Nhà xưởng sản xuất và kho hàng thường có diện tích lớn, nhiều khu vực chức năng, hệ thống máy móc và các tuyến đường di chuyển phức tạp. Khi xảy ra sự cố mất điện hoặc cháy nổ, hệ thống chiếu sáng thông thường có thể ngừng hoạt động, khiến người lao động khó xác định lối đi và vị trí cửa thoát hiểm. Vì vậy, việc bố trí đèn chiếu sáng sự cố cần được tính toán ngay từ giai đoạn thiết kế hệ thống PCCC. Không chỉ tập trung tại cửa ra vào, đèn còn cần được bố trí tại hành lang, cầu thang, khu vực sản xuất và những vị trí có nguy cơ gây cản trở quá trình thoát nạn.
Vậy cách bố trí đèn sự cố trong nhà xưởng và kho hàng như thế nào để đảm bảo hiệu quả chiếu sáng? Cần lưu ý những yêu cầu kỹ thuật nào khi lựa chọn và lắp đặt?
1. TIÊU CHUẨN BỐ TRÍ ĐÈN SỰ CỐ TRONG NHÀ XƯỞNG VÀ KHO HÀNG
Khi thiết kế hệ thống chiếu sáng sự cố, nhà thầu cần tham khảo TCVN 13456:2022 – Phòng cháy chữa cháy – Phương tiện chiếu sáng sự cố và chỉ dẫn thoát nạn – Yêu cầu thiết kế, lắp đặt.
Theo tiêu chuẩn này, đèn chiếu sáng sự cố được sử dụng để cung cấp ánh sáng khi nguồn điện chiếu sáng thông thường gặp sự cố, giúp người bên trong công trình nhận biết đường thoát nạn và di chuyển đến khu vực an toàn.
Một số yêu cầu kỹ thuật đáng chú ý:
- Thời gian hoạt động dự phòng: Đèn chiếu sáng sự cố và biển báo an toàn có nguồn điện dự phòng phải đảm bảo hoạt động liên tục tối thiểu 120 phút khi xảy ra sự cố cháy, nổ.
- Độ rọi đường thoát nạn: Đối với đường thoát nạn rộng đến 2 m, độ rọi trung bình theo phương ngang trên mặt sàn dọc theo tâm đường thoát nạn phải đạt tối thiểu 1 lux.
- Độ rọi khu vực trống: Đối với chiếu sáng sự cố gian phòng, độ rọi trung bình theo phương ngang tại mặt sàn không được nhỏ hơn 0,5 lux tại khu vực tính toán theo tiêu chuẩn.
- Hạn chế gây chói: Tỷ lệ giữa độ rọi lớn nhất và nhỏ nhất dọc theo đường thoát nạn hoặc khu vực chiếu sáng chống hoảng loạn không được lớn hơn 40:1.

Ngoài ra, tại những công trình có nguy cơ cháy nổ hoặc độ ẩm cao, cần lựa chọn đèn có khả năng chống nổ hoặc chống ẩm phù hợp với điều kiện môi trường.
2. NHỮNG VỊ TRÍ CẦN BỐ TRÍ ĐÈN SỰ CỐ TRONG NHÀ XƯỞNG
Đối với nhà xưởng có nhiều khu vực sản xuất, việc bố trí đèn cần bám sát sơ đồ mặt bằng và phương án thoát nạn của công trình.

Khu vực lối thoát hiểm và cửa ra vào
Khi xảy ra mất điện, người lao động cần nhanh chóng xác định cửa thoát hiểm để di chuyển ra bên ngoài. Đèn chiếu sáng sự cố nên được bố trí tại khu vực cửa, lối ra thoát nạn và những vị trí cần thiết trên tuyến đường dẫn đến cửa. Bên cạnh đó, cần kết hợp biển báo EXIT hoặc LỐI RA để người sử dụng nhận biết chính xác hướng di chuyển.
Hành lang và lối đi nội bộ
Những nhà xưởng có nhiều khu vực sản xuất thường bố trí hành lang hoặc lối đi chung giữa các dây chuyền máy móc. Đèn sự cố cần được bố trí tại các đoạn hành lang, vị trí chuyển hướng và nút giao để đảm bảo người lao động có thể nhận biết tuyến đường thoát nạn. Đặc biệt, không nên chỉ lắp đèn tại hai đầu hành lang mà bỏ qua những đoạn rẽ hoặc khu vực bị che khuất bởi máy móc.
Khu vực sản xuất và dây chuyền máy móc
Trong nhà máy, các khu vực sản xuất có thể bố trí nhiều máy công nghiệp, băng chuyền, tủ điện và thiết bị vận hành.Nếu nguồn điện chiếu sáng thông thường bị mất, người lao động có thể gặp khó khăn khi di chuyển giữa các thiết bị.
Theo TCVN 13456:2022, cần bố trí đèn chiếu sáng sự cố trong gian phòng có người làm việc khi khoảng cách từ điểm xa nhất của gian phòng đến lối ra thoát nạn gần nhất lớn hơn 13 m. Trường hợp gian phòng có bố trí đường thoát nạn, có thể chỉ cần bố trí đèn tại đường thoát nạn đó theo điều kiện tiêu chuẩn.
Cầu thang bộ và vị trí thay đổi cao độ
Đối với nhà xưởng có nhiều tầng hoặc khu vực sản xuất bố trí trên các cao độ khác nhau, cầu thang bộ và những vị trí thay đổi cao độ cần được chú ý. Đèn sự cố giúp người lao động nhận biết bậc thang, điểm chuyển tiếp và hướng di chuyển, hạn chế nguy cơ vấp ngã khi thoát nạn.
3. CÁCH BỐ TRÍ ĐÈN SỰ CỐ TRONG KHO HÀNG VÀ KHO LOGISTICS
Khác với nhà xưởng sản xuất, kho hàng thường có hệ thống kệ chứa hàng, lối đi giữa các dãy kệ và khu vực tập kết hàng hóa. Đây là đặc điểm cần được tính toán khi bố trí thiết bị chiếu sáng sự cố.
- Khu vực giữa các dãy kệ hàng: Đối với kho có hệ thống kệ cao tầng, cần xem xét khả năng quan sát và chiếu sáng tại các lối đi giữa các dãy kệ. Không nên để kệ hàng hoặc hàng hóa che khuất thiết bị chiếu sáng và biển báo thoát nạn.
- Khu vực tập kết và phân loại hàng hóa: Đây thường là nơi có nhiều xe nâng, pallet và hàng hóa được bố trí tạm thời. Cần đảm bảo ánh sáng sự cố hỗ trợ nhận biết lối đi và các vị trí có nguy cơ va chạm.
- Khu vực xuất nhập hàng: Các cửa xuất nhập hàng và tuyến đường di chuyển đến lối thoát nạn cần được xem xét trong phương án bố trí. Không nên mặc định cửa cuốn xuất nhập hàng là lối thoát nạn nếu chưa được xác định trong thiết kế.
- Khu vực kho kín hoặc kho có ít cửa sổ:Những kho có ít ánh sáng tự nhiên, nhiều vách ngăn hoặc khoảng cách di chuyển xa cần được tính toán kỹ về số lượng và vị trí đèn sự cố. Việc bố trí phải đảm bảo người lao động có thể nhận biết hướng thoát nạn ngay cả khi hệ thống chiếu sáng thông thường không hoạt động.

4. NHỮNG LƯU Ý KHI LỰA CHỌN ĐÈN SỰ CỐ CHO NHÀ XƯỞNG VÀ KHO HÀNG
Không phải loại đèn chiếu sáng sự cố nào cũng phù hợp với mọi môi trường công nghiệp. Trước khi lựa chọn thiết bị, nhà thầu cần kiểm tra một số yếu tố:
- Thứ nhất, thời gian lưu điện: Ưu tiên lựa chọn thiết bị có nguồn điện dự phòng đáp ứng thời gian hoạt động tối thiểu 120 phút theo TCVN 13456:2022.
- Thứ hai, khả năng chống bụi và chống ẩm: Đối với nhà xưởng có nhiều bụi, hơi ẩm hoặc khu vực thường xuyên vệ sinh bằng nước, cần lựa chọn cấp bảo vệ phù hợp với môi trường lắp đặt.
- Thứ ba, khả năng chống cháy nổ: Tại các khu vực có nguy cơ cháy nổ, chẳng hạn nơi tồn trữ dung môi hoặc hơi khí dễ cháy, cần đánh giá nguy cơ và lựa chọn thiết bị có chứng nhận phù hợp cho môi trường nguy hiểm.
- Thứ tư, khả năng chiếu sáng và góc phân bố ánh sáng: Cần kiểm tra quang thông, góc chiếu và chiều cao lắp đặt để đảm bảo độ rọi yêu cầu tại mặt sàn. Không nên chỉ dựa vào công suất ghi trên sản phẩm để quyết định số lượng đèn.
- Thứ năm, khả năng bảo trì: Nên ưu tiên thiết bị thuận tiện kiểm tra pin, đèn LED và chức năng chuyển sang chế độ chiếu sáng khẩn cấp. Đặc biệt, các đèn lắp trên cao cần có phương án tiếp cận để bảo trì an toàn.

5. NHỮNG SAI LẦM CẦN TRÁNH KHI BỐ TRÍ ĐÈN SỰ CỐ
Trong quá trình thi công nhà xưởng và kho hàng, một số lỗi thường cần được kiểm tra:
- Chỉ bố trí đèn tại cửa ra vào mà bỏ qua hành lang và vị trí chuyển hướng.
- Lắp đèn tại khu vực bị kệ hàng hoặc máy móc che khuất.
- Không tính toán độ rọi tại mặt sàn.
- Chọn đèn có thời gian lưu điện không đáp ứng yêu cầu.
- Sử dụng thiết bị không phù hợp với môi trường có độ ẩm cao hoặc nguy cơ cháy nổ.
- Không kiểm tra khả năng hoạt động khi mất nguồn điện chính.
- Không cập nhật vị trí đèn khi nhà xưởng thay đổi mặt bằng hoặc mở rộng kho.

Sau khi hoàn thành lắp đặt, cần kiểm tra khả năng tự động chuyển sang nguồn điện dự phòng, thời gian chiếu sáng, độ rọi và tình trạng hoạt động của từng thiết bị.
Việc bố trí đèn sự cố trong nhà xưởng và kho hàng cần được thực hiện dựa trên mặt bằng công trình, đặc điểm sản xuất, cách sắp xếp hàng hóa và phương án thoát nạn.Các vị trí như cửa thoát hiểm, hành lang, cầu thang, khu vực sản xuất và lối đi giữa các dãy kệ cần được xem xét trong thiết kế. Đồng thời, nhà thầu phải kiểm tra thời gian lưu điện, độ rọi, khả năng chống bụi, chống ẩm và điều kiện môi trường để lựa chọn thiết bị phù hợp.
---------------------------
Sông Xanh cung cấp các thiết bị PCCC và thiết bị báo cháy phục vụ nhà thầu, đại lý và công trình. Liên hệ Sông Xanh để được tư vấn lựa chọn thiết bị chiếu sáng sự cố phù hợp với nhu cầu lắp đặt thực tế.
CÔNG TY CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI XUẤT NHẬP KHẨU SÔNG XANH
Chuyên cung cấp: Van cấp nước ShinYi, Máy bơm Windy, Vật tư PCCC, bình chữa cháy, đầu phun, lăng vòi phun và các thiết bị phục vụ công trình.
-
Hotline: 0988 814 153
-
Email: info@songxanhvietnam.com
-
Địa chỉ: 13 - 15 đường 179, Phường Tăng Nhơn Phú, TP. Hồ Chí Minh
Kênh Fanpage: https://www.facebook.com/phongchaysongxanh
Kênh Youtube: https://www.youtube.com/@thietbipccc-songxanh25



