Trong một công trình, hệ thống PCCC không thể làm theo kiểu “thi công xong rồi bổ sung sau”. Từ giai đoạn thiết kế, chủ đầu tư, đơn vị tư vấn và nhà thầu đã cần xác định rõ giải pháp phòng cháy, chữa cháy, thoát nạn, chống cháy lan, chống khói, hệ thống điện phục vụ PCCC và các phương tiện, hệ thống PCCC sẽ sử dụng.
Từ ngày 01/7/2025, việc thẩm định thiết kế và kiểm tra công tác nghiệm thu về PCCC đối với dự án đầu tư xây dựng công trình được thực hiện theo Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ số 55/2024/QH15 và Nghị định 105/2025/NĐ-CP. Cục Cảnh sát PCCC và CNCH cũng có hướng dẫn về việc thực hiện thẩm định thiết kế, kiểm tra công tác nghiệm thu PCCC từ thời điểm này.
Với nhà thầu và chủ đầu tư, chuẩn bị hồ sơ thiết kế PCCC kỹ ngay từ đầu sẽ giúp hạn chế nhiều lỗi thường gặp như: chọn sai thiết bị, thiếu vật tư, bố trí thiết bị không đúng vị trí, bản vẽ không khớp thực tế thi công hoặc thiếu tài liệu khi nghiệm thu.
1. HỒ SƠ THIẾT KẾ PCCC CẦN THỂ HIỆN NHỮNG NỘI DUNG GÌ?
Hồ sơ thiết kế PCCC không chỉ là bản vẽ đặt bình chữa cháy hoặc tủ PCCC ở đâu. Hồ sơ cần thể hiện được công trình sẽ phòng cháy như thế nào, người trong công trình thoát nạn ra sao, hệ thống chữa cháy hoạt động bằng nguồn nước nào, thiết bị báo cháy – chữa cháy liên kết như thế nào và khi có sự cố thì lực lượng tại chỗ thao tác theo quy trình nào.
Với nhóm thiết bị chữa cháy, bản vẽ thường cần thể hiện các vị trí như bình chữa cháy, kệ bình, tủ PCCC, van góc, cuộn vòi, lăng phun, đầu phun sprinkler, van báo động, máy bơm, đèn exit, đèn sự cố, tủ trung tâm báo cháy, chuông, nút nhấn và các tuyến ống/dây liên quan tùy quy mô công trình.
>> BẢNG GIÁ LĂNG PHUN, VÒI & BÌNH CHỮA CHÁY MỚI NHẤT
Một hồ sơ rõ ràng sẽ giúp nhà thầu thi công đúng ngay từ đầu, hạn chế việc phải tháo lắp, điều chỉnh hoặc bổ sung thiết bị ở giai đoạn gần nghiệm thu.
2. CÔNG TRÌNH NÀO CẦN THẨM ĐỊNH THIẾT KẾ VỀ PCCC?
Không phải mọi công trình nhỏ đều có quy trình giống nhau, nhưng với các công trình thuộc danh mục quy định hiện hành, khi xây dựng mới, điều chỉnh thiết kế, thay đổi công năng hoặc cải tạo làm thay đổi điều kiện an toàn PCCC thì phải thực hiện thẩm định thiết kế về PCCC.
Điểm cần chú ý là việc thẩm định thiết kế PCCC có sự phân định nội dung giữa cơ quan chuyên môn về xây dựng, cơ quan Công an và trách nhiệm của chủ đầu tư trong từng trường hợp cụ thể. Vì vậy, khi chuẩn bị hồ sơ, chủ đầu tư không nên chỉ hỏi “nộp cho bên nào”, mà cần xác định công trình thuộc nhóm nào, nội dung nào thuộc phần xây dựng, nội dung nào thuộc phần hệ thống PCCC.
Với các công trình như nhà xưởng, kho hàng, chung cư, khách sạn, trường học, bệnh viện, trung tâm thương mại, tầng hầm hoặc văn phòng quy mô lớn, việc chuẩn bị hồ sơ PCCC cần được thực hiện cẩn thận từ đầu để tránh vướng khi nghiệm thu và đưa công trình vào sử dụng.
3. HỒ SƠ ĐỀ NGHỊ THẨM ĐỊNH THIẾT KẾ PCCC GỒM NHỮNG GÌ?
Hồ sơ đề nghị thẩm định thiết kế về PCCC thường gồm văn bản đề nghị thẩm định, giấy tờ pháp lý liên quan đến công trình, hồ sơ thiết kế kỹ thuật hoặc thiết kế bản vẽ thi công thể hiện các nội dung PCCC, văn bản thẩm định nội bộ của chủ đầu tư hoặc chủ sở hữu công trình theo từng trường hợp.
Trong thực tế, để hồ sơ dễ kiểm tra hơn, phần thiết kế PCCC nên thể hiện rõ thuyết minh, bản vẽ mặt bằng bố trí thiết bị, sơ đồ nguyên lý hệ thống, danh mục thiết bị, tiêu chuẩn/quy chuẩn áp dụng, thông số kỹ thuật cơ bản và giải pháp vận hành.
Với hệ chữa cháy vách tường, cần làm rõ tủ PCCC, van góc, cuộn vòi, lăng phun, tuyến ống cấp nước. Với hệ sprinkler, cần thể hiện đầu phun, đường ống, van điều khiển, van báo động, bơm và các thiết bị liên quan. Với hệ thoát nạn, cần thể hiện đèn exit, đèn sự cố và hướng thoát nạn phù hợp với mặt bằng.
4. THI CÔNG PCCC PHẢI BÁM THEO HỒ SƠ ĐÃ ĐƯỢC THẨM ĐỊNH
Sau khi hồ sơ thiết kế PCCC được thẩm định, bước thi công cần bám đúng hồ sơ được duyệt hoặc đã được thẩm định. Đây là điểm rất quan trọng vì nhiều công trình gặp vướng ở giai đoạn nghiệm thu do thi công khác bản vẽ: đổi vị trí tủ PCCC, thiếu đầu phun sprinkler, thay đổi loại thiết bị, lắp thiếu đèn exit, thay đổi tuyến ống hoặc không cập nhật bản vẽ hoàn công.
Nếu công trình thay đổi mặt bằng, đổi công năng phòng, thay đổi chủng loại thiết bị hoặc thay đổi giải pháp hệ thống, không nên tự ý thi công theo thực tế mà bỏ qua hồ sơ điều chỉnh. Với nhà thầu, cách an toàn là luôn đối chiếu giữa bản vẽ thiết kế, danh mục vật tư, thiết bị thực tế và yêu cầu nghiệm thu.
5. YÊU CẦU NGHIỆM THU PCCC CẦN CHUẨN BỊ NHỮNG GÌ?
Nghiệm thu PCCC là bước xác nhận hệ thống đã được thi công, lắp đặt và vận hành phù hợp với thiết kế đã được thẩm định. Khi nghiệm thu, không chỉ cần “có thiết bị”, mà cần chứng minh được thiết bị đúng hồ sơ, đúng chủng loại, có tài liệu phù hợp, lắp đúng vị trí, vận hành được và có bản vẽ hoàn công thể hiện đúng thực tế.
Hồ sơ nghiệm thu thường cần có văn bản thẩm định thiết kế PCCC, hồ sơ thiết kế đã được đóng dấu thẩm định, hồ sơ thiết kế điều chỉnh nếu có, văn bản nghiệm thu PCCC của chủ đầu tư, giấy chứng nhận kiểm định phương tiện PCCC nếu thuộc diện cần kiểm định, biên bản nghiệm thu từng phần và tổng thể, bản vẽ hoàn công, tài liệu hướng dẫn vận hành và bảo dưỡng thiết bị.
Các hạng mục cần kiểm tra có thể gồm hệ thống báo cháy, chuông – đèn – nút nhấn, tủ trung tâm, bơm chữa cháy, đường ống, van, tủ PCCC, đầu phun sprinkler, bình chữa cháy, đèn exit, đèn sự cố và các thiết bị phụ trợ khác.
6. NHỮNG LỖI THƯỜNG GẶP KHIẾN HỒ SƠ NGHIỆM THU BỊ VƯỚNG
Một lỗi phổ biến là thi công không khớp bản vẽ. Ví dụ bản vẽ có tủ PCCC ở vị trí hành lang nhưng thực tế dời sang vị trí khác; bản vẽ có sprinkler nhưng thực tế thiếu đầu phun ở một số khu vực; bản vẽ có đèn exit tại lối thoát nhưng khi lắp đặt lại thiếu hoặc không đúng hướng chỉ dẫn.
Lỗi thứ hai là thiếu hồ sơ thiết bị. Với các thiết bị như bình chữa cháy, đầu phun sprinkler, van góc, cuộn vòi, lăng phun, tủ PCCC, đèn exit, tủ báo cháy, chuông, nút nhấn, nhà thầu nên chuẩn bị catalogue, chứng nhận/chứng chỉ liên quan, tài liệu kỹ thuật và hướng dẫn vận hành nếu có.
Lỗi thứ ba là thiếu biên bản nghiệm thu từng phần. Nhiều công trình chỉ chờ đến cuối mới gom hồ sơ, nhưng trong quá trình thi công không lưu lại biên bản kiểm tra đường ống, thử áp, kiểm tra đấu nối, test chuông đèn, test bơm, test tủ báo cháy hoặc nghiệm thu từng hạng mục.
Lỗi thứ tư là không cập nhật bản vẽ hoàn công. Nếu thực tế thi công có thay đổi nhỏ so với bản vẽ ban đầu, bản vẽ hoàn công cần thể hiện đúng hiện trạng sau thi công.
7. HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN THEO QUY TRÌNH THỰC TẾ
Trước khi thi công, cần kiểm tra công trình có thuộc đối tượng phải thẩm định thiết kế PCCC hay không. Nếu thuộc diện phải thẩm định, cần chuẩn bị hồ sơ thiết kế, bản vẽ, thuyết minh và các tài liệu theo đúng yêu cầu.
Trong giai đoạn đặt vật tư, cần bám sát danh mục thiết bị trong hồ sơ thiết kế. Nếu công trình cần bình chữa cháy, kệ bình, tủ PCCC, van góc, cuộn vòi, lăng phun, đèn exit, đầu phun sprinkler, van báo động, máy bơm, tủ báo cháy, chuông, nút nhấn hoặc đầu báo, nên kiểm tra đầy đủ số lượng, model, thông số và sự tương thích trước khi giao hàng hoặc lắp đặt.
Trong giai đoạn thi công, cần nghiệm thu nội bộ từng phần: hệ thống đường ống, thiết bị đầu cuối, tủ PCCC, sprinkler, bơm, hệ báo cháy, hệ thống điện phục vụ PCCC, đèn exit và các thiết bị liên quan. Các thay đổi phát sinh cần được ghi nhận và xử lý theo hướng điều chỉnh hồ sơ nếu làm thay đổi điều kiện an toàn PCCC.
Trước nghiệm thu chính thức, cần rà soát hồ sơ hoàn công, biên bản nghiệm thu, tài liệu kỹ thuật, tài liệu hướng dẫn vận hành, chứng nhận kiểm định nếu có và thực hiện chạy thử hệ thống. Việc test trước giúp phát hiện sớm các lỗi như chuông không kêu, đèn không sáng, bơm không chạy đúng chế độ, đầu phun/tuyến ống bố trí chưa khớp hoặc thiếu thiết bị tại hiện trường.
----------
Hồ sơ thiết kế và nghiệm thu PCCC không chỉ là thủ tục giấy tờ, mà là cơ sở để công trình được thi công đúng, vận hành đúng và đưa vào sử dụng an toàn. Một hệ thống PCCC chỉ thật sự hiệu quả khi thiết kế, thiết bị, thi công, bản vẽ hoàn công và hồ sơ nghiệm thu thống nhất với nhau.
Theo quy định hiện hành, các nội dung liên quan đến thẩm định thiết kế và kiểm tra nghiệm thu PCCC cần bám theo Luật PCCC và CNCH 2024, Nghị định 105/2025/NĐ-CP, cùng các tiêu chuẩn/quy chuẩn áp dụng cho từng hệ thống như QCVN 06, TCVN 3890, TCVN 7336 và hồ sơ thiết kế cụ thể của từng công trình.
Sông Xanh cung cấp các nhóm thiết bị phục vụ thi công PCCC như bình chữa cháy, kệ bình, tủ PCCC, van góc, cuộn vòi, lăng phun, đèn exit, đầu phun sprinkler, thiết bị báo cháy và vật tư liên quan. Tùy theo hồ sơ thiết kế và danh mục vật tư của công trình, Sông Xanh có thể hỗ trợ nhà thầu, đại lý và chủ đầu tư lựa chọn thiết bị phù hợp để triển khai đồng bộ hơn.
CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI XUẤT NHẬP KHẨU SÔNG XANH
Chuyên cung cấp: Van cấp nước ShinYi, Máy bơm Windy, Vật tư PCCC, bình chữa cháy, đầu phun, lăng vòi phun và các thiết bị phục vụ công trình.
- Hotline: 0988 814 153 - 0971.037.040
- Email: info@songxanhvietnam.com
- Địa chỉ: 15 đường 179, Phường Tăng Nhơn Phú, TP. Hồ Chí Minh
