Trong các hệ thống cấp nước, đường ống công nghiệp và hệ thống PCCC, nước không phải là yếu tố duy nhất tồn tại bên trong đường ống. Trong quá trình lắp đặt, cấp nước hoặc vận hành, không khí có thể tích tụ tại những vị trí cao, đoạn đổi hướng hoặc khu vực có áp suất thay đổi.
Nếu đường ống không được bố trí van xả khí phù hợp, lượng khí này có thể gây ra nhiều vấn đề như giảm lưu lượng nước, dao động áp suất, đường ống rung lắc, phát sinh tiếng ồn và làm tăng nguy cơ hư hỏng thiết bị.
Vậy điều gì xảy ra khi đường ống không có van xả khí?
VAN XẢ KHÍ CÓ VAI TRÒ GÌ TRONG ĐƯỜNG ỐNG?
Van xả khí là thiết bị được sử dụng để đưa lượng không khí tích tụ bên trong đường ống ra ngoài, đồng thời hỗ trợ quá trình nạp nước và vận hành hệ thống ổn định hơn.
Trong một hệ thống đường ống, không khí có thể xuất hiện từ nhiều nguồn khác nhau:
- Không khí còn sót lại sau khi lắp đặt đường ống.
- Không khí đi vào hệ thống trong quá trình bơm hoặc cấp nước.
- Không khí được giải phóng khỏi nước khi nhiệt độ và áp suất thay đổi.
- Không khí tích tụ tại các điểm cao của đường ống.
Do không khí nhẹ hơn nước, chúng thường có xu hướng dồn lên vị trí cao của đường ống. Nếu không có giải pháp xả khí, các túi khí này có thể ngày càng lớn và ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng vận hành của hệ thống.
1. ĐƯỜNG ỐNG BỊ GIẢM LƯU LƯỢNG NƯỚC
Một trong những vấn đề dễ nhận thấy khi đường ống không có van xả khí là lưu lượng nước có thể bị giảm.
Khi không khí tích tụ trong đường ống, chúng chiếm một phần không gian vốn dành cho dòng nước. Tại những đoạn đường ống có nhiều túi khí, dòng nước không còn di chuyển liên tục mà có thể bị gián đoạn hoặc thay đổi trạng thái dòng chảy.
Điều này đặc biệt đáng lưu ý với các hệ thống đường ống có chiều dài lớn, nhiều điểm cao hoặc địa hình thay đổi.
Khi lưu lượng thực tế không đạt yêu cầu, hệ thống có thể phải tăng thời gian vận hành hoặc tăng áp lực bơm để đáp ứng nhu cầu sử dụng.
2. ÁP SUẤT TRONG ĐƯỜNG ỐNG BỊ DAO ĐỘNG
Không khí bị mắc kẹt trong đường ống có khả năng bị nén và giãn khi áp suất thay đổi. Khi dòng nước di chuyển qua khu vực chứa khí, áp suất trong hệ thống có thể dao động bất thường.
Tình trạng này có thể biểu hiện qua:
- Áp suất trên đồng hồ thay đổi không ổn định.
- Dòng nước lúc mạnh, lúc yếu.
- Máy bơm phải làm việc với tải không ổn định.
- Đường ống xuất hiện hiện tượng rung hoặc phát ra tiếng động.
Đối với hệ thống cấp nước và PCCC, việc duy trì áp suất ổn định có ý nghĩa quan trọng. Vì vậy, bố trí van xả khí tại những vị trí phù hợp là một trong những giải pháp giúp hạn chế tình trạng tích tụ khí trong đường ống.
3. ĐƯỜNG ỐNG CÓ THỂ RUNG, PHÁT RA TIẾNG ỒN
Khi dòng nước gặp các túi khí trong đường ống, dòng chảy có thể thay đổi đột ngột. Không khí bị nén và di chuyển theo dòng nước có thể tạo ra hiện tượng rung, va đập và tiếng ồn.
Người vận hành có thể nhận thấy:
Đường ống rung → phát tiếng kêu → áp suất dao động → dòng nước không ổn định.
Nếu tình trạng này kéo dài, các điểm nối, giá đỡ, mối liên kết và một số thiết bị trên đường ống có thể chịu thêm tác động cơ học.
Đặc biệt, với những hệ thống có đường ống lớn và áp suất cao, việc kiểm soát lượng khí bên trong đường ống càng cần được chú ý.
4. TĂNG NGUY CƠ XẢY RA VA ĐẬP THỦY LỰC
Một vấn đề nghiêm trọng hơn có thể xảy ra khi hệ thống xuất hiện sự thay đổi vận tốc dòng nước đột ngột là va đập thủy lực.
Khi van đóng nhanh, máy bơm dừng đột ngột hoặc dòng nước thay đổi vận tốc, áp suất trong đường ống có thể tăng hoặc giảm nhanh.
Nếu trong hệ thống đồng thời tồn tại các túi khí không được kiểm soát, sự thay đổi trạng thái của khí và nước có thể làm hệ thống xuất hiện những biến động áp suất phức tạp hơn.
Tùy thiết kế và điều kiện vận hành, hiện tượng này có thể gây ảnh hưởng đến:
- Đường ống.
- Mặt bích và mối nối.
- Van.
- Thiết bị đo áp suất.
- Máy bơm.
- Các thiết bị sử dụng nước trong hệ thống.
Do đó, không nên xem van xả khí chỉ là một phụ kiện đơn giản. Với những hệ thống đường ống phù hợp, đây là một thiết bị góp phần kiểm soát lượng khí và bảo vệ khả năng vận hành của hệ thống.
5. MÁY BƠM PHẢI LÀM VIỆC KHÓ KHĂN HƠN
Khi đường ống có nhiều khí, nước không được phân bố và di chuyển theo trạng thái thiết kế ban đầu. Điều này có thể khiến quá trình cấp nước trở nên kém ổn định.
Trong một số trường hợp, người vận hành có thể nhận thấy:
- Máy bơm hoạt động không ổn định.
- Áp suất đầu ra thay đổi.
- Thời gian đưa nước đến các vị trí xa kéo dài.
- Hệ thống cần điều chỉnh áp lực nhiều lần.
Đối với hệ thống có máy bơm cấp nước hoặc máy bơm PCCC, việc kiểm soát điều kiện bên trong đường ống càng quan trọng.
Tuy nhiên, cũng cần lưu ý rằng không phải mọi sự cố máy bơm đều do thiếu van xả khí. Khi máy bơm hoạt động bất thường, cần kiểm tra đồng thời nguồn nước, đường ống, van, lọc, áp suất và tình trạng thiết bị.
6. KHÓ KHĂN KHI NẠP ĐẦY NƯỚC CHO ĐƯỜNG ỐNG
Khi một hệ thống đường ống mới được lắp đặt hoặc sau khi bảo trì, bên trong đường ống thường tồn tại một lượng không khí nhất định.
Nếu không có vị trí xả khí phù hợp, việc đưa nước vào đường ống có thể gặp khó khăn vì không khí bị giữ lại tại các điểm cao.
Lúc này, quá trình nạp nước có thể diễn ra không đồng đều. Một số khu vực đã đầy nước trong khi những vị trí khác vẫn còn chứa khí.
Van xả khí tự động giúp giải phóng lượng khí này khi nước được đưa vào hệ thống, từ đó hỗ trợ quá trình nạp đầy đường ống thuận lợi hơn.
7. LÀM TĂNG NGUY CƠ ĂN MÒN BÊN TRONG ĐƯỜNG ỐNG
Không khí tồn tại lâu trong hệ thống đường ống có thể làm tăng điều kiện thuận lợi cho quá trình oxy hóa và ăn mòn ở một số loại vật liệu.
Đặc biệt với đường ống kim loại, việc để khí tích tụ trong thời gian dài không phải là tình trạng nên duy trì.
Mức độ ảnh hưởng còn phụ thuộc vào:
- Vật liệu đường ống.
- Chất lượng nước.
- Nhiệt độ.
- Áp suất.
- Thời gian vận hành.
- Điều kiện môi trường.
Vì vậy, ngoài việc lựa chọn đường ống phù hợp, cần thiết kế hệ thống xả khí và thoát khí đúng vị trí ngay từ đầu.
8. VAN XẢ KHÍ NÊN ĐƯỢC LẮP Ở ĐÂU?
Van xả khí thường được xem xét bố trí tại những vị trí mà không khí có xu hướng tích tụ, đặc biệt là các điểm cao của tuyến ống.
Một số vị trí thường cần được xem xét gồm:
- Đỉnh các đoạn đường ống có độ dốc thay đổi.
- Điểm cao cục bộ của tuyến ống.
- Những vị trí có khả năng hình thành túi khí.
- Một số khu vực trước hoặc sau thiết bị tùy theo thiết kế hệ thống.
- Các vị trí được xác định trong hồ sơ thiết kế cấp nước hoặc PCCC.
Việc lựa chọn vị trí không nên thực hiện theo cách lắp đặt tùy tiện. Nhà thầu cần dựa vào bản vẽ thiết kế, cao độ đường ống, áp suất làm việc, đường kính ống và đặc điểm của hệ thống để lựa chọn vị trí cũng như kích thước van phù hợp.
9. CÓ PHẢI ĐƯỜNG ỐNG NÀO CŨNG BẮT BUỘC PHẢI LẮP VAN XẢ KHÍ?
Không phải mọi tuyến đường ống đều có yêu cầu bố trí van xả khí giống nhau.
Việc sử dụng van xả khí phụ thuộc vào thiết kế, đặc điểm tuyến ống, điều kiện vận hành và yêu cầu kỹ thuật của từng hệ thống.
Đối với những tuyến ống dài, có nhiều điểm cao, thay đổi cao độ hoặc có nguy cơ tích tụ không khí, việc xem xét bố trí van xả khí càng cần thiết.
Đặc biệt với hệ thống cấp nước và PCCC, nhà thầu nên xác định vị trí xả khí ngay trong giai đoạn thiết kế thay vì chờ đến khi hệ thống xảy ra sự cố mới xử lý.
Đường ống không có van xả khí có thể gặp nhiều vấn đề liên quan đến không khí tích tụ như giảm lưu lượng, dao động áp suất, rung đường ống, tiếng ồn, khó nạp đầy nước và ảnh hưởng đến thiết bị trong hệ thống.
Van xả khí giúp kiểm soát lượng không khí trong đường ống, hỗ trợ quá trình nạp nước và góp phần duy trì điều kiện vận hành ổn định hơn.
Đối với nhà thầu thi công hệ thống cấp nước, PCCC và đường ống công nghiệp, việc xác định đúng vị trí, kích thước và chủng loại van xả khí ngay từ đầu sẽ giúp hạn chế nhiều vấn đề phát sinh trong quá trình vận hành.
Sông Xanh hiện cung cấp các dòng van xả khí ShinYi phục vụ hệ thống cấp nước và PCCC với nhiều kích thước, phù hợp cho nhu cầu của nhà thầu và công trình.
Nếu cần tư vấn chọn van xả khí ShinYi theo đường kính ống, áp suất làm việc và nhu cầu sử dụng, Quý Khách có thể liên hệ Sông Xanh để được hỗ trợ lựa chọn sản phẩm phù hợp.
CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI XUẤT NHẬP KHẨU SÔNG XANH
Chuyên cung cấp: Van cấp nước ShinYi, Máy bơm Windy, Vật tư PCCC, bình chữa cháy, đầu phun, lăng vòi phun và các thiết bị phục vụ công trình.
- Hotline: 0988 814 153
- Email: info@songxanhvietnam.com
- Địa chỉ: 15 đường 179, Phường Tăng Nhơn Phú, TP. Hồ Chí Minh
