Khi lựa chọn máy bơm chữa cháy, "tiết kiệm" không chỉ là tiền điện hay tiền dầu
Trong quá trình tư vấn thiết kế hoặc lắp đặt hệ thống chữa cháy, câu hỏi thường gặp nhất từ chủ đầu tư là nên chọn máy bơm chữa cháy chạy điện hay máy bơm chữa cháy chạy diesel. Nhiều người cho rằng bơm điện sẽ tiết kiệm hơn vì giá điện thấp hơn dầu diesel, trong khi một số khác lại đánh giá cao bơm diesel nhờ khả năng hoạt động độc lập khi mất điện.
Nếu chỉ nhìn vào chi phí nhiên liệu thì câu trả lời khá đơn giản. Tuy nhiên, dưới góc độ của người trực tiếp thi công, bảo trì và nghiệm thu hệ thống PCCC, đây không phải là cách đánh giá đầy đủ.
Máy bơm chữa cháy là thiết bị phục vụ cho tình huống khẩn cấp. Có nhiều công trình sau khi đưa vào sử dụng nhiều năm vẫn chưa từng xảy ra cháy, nhưng hệ thống bơm vẫn phải luôn trong trạng thái sẵn sàng hoạt động. Khi có sự cố, máy phải đạt đúng lưu lượng, đúng áp lực và khởi động ngay theo yêu cầu của hệ thống. Vì vậy, việc lựa chọn loại bơm cần được xem xét trên tổng thể gồm chi phí đầu tư, chi phí vận hành, khả năng bảo trì, độ tin cậy và yêu cầu của hồ sơ thiết kế, thay vì chỉ so sánh tiền điện hay tiền dầu.
MÁY BƠM ĐIỆN VÀ MÁY BƠM DIESEL KHÔNG PHẢI LÚC NÀO CŨNG THAY THẾ CHO NHAU
Trong nhiều hệ thống chữa cháy bằng sprinkler hoặc họng nước chữa cháy trong nhà, máy bơm điện và máy bơm diesel thường được thiết kế để đảm nhận những vai trò khác nhau.
- Thông thường, máy bơm điện được sử dụng làm nguồn cấp nước chính. Khi hệ thống phát hiện áp lực đường ống giảm do đầu phun sprinkler kích hoạt hoặc họng nước chữa cháy được mở, bơm điện sẽ tự động khởi động để cấp đủ lưu lượng và áp lực theo thiết kế.
- Trong khi đó, máy bơm diesel thường đóng vai trò nguồn dự phòng. Khi nguồn điện lưới bị mất hoặc bơm điện không thể vận hành, hệ thống điều khiển sẽ tự động khởi động động cơ diesel để duy trì việc cấp nước chữa cháy.
Chính vì đảm nhận những nhiệm vụ khác nhau nên hai loại bơm này không nên được so sánh theo kiểu "chọn một bỏ một". Ở nhiều công trình, đặc biệt là nhà máy, kho hàng, trung tâm thương mại hoặc công trình có diện tích lớn, việc kết hợp cả hai loại bơm là giải pháp phổ biến nhằm nâng cao độ tin cậy của hệ thống.
NẾU CHỈ XÉT CHI PHÍ VẬN HÀNH, MÁY BƠM ĐIỆN CÓ LỢI THẾ RÕ RỆT
Về mặt kinh tế, máy bơm điện có nhiều ưu điểm hơn trong quá trình sử dụng.
Động cơ điện có hiệu suất cao, kết cấu đơn giản và không cần sử dụng nhiên liệu lỏng. Trong điều kiện vận hành bình thường, hệ thống bơm chữa cháy chỉ hoạt động khi chạy thử định kỳ hoặc khi xảy ra cháy nên lượng điện tiêu thụ thực tế không lớn. Chi phí điện mỗi tháng vì vậy thường khá thấp so với tổng chi phí quản lý của công trình.
Ngoài ra, công tác bảo dưỡng động cơ điện cũng đơn giản hơn. Người vận hành chủ yếu kiểm tra bạc đạn, độ rung, điện trở cách điện, tình trạng khớp nối và tủ điều khiển. Nếu môi trường phòng bơm đảm bảo khô ráo, sạch sẽ và nguồn điện ổn định, động cơ điện có thể hoạt động trong thời gian dài với chi phí bảo trì không cao.
Đây là lý do phần lớn hệ thống chữa cháy hiện nay đều ưu tiên sử dụng bơm điện làm nguồn vận hành chính.
CHI PHÍ BẢO TRÌ CỦA BƠM DIESEL CAO HƠN NHƯNG KHÔNG PHẢI LÀ NHƯỢC ĐIỂM
So với bơm điện, động cơ diesel có nhiều hạng mục cần theo dõi và bảo dưỡng định kỳ hơn.
Ngoài việc kiểm tra tình trạng cơ khí của bơm, kỹ thuật viên còn phải theo dõi dầu bôi trơn, lọc dầu, lọc nhiên liệu, nước làm mát, bình ắc quy khởi động, dây curoa, hệ thống xả và mức nhiên liệu trong bồn chứa. Những hạng mục này đều ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng khởi động của động cơ khi xảy ra sự cố.
Nhiều người cho rằng đây là một bất lợi vì làm tăng chi phí bảo trì. Tuy nhiên, nếu nhìn đúng bản chất thì đây là khoản chi phí cần thiết để đảm bảo hệ thống luôn trong trạng thái sẵn sàng.
Một động cơ diesel không được bảo dưỡng định kỳ có thể gặp tình trạng bình ắc quy yếu, dầu xuống cấp hoặc kim phun hoạt động không ổn định. Khi đó, dù máy bơm còn mới nhưng vẫn có nguy cơ không khởi động được khi hệ thống yêu cầu.
Do đó, chi phí bảo trì của bơm diesel thực chất là chi phí để duy trì độ tin cậy của hệ thống chữa cháy.
ĐIỂM MẠNH LỚN NHẤT CỦA BƠM DIESEL LÀ KHẢ NĂNG HOẠT ĐỘNG KHI MẤT ĐIỆN
Đây cũng là lý do quan trọng nhất khiến nhiều công trình vẫn đầu tư bơm diesel mặc dù chi phí cao hơn.
Trong thực tế, không ít vụ cháy xuất phát từ hệ thống điện hoặc làm ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn điện của công trình. Khi điện bị cắt, máy bơm điện dù còn hoạt động tốt cũng không thể khởi động.
Trong khi đó, bơm diesel sử dụng động cơ đốt trong nên hoàn toàn không phụ thuộc vào điện lưới. Chỉ cần hệ thống điều khiển, bình ắc quy và nhiên liệu đảm bảo, máy vẫn có thể khởi động và duy trì việc cấp nước cho hệ thống chữa cháy.
Đối với các hệ thống sprinkler, đây là yếu tố rất quan trọng. Khi đầu phun sprinkler đã mở, nếu nguồn cấp nước bị gián đoạn chỉ trong thời gian ngắn cũng có thể làm giảm hiệu quả khống chế đám cháy.
Chính vì vậy, tại nhiều công trình có yêu cầu cao về an toàn cháy nổ, bơm diesel luôn được xem là lớp bảo vệ dự phòng, giúp hệ thống tiếp tục hoạt động trong trường hợp nguồn điện gặp sự cố.
VIỆC LỰA CHỌN LOẠI BƠM CÒN PHỤ THUỘC VÀO QUY MÔ VÀ YÊU CẦU CỦA CÔNG TRÌNH
Không phải công trình nào cũng bắt buộc phải lắp cả bơm điện và bơm diesel.
Việc lựa chọn cần căn cứ vào hồ sơ thiết kế, quy chuẩn, tiêu chuẩn áp dụng cũng như yêu cầu của cơ quan thẩm duyệt PCCC.
Đối với các công trình có quy mô nhỏ, nguồn điện ổn định và yêu cầu thiết kế không bắt buộc phải có nguồn dự phòng bằng động cơ diesel, việc sử dụng bơm điện có thể đáp ứng tốt nhu cầu vận hành.
Ngược lại, đối với nhà máy, kho logistics, trung tâm thương mại, khách sạn, bệnh viện hoặc các công trình có hệ thống sprinkler quy mô lớn, phương án kết hợp bơm điện, bơm diesel và bơm bù áp vẫn được áp dụng rất phổ biến.
Bơm bù áp giúp duy trì áp lực đường ống trong trạng thái bình thường. Bơm điện đảm nhiệm cấp nước chính. Khi bơm điện gặp sự cố hoặc nguồn điện bị mất, bơm diesel sẽ tiếp tục đảm nhận nhiệm vụ cấp nước cho hệ thống.
Việc phối hợp giữa ba thiết bị này giúp hệ thống hoạt động liên tục và đáp ứng đúng yêu cầu thiết kế.
KHÔNG NÊN ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ CỦA MÁY BƠM CHỈ QUA GIÁ MUA BAN ĐẦU
Một sai lầm khá phổ biến là chỉ so sánh báo giá của hai bộ bơm rồi quyết định lựa chọn. Thực tế, giá mua chỉ là một phần trong tổng chi phí của vòng đời thiết bị.
Một bộ bơm chữa cháy thường được sử dụng trong nhiều năm. Trong suốt thời gian đó, chi phí vận hành, bảo trì, thay thế phụ tùng và khả năng đáp ứng khi xảy ra sự cố mới là những yếu tố quyết định hiệu quả đầu tư.
Một bộ bơm điện có thể tiết kiệm chi phí sử dụng hằng tháng, nhưng nếu công trình cần duy trì cấp nước chữa cháy ngay cả khi mất điện thì vẫn phải có giải pháp dự phòng phù hợp.
Ngược lại, đầu tư thêm bơm diesel làm tăng chi phí ban đầu nhưng giúp nâng cao đáng kể độ tin cậy của toàn bộ hệ thống. Đối với những công trình có giá trị tài sản lớn hoặc tập trung đông người, khoản đầu tư này thường mang lại hiệu quả lâu dài hơn nhiều so với phần chi phí tăng thêm.
Không có câu trả lời chung cho mọi công trình khi đặt câu hỏi máy bơm điện hay diesel tiết kiệm hơn.
Nếu chỉ xét chi phí vận hành, máy bơm điện có ưu thế nhờ tiêu thụ điện năng thấp, bảo trì đơn giản và chi phí sử dụng thấp hơn động cơ diesel.
Tuy nhiên, nếu xét đến khả năng duy trì hoạt động của hệ thống chữa cháy trong điều kiện mất điện hoặc sự cố nguồn cấp, bơm diesel lại là giải pháp có độ tin cậy cao hơn.
Trong thực tế, đối với các công trình có yêu cầu an toàn cao, giải pháp kết hợp bơm điện, bơm diesel và bơm bù áp vẫn là phương án được nhiều đơn vị thiết kế và thi công lựa chọn. Đây cũng là cấu hình giúp hệ thống đáp ứng tốt cả yêu cầu vận hành thường xuyên lẫn khả năng hoạt động trong tình huống khẩn cấp.
Khi lựa chọn máy bơm chữa cháy, chủ đầu tư nên căn cứ vào hồ sơ thiết kế đã được thẩm duyệt, tiêu chuẩn áp dụng và điều kiện thực tế của công trình thay vì chỉ so sánh chi phí đầu tư hoặc chi phí nhiên liệu. Một hệ thống chữa cháy hiệu quả không phải là hệ thống có chi phí thấp nhất, mà là hệ thống luôn sẵn sàng hoạt động khi cần thiết.
---------
Sông Xanh cung cấp máy bơm cứu hỏa, van PCCC, van một chiều, van cổng, van bướm, đồng hồ áp, tủ điều khiển, đầu phun sprinkler, tủ PCCC và các vật tư hệ thống chữa cháy. Anh/Chị cần tư vấn thiết bị cho phòng bơm PCCC hoặc kiểm tra danh mục vật tư theo hồ sơ công trình, liên hệ Sông Xanh để được hỗ trợ báo giá nhanh.
CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI XUẤT NHẬP KHẨU SÔNG XANH
Chuyên cung cấp: Van cấp nước ShinYi, Máy bơm Windy, Vật tư PCCC, bình chữa cháy, đầu phun, lăng vòi phun và các thiết bị phục vụ công trình.
- Hotline: 0988 814 153 - 0971.037.040
- Email: info@songxanhvietnam.com
- Địa chỉ: 15 đường 179, Phường Tăng Nhơn Phú, TP. Hồ Chí Minh
