Đầu Báo Nhiệt Có Bị Ảnh Hưởng Bởi Nắng, Máy Nóng Hoặc Hơi Nóng Không?

Trong thực tế lắp đặt hệ thống báo cháy, nắng chiếu trực tiếp, máy móc tỏa nhiệt, hơi nóng từ lò, bếp hoặc đường ống công nghệ đều là những yếu tố cần được kiểm tra trước khi bố trí đầu báo nhiệt.

Điều này không có nghĩa cứ gặp nắng hoặc khu vực nóng là đầu báo nhiệt sẽ báo cháy giả. Vấn đề nằm ở nhiệt độ thực tế tại vị trí lắp đặt, tốc độ thay đổi nhiệt và loại đầu báo được lựa chọn.

Dưới góc nhìn thi công PCCC, đây là một trong những yếu tố cần kiểm tra ngay từ lúc khảo sát hiện trường, thay vì chờ đến khi hệ thống nghiệm thu mới xử lý tình trạng đầu báo báo giả.

1. NẮNG, MÁY NÓNG VÀ HƠI NÓNG CÓ THỂ ẢNH HƯỞNG ĐẾN ĐẦU BÁO NHIỆT KHÔNG?

Có.

Đầu báo nhiệt được thiết kế để phản ứng với nhiệt độ hoặc sự gia tăng nhiệt độ của môi trường xung quanh. Vì vậy, nếu một nguồn nhiệt nhân tạo làm nhiệt độ tại vị trí đầu báo tăng lên, thiết bị có thể nhận được tín hiệu tương tự như một phần của quá trình cháy. Tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng phụ thuộc vào từng loại đầu báo.

Ví dụ, đầu báo nhiệt cố định chủ yếu quan tâm đến việc nhiệt độ đạt ngưỡng kích hoạt. Trong khi đó, đầu báo nhiệt gia tăng còn phản ứng với tốc độ tăng nhiệt. Vì vậy, một nguồn nhiệt làm nhiệt độ tăng nhanh có thể gây ảnh hưởng rõ rệt hơn đối với loại đầu báo gia tăng nhiệt.

Đây cũng là lý do TCVN 5738:2021, Mục 6.15.2 yêu cầu đầu báo nhiệt phải được bố trí để loại bỏ ảnh hưởng của các hiệu ứng nhiệt không liên quan đến đám cháy. Đồng thời, Mục 4.6.5 nêu rằng không nên sử dụng đầu báo nhiệt gia tăng hoặc đầu báo nhiệt kép trong môi trường có biến động nhiệt độ đột ngột, bất thường vượt quá 5°C/phút.

2. NẮNG CHIẾU TRỰC TIẾP CÓ LÀM ĐẦU BÁO NHIỆT BÁO CHÁY KHÔNG?

Không phải cứ có ánh nắng chiếu vào đầu báo là thiết bị sẽ lập tức báo cháy. Điều cần quan tâm là ánh nắng có làm nhiệt độ tại đầu báo tăng lên đáng kể hay không. Trường hợp này thường gặp ở:

• Nhà xưởng có mái tôn.
• Khu vực có mái kính hoặc giếng trời.
• Nhà kho có phần mái hấp thụ nhiệt mạnh.
• Khu vực có cửa lấy sáng lớn.
• Đầu báo đặt gần mặt dưới mái và bị nắng chiếu trực tiếp trong nhiều giờ.

Khi đó, nhiệt độ không khí và kết cấu trần ngay quanh đầu báo có thể tăng cao hơn đáng kể so với các vị trí khác trong phòng.

Tài liệu hướng dẫn của Notifier/Honeywell cũng đề cập trực tiếp đến vấn đề này. Trong khu vực như lantern light, nhiệt độ có thể thay đổi nhanh do tác động của ánh nắng; tài liệu khuyến cáo không sử dụng đầu báo nhiệt gia tăng tại những vị trí có sự thay đổi nhiệt như vậy và đầu báo nhiệt cần được bảo vệ khỏi ánh nắng trực tiếp.

Vì vậy, khi khảo sát nhà xưởng có mái tôn hoặc mái kính, không nên chỉ nhìn vào nhiệt độ trung bình của cả căn phòng. Cần đánh giá nhiệt độ thực tế tại cao độ lắp đầu báo.

3. MÁY MÓC TỎA NHIỆT CÓ ẢNH HƯỞNG ĐẾN ĐẦU BÁO NHIỆT KHÔNG?

Đây là trường hợp gặp khá nhiều trong nhà xưởng. Một số thiết bị có thể tạo ra vùng nhiệt cao cục bộ như:

• Máy gia nhiệt.
• Lò sấy.
• Lò công nghiệp.
• Máy ép.
• Máy đúc.
• Máy hàn.
• Thiết bị gia công kim loại.
• Máy nén hoặc thiết bị công suất lớn.
• Đường ống dẫn hơi nóng.

Nếu đầu báo được đặt ngay phía trên hoặc quá gần nguồn nhiệt, thiết bị có thể thường xuyên nhận nhiệt từ máy thay vì từ đám cháy.

Hochiki DSC-EA là ví dụ rất rõ. Nhà sản xuất cho biết đây là đầu báo nhiệt gia tăng và lưu ý cần đặc biệt tránh lắp đặt trực tiếp trên đường khí nóng, phía trên bếp, lò hoặc các thiết bị tạo nhiệt khác.

Điều này không có nghĩa khu vực có máy nóng không được sử dụng đầu báo nhiệt. Vấn đề là phải xác định vị trí nào thực sự đại diện cho khu vực cần bảo vệ, đồng thời tránh để nguồn nhiệt công nghệ tác động trực tiếp vào đầu báo.

4. HƠI NÓNG VÀ LUỒNG KHÍ NÓNG CÒN ĐÁNG LƯU Ý HƠN NHIỆT ĐỘ TRUNG BÌNH

Trong thi công thực tế, một sai sót dễ gặp là chỉ đo nhiệt độ phòng rồi quyết định loại đầu báo.

Ví dụ, nhiệt độ trung bình trong xưởng là 35°C. Tuy nhiên, ngay phía trên một máy sấy có thể xuất hiện luồng khí nóng liên tục. Đầu báo đặt trong luồng khí này không “nhìn thấy” nhiệt độ trung bình 35°C của căn phòng mà cảm nhận nhiệt độ của không khí đang đi qua chính nó. Với đầu báo nhiệt gia tăng, vấn đề còn rõ hơn bởi thiết bị quan tâm đến tốc độ thay đổi nhiệt. Khi khảo sát, cần quan tâm cả hướng di chuyển của luồng khí, không chỉ vị trí của nguồn nhiệt.

5. HORING AHR-871: ĐẦU BÁO NHIỆT GIA TĂNG CHO KHU VỰC CÓ NGUY CƠ TĂNG NHIỆT NHANH

Horing AHR-871 là đầu báo nhiệt gia tăng, phù hợp để minh họa rõ nguyên lý đầu báo phản ứng với sự thay đổi nhiệt độ. Theo thông tin kỹ thuật của sản phẩm, AHR-871 hỗ trợ kết nối 2 dây, 3 dây hoặc 4 dây, điện áp hoạt động 12–30 VDC, nhiệt độ môi trường được công bố 0–55°C và nhiệt độ báo cháy theo tiêu chuẩn EN54.

Với loại đầu báo này, vấn đề cần quan tâm khi lắp đặt không chỉ là nhiệt độ cao nhất trong phòng, mà còn là nguồn tạo nhiệt và tốc độ tăng nhiệt tại chính vị trí đặt đầu báo.

Ví dụ, một khu vực sản xuất có nhiệt độ nền khoảng 35°C nhưng khi máy gia nhiệt khởi động, luồng khí nóng liên tục thổi lên phía trên. Nếu đầu báo được bố trí ngay trong vùng khí nóng này, điều kiện tác động lên đầu báo sẽ khác hoàn toàn so với một vị trí cách xa nguồn nhiệt. Vì vậy, với Horing AHR-871, khi khảo sát khu vực có máy nóng, cần kiểm tra hướng luồng khí nóng, khoảng cách tới nguồn nhiệt và nhiệt độ thực tế tại vị trí dự kiến lắp đặt.

Đặc biệt, không nên hiểu thông số 0–55°C là “có thể đặt đầu báo ở bất kỳ vị trí nào miễn nhiệt độ không vượt 55°C”. Đây là dải nhiệt độ môi trường hoạt động được nhà sản xuất công bố, còn vị trí lắp đặt vẫn phải đáp ứng yêu cầu thiết kế và điều kiện sử dụng của hệ thống.

6. GST DC-9103E: CÓ CẢ CHỨC NĂNG GIA TĂNG NHIỆT VÀ NHIỆT ĐỘ CỐ ĐỊNH

Nếu Horing AHR-871 đại diện cho nhóm đầu báo nhiệt gia tăng, thì GST DC-9103E là một trường hợp khác đáng chú ý.

Theo tài liệu chính thức của GST, DC-9103E là đầu báo nhiệt kết hợp Rate of Rise và Fixed Temperature, sử dụng cảm biến nhiệt bán dẫn và có thể thiết lập ba cấp phát hiện A1R, A2S và BS. Thiết bị đáp ứng EN 54-5 và có chứng nhận LPCB được GST công bố. GST cũng công bố nhiệt độ môi trường của DC-9103E trong catalogue là -10 đến +50°C, với độ ẩm tương đối tối đa 95%.

Điểm cần chú ý ở đây là DC-9103E không chỉ xử lý một giá trị nhiệt độ duy nhất. Thiết bị có thể được cấu hình theo cấp nhiệt khác nhau, trong đó A1R là cấp có chức năng gia tăng nhiệt, còn A2S và BS là các cấp nhiệt cố định theo phân loại EN 54-5.

Vì vậy, khi sử dụng GST DC-9103E trong khu vực có nhiệt độ thay đổi, việc lựa chọn cấp nhiệt phải được thực hiện dựa trên điều kiện môi trường thực tế và thiết kế hệ thống, không nên mặc định tất cả đầu báo đều sử dụng cùng một cấp.

7. NẮNG CHIẾU TRỰC TIẾP: CẦN QUAN TÂM ĐIỀU GÌ KHI LẮP HORING VÀ GST?

Một trong những vị trí dễ bị bỏ qua là khu vực ngay dưới mái tôn, mái kính hoặc gần cửa lấy sáng.

Ví dụ, một nhà xưởng có nhiệt độ không khí trung bình khoảng 35°C nhưng phần mái có thể hấp thụ lượng nhiệt lớn trong thời gian nắng mạnh. Nếu đầu báo được bố trí ngay tại vùng chịu tác động nhiệt cao, nhiệt độ tại đầu báo có thể khác đáng kể so với nhiệt độ đo ở khu vực làm việc bên dưới. Trong trường hợp này, không nên chỉ hỏi: “Nhiệt độ trong nhà xưởng là bao nhiêu?” Mà cần xác định: “Nhiệt độ tại chính vị trí lắp đầu báo là bao nhiêu và thay đổi như thế nào trong ngày?”

Đối với Horing AHR-871, nhiệt độ môi trường được nhà sản xuất công bố là 0–55°C. Với GST DC-9103E, catalogue GST công bố -10 – +50°C. Hai con số này cho thấy không nên lấy giới hạn môi trường của một model để áp dụng cho model khác.

8. MÁY NÓNG VÀ HƠI NÓNG: VỊ TRÍ LẮP ĐẶT QUAN TRỌNG HƠN VIỆC “CHỌN ĐẦU BÁO CHỊU NHIỆT”

Trong nhà máy, nguồn nhiệt thường không phân bố đồng đều.Một máy sấy, lò gia nhiệt hoặc đường ống hơi có thể tạo ra một vùng nhiệt cao cục bộ. Nếu đầu báo đặt ngay phía trên nguồn nhiệt hoặc trong đường đi của khí nóng, thiết bị sẽ liên tục nhận nhiệt từ quá trình sản xuất.

Đối với đầu báo gia tăng nhiệt Horing AHR-871, đây là yếu tố cần đặc biệt kiểm tra vì thiết bị được thiết kế để phát hiện sự gia tăng nhiệt.

Với GST DC-9103E, việc lựa chọn cấp A1R, A2S hoặc BS cũng cần được xem xét dựa trên điều kiện nhiệt của khu vực. Tài liệu GST cho biết thiết bị được thiết kế đặc biệt cho những nơi đám cháy có thể tạo ra sự gia tăng nhiệt rõ rệt và cho phép lựa chọn cấp phát hiện phù hợp.

Do đó, khi lắp đặt trong khu vực có máy nóng, giải pháp không đơn giản là tìm một đầu báo “chịu nhiệt cao hơn”, mà phải xem xét nguồn nhiệt có phải đặc tính bình thường của khu vực hay không.

9. SO SÁNH NHANH HORING AHR-871 VÀ GST DC-9103E

Thông tin trên được tổng hợp từ thông số kỹ thuật của Horing và GST; khi triển khai thực tế cần đối chiếu đúng model, phiên bản và tài liệu kỹ thuật đi kèm thiết bị.

Nắng, máy nóng và hơi nóng không đồng nghĩa với việc đầu báo nhiệt chắc chắn báo giả. Yếu tố quyết định là nhiệt độ tại vị trí đầu báo, tốc độ thay đổi nhiệt, nguồn nhiệt và đặc tính của model đang sử dụng.

Với Horing AHR-871, cần đặc biệt chú ý đến sự gia tăng nhiệt và nguồn nhiệt tác động trực tiếp lên thiết bị. Với GST DC-9103E, ngoài điều kiện môi trường còn cần lựa chọn đúng cấp phát hiện A1R, A2S hoặc BS theo thiết kế và đặc điểm khu vực.

Khi khảo sát thực tế, nên kiểm tra theo trình tự:

Nguồn nhiệt → nhiệt độ tối đa → tốc độ tăng nhiệt → hướng luồng khí nóng → vị trí lắp đặt → model đầu báo → cấp nhiệt → tài liệu nhà sản xuất.

--------------
Sông Xanh cung cấp beam,  đầu báo khói, đầu báo nhiệt, nút nhấn báo cháy, chuông báo cháy, tủ trung tâm và các thiết bị PCCC cho nhà xưởng, nhà máy và công trình.

CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI XUẤT NHẬP KHẨU SÔNG XANH

Chuyên cung cấp: Van cấp nước ShinYi, Máy bơm Windy, Vật tư PCCC, bình chữa cháy, đầu phun, lăng vòi phun và các thiết bị phục vụ công trình.

• Hotline: 0988 814 153 

• Email: info@songxanhvietnam.com 

• Địa chỉ: 15 đường 179, Phường Tăng Nhơn Phú, TP. Hồ Chí Minh