Trong hệ thống PCCC của nhà ở, văn phòng, chung cư hay nhà xưởng, đèn EXIT là thiết bị quan trọng giúp người bên trong nhận biết lối ra và định hướng di chuyển khi xảy ra sự cố. Tuy nhiên, nếu lắp đặt không đúng vị trí, biển EXIT có thể bị khuất tầm nhìn, gây nhầm lẫn hoặc không phát huy tác dụng khi mất điện, có khói.
Vậy đèn EXIT nên được bố trí như thế nào tại hành lang và cầu thang bộ? Nhà thầu cần lưu ý những gì để hệ thống chỉ dẫn thoát nạn hoạt động hiệu quả? Dưới đây là những nguyên tắc cần nắm khi khảo sát và thi công thực tế.
1. VAI TRÒ CỦA ĐÈN EXIT TRONG HÀNH LANG VÀ CẦU THANG BỘ
Đèn EXIT là biển báo chỉ dẫn lối ra thoát nạn, thường có nền xanh, chữ EXIT hoặc LỐI RA màu trắng và biểu tượng người đang di chuyển. Thiết bị giúp người sử dụng nhận biết cửa thoát hiểm và hướng cần đi để đến khu vực an toàn.
Tại hành lang, đèn EXIT giúp xác định vị trí cửa ra hoặc lối dẫn đến cầu thang thoát nạn. Đối với cầu thang bộ, biển báo giúp người di chuyển nhận biết lối vào buồng thang và tiếp tục đi theo đúng tuyến thoát nạn.
Cần phân biệt hai thiết bị thường được lắp đặt cùng nhau:
- Đèn EXIT: Có chức năng chỉ dẫn lối ra hoặc hướng thoát nạn.
- Đèn chiếu sáng sự cố: Cung cấp ánh sáng cho đường đi, bậc thang và các khu vực cần thiết khi nguồn điện chiếu sáng thông thường gặp sự cố.
Hai thiết bị này có chức năng khác nhau và không nên sử dụng thay thế cho nhau. Một hành lang có biển EXIT sáng rõ nhưng không đủ ánh sáng để nhận biết bậc thang, vật cản vẫn có thể gây nguy hiểm khi sơ tán.
2. CÁCH BỐ TRÍ ĐÈN EXIT TẠI HÀNH LANG
Hành lang thường có nhiều cửa phòng, đoạn rẽ và điểm giao nhau. Vì vậy, khi bố trí đèn EXIT, nhà thầu cần bảo đảm người di chuyển có thể nhận biết hướng thoát nạn từ vị trí đang đứng.
2.1. Bố trí tại cửa dẫn vào cầu thang bộ thoát nạn
Đây là vị trí quan trọng cần được ưu tiên. Tại các lối ra vào của cầu thang bộ thoát nạn, cần lắp biển báo chỉ dẫn lối ra thoát nạn để người sử dụng dễ nhận biết cửa dẫn vào buồng thang. Biển EXIT nên được đặt phía trên cửa hoặc ở vị trí liền kề phù hợp, bảo đảm không bị cánh cửa, vách ngăn, tủ kỹ thuật hay vật dụng khác che khuất.
Đối với công trình có nhiều tầng, cần kiểm tra vị trí lắp đặt tại từng tầng, tránh tình trạng chỉ bố trí biển báo ở tầng trệt mà bỏ sót các tầng phía trên.
2.2. Bố trí dọc theo hành lang
Với hành lang dài, người di chuyển có thể không nhìn thấy trực tiếp cửa thoát hiểm từ vị trí đang đứng. Khi đó, cần bố trí biển báo chỉ hướng thoát nạn tại những vị trí phù hợp để duy trì khả năng nhận diện tuyến đường.
Theo TCVN 13456:2022, biển báo chỉ hướng thoát nạn cần được lắp trên đường thoát nạn, trong gian phòng và tại các vị trí bị che khuất tầm nhìn khiến người sử dụng không thể phát hiện lối ra thoát nạn.
Nhà thầu cần khảo sát chiều dài hành lang, vị trí cửa ra, các đoạn rẽ và vật cản để xác định số lượng, hướng hiển thị của biển báo. Không nên lắp đèn theo kiểu chia đều khoảng cách mà bỏ qua hướng di chuyển thực tế.
2.3. Bố trí tại các điểm giao nhau và vị trí chuyển hướng
Tại hành lang chữ L, chữ T hoặc khu vực có nhiều nhánh, người sử dụng có thể không biết nên rẽ trái hay rẽ phải để đến lối thoát hiểm. Do đó, biển chỉ hướng cần được đặt ở vị trí dễ quan sát trước hoặc tại điểm chuyển hướng, với mũi tên phù hợp với tuyến thoát nạn đã được xác định trong phương án thiết kế.
Một lỗi thường gặp là lắp biển EXIT có mũi tên không đúng hướng thực tế. Điều này có thể khiến người đang sơ tán đi nhầm vào khu vực cụt hoặc khu vực không dẫn đến lối ra an toàn.
3. CÁCH BỐ TRÍ ĐÈN EXIT TẠI CẦU THANG BỘ
Cầu thang bộ là tuyến di chuyển quan trọng trong quá trình thoát nạn, đặc biệt tại các công trình nhiều tầng. Việc bố trí biển EXIT cần bảo đảm người sử dụng nhận biết được cửa vào cầu thang và hướng di chuyển tiếp theo.
3.1. Tại cửa ra vào buồng thang bộ
Biển chỉ dẫn lối ra thoát nạn cần được bố trí tại các lối ra vào của cầu thang bộ thoát nạn. Vị trí lắp đặt phải dễ quan sát từ phía hành lang, giúp người sử dụng nhanh chóng xác định cửa dẫn vào buồng thang. Đối với cửa có chiều cao lớn hoặc khu vực có kết cấu đặc biệt, cần lựa chọn vị trí lắp đặt phù hợp để biển báo không bị che khuất và vẫn bảo đảm khả năng nhận diện.
3.2. Tại khu vực chiếu nghỉ và các tầng
Tại cầu thang bộ, cần xem xét khả năng nhận diện lối đi khi người sử dụng di chuyển qua các chiếu nghỉ và cửa ra vào ở từng tầng. Biển chỉ dẫn phải thể hiện đúng hướng thoát nạn, tránh gây nhầm lẫn giữa hướng đi xuống tầng dưới, hướng quay lại hành lang và hướng đi lên các tầng khác.
Đặc biệt, với công trình có nhiều tầng hoặc cấu trúc cầu thang phức tạp, nhà thầu cần đối chiếu bản vẽ thoát nạn để xác định vị trí biển báo phù hợp, thay vì tự bố trí theo cảm tính.
3.3. Kết hợp đèn EXIT với đèn chiếu sáng sự cố
Ngoài biển EXIT, cầu thang bộ thoát nạn cần được trang bị đèn chiếu sáng sự cố theo yêu cầu thiết kế. Đèn cần giúp người di chuyển nhận biết bậc thang, chiếu nghỉ, tay vịn và các vị trí có nguy cơ vấp ngã. Theo TCVN 13456:2022, đèn chiếu sáng sự cố cần được bố trí tại cầu thang bộ thoát nạn, đường thoát nạn, vị trí chuyển hướng, nút giao hành lang, vị trí thay đổi cao độ và cửa thoát nạn.
Việc kết hợp hai loại thiết bị giúp người sử dụng vừa nhìn thấy hướng đi, vừa có đủ ánh sáng để di chuyển an toàn.
4. MỘT SỐ YÊU CẦU KỸ THUẬT CẦN LƯU Ý KHI LẮP ĐẶT ĐÈN EXIT
Khi thi công, nhà thầu cần đối chiếu tiêu chuẩn và hồ sơ thiết kế của công trình. Một số thông số đáng chú ý trong TCVN 13456:2022 gồm:
- Chiều cao lắp đặt: Biển báo an toàn thông thường được lắp ở độ cao từ 2 m đến 2,7 m so với mặt sàn hoặc ngay phía trên cửa nếu cửa cao hơn 2,7 m.
- Khoảng cách giữa các biển báo: Các biển báo an toàn bố trí dọc đường thoát nạn, không bao gồm biển báo tầm thấp, phải bảo đảm khoảng cách không lớn hơn 25 m.
- Khả năng quan sát: Biển báo phải dễ nhận biết, không bị che khuất bởi cửa, vách, bảng quảng cáo hoặc các thiết bị khác.
- Nguồn điện dự phòng: Đèn EXIT có nguồn điện dự phòng phải bảo đảm thời gian hoạt động liên tục tối thiểu 120 phút khi xảy ra sự cố cháy, nổ.
- Màu sắc: Biển báo cần thể hiện rõ chữ LỐI RA hoặc EXIT, nền xanh lá cây và chữ, ký hiệu màu trắng.
Lưu ý, khoảng cách 25 m là giới hạn theo tiêu chuẩn đối với biển báo an toàn dọc đường thoát nạn, không có nghĩa mọi hành lang đều chỉ cần lắp một đèn EXIT sau mỗi 25 m. Việc bố trí thực tế còn phụ thuộc vào tầm nhìn, chiều dài tuyến đường, vị trí chuyển hướng và đặc điểm công trình.
5. NHỮNG LỖI THƯỜNG GẶP KHI BỐ TRÍ ĐÈN EXIT
Trong quá trình khảo sát và thi công, một số lỗi có thể làm giảm hiệu quả chỉ dẫn thoát nạn gồm:
- Lắp đèn sai hướng: Mũi tên chỉ dẫn không trùng với hướng di chuyển đến lối ra an toàn.
- Bố trí thiếu tại điểm rẽ: Người sử dụng không xác định được hướng đi khi hành lang có nhiều nhánh.
- Lắp đèn quá cao hoặc bị che khuất: Biển báo khó quan sát, đặc biệt khi có khói hoặc vật cản.
- Chỉ lắp EXIT mà thiếu chiếu sáng sự cố: Người sử dụng nhìn thấy hướng thoát nhưng không đủ ánh sáng để nhận biết bậc thang và vật cản.
- Không kiểm tra nguồn điện dự phòng: Đèn có thể không duy trì hoạt động khi nguồn điện chính bị ngắt.
Để hạn chế các lỗi trên, nhà thầu nên kiểm tra hệ thống sau khi hoàn thành lắp đặt, bao gồm khả năng hiển thị, hướng mũi tên, nguồn điện và thời gian hoạt động dự phòng.
6. SÔNG XANH CUNG CẤP ĐÈN EXIT VÀ THIẾT BỊ CHIẾU SÁNG SỰ CỐ
Sông Xanh cung cấp các thiết bị PCCC phục vụ nhà ở, văn phòng, nhà xưởng và công trình xây dựng, trong đó có đèn EXIT và đèn chiếu sáng sự cố của các thương hiệu như Kentom, Lilang.
Khi lựa chọn thiết bị, khách hàng nên căn cứ vào vị trí lắp đặt, điều kiện môi trường, yêu cầu nguồn điện dự phòng và hồ sơ thiết kế PCCC của công trình. Việc chọn đúng chủng loại và bố trí đúng vị trí sẽ giúp hệ thống chỉ dẫn thoát nạn phát huy hiệu quả khi có sự cố.
Liên hệ Sông Xanh để được tư vấn và cung cấp đèn EXIT, đèn chiếu sáng sự cố phù hợp với nhu cầu của công trình.
CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI XUẤT NHẬP KHẨU SÔNG XANH
Chuyên cung cấp: Van cấp nước ShinYi, Máy bơm Windy, Vật tư PCCC, bình chữa cháy, đầu phun, lăng vòi phun và các thiết bị phục vụ công trình.
-
Hotline: 0988 814 153
-
Email: info@songxanhvietnam.com
-
Địa chỉ: 13 - 15 đường 179, Phường Tăng Nhơn Phú, TP. Hồ Chí Minh
--------
Kênh Fanpage: https://www.facebook.com/phongchaysongxanh
Kênh Youtube: https://www.youtube.com/@thietbipccc-songxanh25
