Đối với các công trình nhà cao tầng, chung cư, văn phòng, khách sạn hay trung tâm thương mại, trang bị hệ thống phòng cháy chữa cháy (PCCC) cần được tính toán và triển khai đồng bộ ngay từ giai đoạn xây dựng. Việc trang bị thiết bị không đơn thuần là mua đủ bình chữa cháy, đầu báo khói hay đèn EXIT, mà phải hình thành một hệ thống có khả năng phát hiện cháy, cảnh báo, hỗ trợ thoát nạn và kiểm soát đám cháy theo phương án thiết kế.
Vậy quá trình xây dựng hệ thống PCCC cho một tòa nhà diễn ra như thế nào? Cần chuẩn bị những thiết bị gì ở từng giai đoạn?
1. KHẢO SÁT CÔNG TRÌNH VÀ XÁC ĐỊNH YÊU CẦU TRANG BỊ PCCC
Trước khi lựa chọn thiết bị, đơn vị tư vấn và nhà thầu cần khảo sát thực tế để xác định đặc điểm công trình và các nguy cơ cháy có thể phát sinh. Một số nội dung cần khảo sát gồm:
- Quy mô công trình: Số tầng, chiều cao, tổng diện tích sàn, diện tích tầng hầm và các khu vực chức năng.
- Công năng sử dụng: Tòa nhà văn phòng, chung cư, khách sạn, trung tâm thương mại hay công trình hỗn hợp.
- Đặc điểm kết cấu: Vị trí cầu thang bộ, hành lang, giếng kỹ thuật, phòng điện, phòng máy bơm và khu vực tập trung đông người.
- Nguy cơ cháy: Các khu vực có thiết bị điện, vật liệu dễ cháy, khu vực lưu trữ hàng hóa hoặc sử dụng nhiên liệu.
- Điều kiện cấp nước: Vị trí bể nước, nguồn cấp, phòng bơm và khả năng bố trí đường ống chữa cháy.
Từ kết quả khảo sát, đơn vị chuyên môn xác định những hệ thống cần triển khai, phạm vi bảo vệ và yêu cầu kỹ thuật tương ứng.
Ở giai đoạn này, chủ đầu tư cũng cần rà soát quy định pháp luật, quy chuẩn và tiêu chuẩn áp dụng cho loại công trình. Không nên lấy danh mục thiết bị của một tòa nhà khác để áp dụng nguyên trạng, bởi yêu cầu PCCC có thể khác nhau tùy theo công năng, quy mô và đặc điểm nguy hiểm cháy.
2. LẬP PHƯƠNG ÁN VÀ THIẾT KẾ HỆ THỐNG PCCC
Sau khi khảo sát, đơn vị tư vấn tiến hành lập phương án thiết kế tổng thể. Đây là giai đoạn xác định hệ thống nào cần có, thiết bị được bố trí ở đâu và cách các hệ thống phối hợp khi xảy ra sự cố. Thông thường, phương án thiết kế sẽ xem xét các hạng mục sau:
- Hệ thống báo cháy: Xác định vị trí trung tâm báo cháy, đầu báo khói, đầu báo nhiệt, nút nhấn khẩn cấp, chuông và đèn báo cháy. Tùy quy mô, công năng và yêu cầu kỹ thuật, công trình có thể sử dụng hệ thống báo cháy thường hoặc báo cháy địa chỉ.
- Hệ thống chữa cháy: Xác định phạm vi cần bảo vệ bằng sprinkler, họng nước chữa cháy trong nhà hoặc các giải pháp chữa cháy khác theo yêu cầu thiết kế.
- Hệ thống cấp nước chữa cháy: Tính toán dung tích nguồn nước, lưu lượng, áp lực, đường kính đường ống và lựa chọn máy bơm phù hợp.
- Hệ thống thoát nạn: Xác định tuyến đường thoát nạn, vị trí biển báo EXIT, đèn chiếu sáng sự cố và các phương tiện hỗ trợ thoát nạn.
Các bản vẽ thiết kế cần thể hiện vị trí lắp đặt thiết bị, tuyến đường ống, hệ thống dây dẫn, thông số kỹ thuật và nguyên lý hoạt động. Đây cũng là cơ sở để lập dự toán, lựa chọn vật tư và tổ chức thi công.
Đối với công trình thuộc diện phải thực hiện thẩm định thiết kế về PCCC, chủ đầu tư cần thực hiện đúng trình tự và yêu cầu pháp lý trước khi triển khai các hạng mục liên quan.
3. LỰA CHỌN THIẾT BỊ VÀ VẬT TƯ PCCC THEO THIẾT KẾ
Khi phương án thiết kế đã được xác định, nhà thầu tiến hành lập danh mục vật tư và lựa chọn thiết bị. Đây là bước cần đặc biệt chú ý đến tính đồng bộ, thông số kỹ thuật và khả năng tương thích giữa các thành phần trong cùng hệ thống.
3.1. Lựa chọn thiết bị cho hệ thống báo cháy
Với hệ thống báo cháy, các thiết bị cần được lựa chọn theo cấu hình trung tâm, giao thức kết nối và yêu cầu bảo vệ của từng khu vực. Một số nhóm thiết bị thường được sử dụng gồm đầu báo khói, đầu báo nhiệt, trung tâm báo cháy, module điều khiển, nút nhấn khẩn cấp, chuông và đèn báo cháy.
Khi đặt mua, nhà thầu cần kiểm tra mã sản phẩm, điện áp hoạt động, phương thức kết nối và khả năng tương thích với trung tâm báo cháy đã lựa chọn. Không nên chỉ dựa vào việc các thiết bị cùng thương hiệu để mặc định chúng có thể kết nối với nhau.
3.2. Lựa chọn thiết bị cho hệ thống chữa cháy và cấp nước
Đối với hệ thống chữa cháy sử dụng nước, thiết bị cần được lựa chọn dựa trên lưu lượng, áp lực và điều kiện vận hành của toàn tuyến. Các nhóm vật tư thường có gồm:
- Đầu phun sprinkler và phụ kiện đường ống.
- Van cổng, van bướm, van một chiều.
- Van báo động, van giảm áp và van xả tràn.
- Máy bơm chữa cháy, bơm bù áp và phụ kiện phòng bơm.
- Vòi chữa cháy, lăng phun, van góc và tủ chữa cháy.
Về máy bơm, việc lựa chọn model cần căn cứ vào đường đặc tính bơm, lưu lượng và cột áp yêu cầu, không nên chỉ chọn theo công suất động cơ.
Đối với thiết bị họng nước, vòi chữa cháy 83MEC và Tomoken, van góc chữa cháy, lăng phun và tủ chữa cháy cũng cần được lựa chọn đồng bộ về đường kính và kiểu khớp nối.
3.3. Lựa chọn thiết bị thoát nạn và chiếu sáng sự cố
Song song với các hệ thống báo cháy và chữa cháy, nhà thầu cần lựa chọn biển chỉ dẫn EXIT và đèn chiếu sáng sự cố theo phương án thoát nạn của công trình.
Các thương hiệu đèn EXIT và đèn chiếu sáng sự cố có thể tham khảo thương hiệu Kentom, Lilang. Khi lựa chọn, cần kiểm tra thời gian lưu điện, chế độ hoạt động, kiểu lắp đặt và khả năng nhận diện của thiết bị tại vị trí sử dụng.
4. THI CÔNG LẮP ĐẶT HỆ THỐNG PCCC THEO TỪNG HẠNG MỤC
Sau khi hoàn thiện danh mục vật tư, nhà thầu tổ chức thi công theo bản vẽ thiết kế và tiến độ xây dựng của tòa nhà. Thông thường, các công việc được phối hợp theo từng giai đoạn để hạn chế việc phải tháo dỡ hoặc điều chỉnh khi công trình đã hoàn thiện.
4.1. Thi công đường ống và phòng bơm chữa cháy
Đối với hệ thống cấp nước chữa cháy, nhà thầu triển khai lắp đặt đường ống chính, đường ống nhánh, giá đỡ, van và các thiết bị liên quan.
Tại phòng bơm, các máy bơm được lắp đặt theo sơ đồ thiết kế, kết nối với đường ống hút, đường ống đẩy và hệ thống điều khiển. Những vị trí cần kiểm soát dòng nước sẽ được bố trí van phù hợp như van cổng, van bướm, van một chiều hoặc van giảm áp.
Trong quá trình thi công, cần kiểm tra hướng lắp đặt, khả năng thao tác của van, vị trí bảo trì và sự phù hợp giữa thiết bị với áp lực làm việc của hệ thống.
4.2. Thi công hệ thống báo cháy
Hệ thống dây dẫn, tủ trung tâm, đầu báo, nút nhấn và thiết bị cảnh báo được triển khai theo bản vẽ. Đầu báo cần được lắp tại đúng khu vực bảo vệ, không bị che khuất và đáp ứng điều kiện môi trường làm việc.
Với tòa nhà nhiều tầng, nhà thầu cần quản lý việc phân vùng và đánh địa chỉ thiết bị theo thiết kế để thuận tiện cho việc xác định vị trí khi có tín hiệu báo cháy.
4.3. Lắp đặt hệ thống sprinkler và họng nước
Đầu phun sprinkler được bố trí theo bản vẽ, bảo đảm khoảng cách và phạm vi bảo vệ. Đường ống cần được cố định chắc chắn, các mối nối và van phải phù hợp với yêu cầu kỹ thuật.
Tại các tầng, tủ chữa cháy và họng nước được lắp ở vị trí thuận tiện cho việc tiếp cận, thao tác. Vòi và lăng phun cần được kiểm tra khả năng kết nối với van góc và các phụ kiện đi kèm.
4.4. Lắp đặt đèn EXIT và đèn chiếu sáng sự cố
Đèn EXIT được bố trí tại cửa thoát nạn, vị trí chuyển hướng và các điểm cần chỉ dẫn theo thiết kế. Đèn chiếu sáng sự cố được lắp tại hành lang, cầu thang bộ và những khu vực cần duy trì khả năng quan sát khi mất điện.
Nhà thầu cần kiểm tra hướng mũi tên trên biển EXIT, tầm nhìn và nguồn điện dự phòng của thiết bị trước khi hoàn thiện.
5. KIỂM TRA, CHẠY THỬ VÀ NGHIỆM THU HỆ THỐNG PCCC
Sau khi lắp đặt, toàn bộ hệ thống cần được kiểm tra và chạy thử để đánh giá khả năng hoạt động trước khi đưa vào sử dụng.
Đối với hệ thống báo cháy, cần kiểm tra tín hiệu từ đầu báo, nút nhấn, chuông, đèn báo và khả năng hiển thị tại trung tâm. Với hệ thống cấp nước chữa cháy, cần kiểm tra máy bơm, van, áp lực và khả năng cấp nước theo các điều kiện vận hành được thiết kế.
Các hạng mục khác cũng cần được kiểm tra tương ứng:
- Thử nghiệm đường ống theo yêu cầu kỹ thuật.
- Kiểm tra hoạt động của đầu phun và các van thuộc hệ thống.
- Kiểm tra khả năng sử dụng của họng nước, vòi và lăng phun.
- Kiểm tra khả năng chiếu sáng và thời gian hoạt động dự phòng của đèn EXIT, đèn sự cố.
- Kiểm tra sự phối hợp giữa các hệ thống liên quan theo kịch bản vận hành.
Kết quả kiểm tra, thử nghiệm cần được ghi nhận bằng hồ sơ phù hợp. Công trình thuộc diện phải nghiệm thu về PCCC cần thực hiện đúng trình tự, thành phần hồ sơ và yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền trước khi đưa vào sử dụng.
6. BÀN GIAO, HƯỚNG DẪN VẬN HÀNH VÀ BẢO TRÌ HỆ THỐNG
Sau khi hoàn thành nghiệm thu, nhà thầu bàn giao hồ sơ kỹ thuật, bản vẽ hoàn công, tài liệu hướng dẫn sử dụng và các tài liệu liên quan cho chủ đầu tư hoặc đơn vị quản lý tòa nhà.
Đội ngũ vận hành cần được hướng dẫn cách nhận biết tín hiệu báo cháy, thao tác với thiết bị chữa cháy, kiểm tra tình trạng máy bơm và xử lý khi hệ thống phát sinh cảnh báo.
Bên cạnh đó, cần xây dựng kế hoạch kiểm tra, bảo dưỡng định kỳ. Các thiết bị như đầu báo, trung tâm báo cháy, van, máy bơm, bình chữa cháy và đèn sự cố đều cần được kiểm tra theo yêu cầu kỹ thuật, hướng dẫn của nhà sản xuất và quy định hiện hành.
Một hệ thống PCCC chỉ thực sự có giá trị khi các thiết bị được duy trì trong trạng thái sẵn sàng hoạt động, không phải chỉ hoàn thành lắp đặt tại thời điểm bàn giao.
SÔNG XANH CUNG CẤP THIẾT BỊ PCCC CHO NHÀ THẦU VÀ CÔNG TRÌNH
Trong quá trình trang bị thiết bị cho hệ thống PCCC, việc lựa chọn nhà cung cấp có danh mục vật tư phù hợp giúp nhà thầu thuận tiện hơn khi chuẩn bị thiết bị cho từng hạng mục.
Sông Xanh cung cấp nhiều nhóm sản phẩm phục vụ thi công hệ thống PCCC tòa nhà:
- Thiết bị báo cháy: Horing, Hochiki, GST, Tanda, YunYang.
- Van PCCC và van cấp nước: ShinYi với các dòng van cổng, van bướm, van một chiều, van giảm áp, van báo động, van xả tràn.
- Máy bơm: Windy, Ebara, Pentax.
- Thiết bị chữa cháy: Vòi chữa cháy 83MEC, Tomoken; van góc, lăng phun, tủ chữa cháy và đầu phun sprinkler.
- Đèn EXIT và đèn chiếu sáng sự cố: Kentom, Lilang.
Liên hệ Sông Xanh để được tư vấn sản phẩm, kiểm tra thông số kỹ thuật và nhận báo giá thiết bị PCCC phục vụ dự án.
CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI XUẤT NHẬP KHẨU SÔNG XANH
Chuyên cung cấp: Van cấp nước ShinYi, Máy bơm Windy, Vật tư PCCC, bình chữa cháy, đầu phun, lăng vòi phun và các thiết bị phục vụ công trình.
-
Hotline: 0988 814 153
-
Email: info@songxanhvietnam.com
-
Địa chỉ: 13 - 15 đường 179, Phường Tăng Nhơn Phú, TP. Hồ Chí Minh
--------
Kênh Fanpage: https://www.facebook.com/phongchaysongxanh
Kênh Youtube: https://www.youtube.com/@thietbipccc-songxanh25
