Trong hệ thống phòng cháy chữa cháy (PCCC) tại các tòa nhà, nhà xưởng hay trung tâm thương mại, máy bơm chữa cháy là thiết bị đảm nhận vai trò đảm bảo áp lực và lưu lượng nước để dập tắt hỏa hoạn. Kể từ ngày 01/7/2025, theo các văn bản pháp lý mới như Nghị định số 105/2025/NĐ-CP, việc quản lý phương tiện cứu hỏa đã chuyển dịch mạnh mẽ sang cơ chế hậu kiểm.

Do đó, hiểu rõ và tuân thủ qui định cấp phép lưu thông đối với mặt hàng này là yêu cầu bắt buộc đối với mọi đơn vị sản xuất, nhập khẩu và nhà thầu. Bài viết dưới đây sẽ tổng hợp một số lưu ý khi chấp hành quy định về cấp phép lưu thông đối với máy bơm chữa cháy nhằm giúp doanh nghiệp chủ động kiểm soát rủi ro pháp lý và đảm bảo chất lượng công trình.

1. CƠ SỞ PHÁP LÝ VỀ CẤP PHÉP MÁY BƠM PCCC

Theo hướng dẫn mới nhất từ Cục Cảnh sát PCCC và CNCH, các dòng máy bơm chữa cháy cố định và di động đều nằm trong danh mục phương tiện bắt buộc phải kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt trước khi đưa ra thị trường.

• Về quy chuẩn áp dụng: Thiết bị phải đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật quốc gia chuyên ngành như QCVN 02:2020/BCA (Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về trang bị phương tiện PCCC) cùng các tiêu chuẩn kiểm tra tính năng thủy lực như TCVN 4208:2009 đối với máy bơm động cơ đốt trong.
• Về thủ tục lưu thông: Doanh nghiệp sản xuất, lắp ráp trong nước phải tự chịu trách nhiệm quản lý, giám sát chất lượng và nộp hồ sơ chứng nhận, cấp phép lưu thông. Đối với hàng nhập khẩu, có thể sử dụng kết quả thử nghiệm từ tổ chức nước ngoài đạt chuẩn ISO/IEC 17025 được công nhận để làm căn cứ xác lập phạm vi chứng nhận.

2. CÁC LƯU Ý CỐT LÕI KHI THỰC HIỆN CẤP PHÉP MÁY BƠM PCCC

Để quá trình phê duyệt hồ sơ và vận hành không gặp vướng mắc, các đơn vị cần đặc biệt lưu ý những điểm sau:

2.1. Đảm bảo sự đồng nhất về đặc tính kỹ thuật của mẫu thiết bị

Khi nộp hồ sơ xin cấp phép lưu thông theo mẫu, doanh nghiệp cần khai báo chính xác các thông số hình học và thủy lực của máy bơm chữa cháy.

Ví dụ thực tế: Một mẫu máy bơm PCCC được cấp phép lưu thông phải có sự trùng khớp tuyệt đối về đường kính cánh bơm (ví dụ: Ø236 mm), dải lưu lượng làm việc (ví dụ: 80 – 120 l/s) và cột áp định mức (73 – 66 m.c.n). Nếu sản phẩm lưu thông thực tế trên thị trường có sai lệch về cấu tạo hay công suất so với mẫu đã được duyệt, doanh nghiệp sẽ bị coi là vi phạm quy định.

Ví dụ 1: Công bố đặc tính kỹ thuật của máy bơm chữa cháy có đường kính cánh Ø236 mm; lưu lượng làm việc 55 – 150 l/s; cột áp 75 – 58 m.c.n kèm theo đường đặc tính lưu lượng- cột áp, hiệu suất, đặc tính hút, công suất.

Ví dụ 2: máy bơm chữa cháy sản xuất, nhập khẩu có đặc tính kỹ thuật: đường kính cánh Ø236 mm; lưu lượng làm việc 80 – 120 l/s; cột áp 73 – 66 m.c.n (chú thích màu đỏ) phù hợp với mẫu đã được cấp phép lưu thông (vùng màu xanh).

2.2. Trường hợp được miễn trừ xin cấp lại giấy phép

Theo Khoản 4 Điều 23 Nghị định số 105/2025/NĐ-CP, tổ chức, cá nhân không phải làm thủ tục đề nghị cấp giấy phép lưu thông nếu:

• Sản phẩm có cùng tên gọi, công dụng, nhãn hiệu, kiểu loại.
• Có chung đặc tính kỹ thuật và do cùng một đơn vị sản xuất, lắp ráp hoặc cùng một nhà nhập khẩu đưa về. Điều này giúp giảm bớt gánh nặng thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi cho chuỗi cung ứng thiết bị PCCC ổn định liên tục.

2.3. Lựa chọn đơn vị thử nghiệm được công bố năng lực

Hiện nay, việc kiểm định và thử nghiệm mẫu đòi hỏi các thiết bị chuyên dụng cao. Doanh nghiệp chỉ được sử dụng kết quả thử nghiệm của các đơn vị, công ty kiểm định được Cục Khoa học, Chiến lược và Lịch sử Công an hoặc các cơ quan có thẩm quyền công bố năng lực hợp pháp trên cổng thông tin điện tử. Việc sử dụng dịch vụ tại các đơn vị không đủ thẩm quyền sẽ khiến hồ sơ xin cấp phép máy bơm PCCC bị bác bỏ.

3. HỆ LỤY KHI KHÔNG TUÂN THỦ QUI ĐỊNH CẤP PHÉP LƯU THÔNG

Việc đưa các loại máy bơm cứu hỏa chưa qua kiểm định, chưa được cấp giấy phép vào công trình hoặc lưu thông trên thị trường sẽ phải đối mặt với những chế tài xử phạt rất nặng:

• Xử phạt hành chính: Phạt tiền đối với hành vi sửa chữa, tẩy xóa làm sai lệch nội dung giấy phép lưu thông; hành vi kinh doanh, đưa máy bơm chữa cháy vào lưu thông khi chưa được cấp phép, hoặc dùng hồ sơ giả mạo.
• Ảnh hưởng tới tiến độ dự án: Công trình sử dụng hệ thống bơm không có giấy phép lưu thông hợp lệ sẽ không được nghiệm thu hệ thống PCCC, dẫn đến việc không thể bàn giao và đưa công trình vào hoạt động.

4. LỜI KHUYÊN DÀNH CHO CHỦ ĐẦU TƯ VÀ NHÀ THẦU

Đối với các nhà thầu cơ điện và chủ đầu tư dự án, khi mua sắm, lắp đặt máy bơm PCCC, cần yêu cầu đơn vị cung cấp, xuất trình đầy đủ Giấy phép lưu thông phương tiện PCCC hoặc Giấy chứng nhận kiểm định còn hiệu lực.

Ngoài ra, khi bố trí phòng bơm, phải tuân thủ nghiêm ngặt kết cấu ngăn cháy (tường đạt REI 150, cửa ngăn cháy EI 70) và khoảng cách lắp đặt (cách tường tối thiểu 1 m, cách bồn dầu diesel tối thiểu 2 m) nhằm đảm bảo an toàn tuyệt đối theo đúng thiết kế đã thẩm duyệt.

Việc chấp hành nghiêm chỉnh qui định cấp phép lưu thông đối với máy bơm chữa cháy không chỉ là tuân thủ luật pháp, mà còn là thước đo uy tín của doanh nghiệp trên thị trường. Hãy chủ động chuẩn bị hồ sơ kỹ thuật minh bạch, lựa chọn đơn vị thử nghiệm đạt chuẩn để quy trình sở hữu giấy phép diễn ra nhanh chóng, thuận lợi nhất.

>> Bài viết tham khảo
https://canhsatpccc.gov.vn/vi/news/huong-dan-cong-dong/mot-so-luu-y-khi-chap-hanh-quy-dinh-ve-cap-phep-luu-thong-doi-voi-may-bom-chua-chay-4661