địa chỉ: 13 - 15 đường 179, Phường Tăng Nhơn Phú, TP. Hồ Chí Minh
--------
Kênh Fanpage: https://www.facebook.com/phongchaysongxanh
Kênh Youtube: https://www.youtube.com/@thietbipccc-songxanh25



