Trung tâm thương mại là loại công trình tập trung đông người, chứa nhiều hàng hóa dễ cháy và có hệ thống điện vận hành với công suất lớn liên tục. Khi xảy ra sự cố cháy nổ, nguy cơ cháy lan và thiệt hại thường rất nghiêm trọng. Chính vì vậy, quy định PCCC cho trung tâm thương mại hiện nay được quản lý cực kỳ chặt chẽ theo các quy chuẩn và tiêu chuẩn kỹ thuật quốc gia.

Đối với chủ đầu tư, đơn vị quản lý vận hành và nhà thầu cơ điện, việc nắm rõ các quy định PCCC không chỉ giúp công trình đủ điều kiện nghiệm thu mà còn đảm bảo an toàn cho hàng nghìn người mỗi ngày.

Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết các yêu cầu quan trọng trong hệ thống PCCC trung tâm thương mại theo các quy định hiện hành như QCVN 06:2022/BXD, TCVN 3890:2023, TCVN 7336:2021 và TCVN 5738:2021.

VÌ SAO TRUNG TÂM THƯƠNG MẠI CÓ NGUY CƠ CHÁY NỔ CAO?

Khác với nhiều công trình thông thường, trung tâm thương mại sở hữu rất nhiều yếu tố tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ như:

• Mật độ người tập trung đông
• Hệ thống điện công suất lớn
• Khu vực nhà hàng và bếp công nghiệp
• Hàng hóa bằng giấy, nhựa, vải
• Hệ thống điều hòa trung tâm
• Trần kỹ thuật và giếng kỹ thuật phức tạp

Khi xảy ra cháy, khói thường lan cực nhanh thông qua:

• Hệ thống thông gió
• Khu vực thông tầng
• Hành lang kín
• Thang cuốn
• Trục kỹ thuật

Đây là lý do hệ thống PCCC thương mại bắt buộc phải được thiết kế đồng bộ ngay từ đầu theo đúng quy chuẩn kỹ thuật.

QUY ĐỊNH PCCC THEO QCVN 06:2022/BXD

Hiện nay, QCVN 06:2022/BXD là quy chuẩn quan trọng nhất về an toàn cháy cho nhà và công trình tại Việt Nam. Quy chuẩn này được ban hành kèm theo Thông tư 06/2022/TT-BXD của Bộ Xây dựng.

Theo QCVN 06:2022/BXD:

• Trung tâm thương mại thuộc nhóm công trình công cộng có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn cháy.
• Công trình phải được thẩm duyệt thiết kế PCCC trước khi thi công.
• Bắt buộc có giải pháp thoát nạn, chống cháy lan và chữa cháy phù hợp quy mô công trình.

Một số yêu cầu quan trọng gồm:

1. Khoang Cháy Và Ngăn Cháy

QCVN yêu cầu trung tâm thương mại phải phân chia:

• Khoang cháy
• Khu vực ngăn cháy
• Tường và cửa chống cháy

Mục đích nhằm:

• Hạn chế cháy lan
• Tăng thời gian thoát nạn
• Hỗ trợ lực lượng cứu hỏa tiếp cận đám cháy

Đặc biệt, tại kho chứa hàng, phòng kỹ thuật, phòng điện, khu vực bếp… cần sử dụng vật liệu và cửa chống cháy đạt tiêu chuẩn quy định.

2. Quy Định Về Lối Thoát Nạn

Theo QCVN 06:2022/BXD, trung tâm thương mại phải đảm bảo:

• Có đủ số lượng lối thoát nạn
• Khoảng cách thoát nạn phù hợp
• Hành lang không bị cản trở
• Có đèn EXIT và chiếu sáng sự cố

Các yêu cầu này được quy định khá chi tiết trong phụ lục về khoảng cách thoát nạn và chiều rộng lối thoát hiểm. Trong thực tế, nhiều vụ cháy lớn gây thương vong nghiêm trọng do:

• Khóa cửa thoát hiểm
• Hàng hóa chắn hành lang
• Không có đèn chỉ dẫn thoát nạn

Đây đều là những lỗi vi phạm PCCC rất phổ biến tại các công trình thương mại hiện nay.

3. Hệ Thống Báo Cháy Theo TCVN 5738:2021

TCVN 5738:2021 là tiêu chuẩn quy định về hệ thống báo cháy tự động. Đây là hạng mục bắt buộc trong hầu hết các trung tâm thương mại hiện nay.

Hệ thống báo cháy thường bao gồm:

• Trung tâm báo cháy
• Đầu báo khói
• Đầu báo nhiệt
• Chuông báo cháy
• Đèn báo cháy
• Nút nhấn khẩn cấp

​​​​​​​

Nhiệm vụ chính của hệ thống:

• Phát hiện cháy sớm
• Cảnh báo nguy hiểm
• Kích hoạt hệ thống chữa cháy liên động
• Hỗ trợ sơ tán người dân

Đối với trung tâm thương mại, đầu báo cần được bố trí phù hợp tại:

• Gian hàng
• Kho chứa
• Hành lang
• Phòng điện
• Khu bếp
• Tầng hầm

Nếu thiết kế sai vị trí đầu báo hoặc chọn thiết bị không phù hợp, hệ thống có thể hoạt động không hiệu quả khi có cháy xảy ra.

4. Hệ Thống Chữa Cháy Sprinkler Theo TCVN 7336:2021

TCVN 7336:2021 quy định về hệ thống chữa cháy tự động bằng nước và bọt. Đây là tiêu chuẩn rất quan trọng đối với PCCC trung tâm thương mại.

Hệ thống sprinkler tự động có nhiệm vụ:

• Phát hiện nhiệt độ bất thường
• Tự động phun nước dập lửa
• Hạn chế cháy lan
• Giảm nhiệt độ đám cháy

Sprinkler thường được lắp đặt tại:

• Khu bán hàng
• Hành lang
• Kho chứa
• Tầng hầm
• Khu kỹ thuật

​​​​​​​

Theo tiêu chuẩn, mật độ đầu phun, lưu lượng nước và áp lực hệ thống phải được tính toán phù hợp với mức độ nguy hiểm cháy của từng khu vực. Đặc biệt với các trung tâm thương mại lớn, hệ thống chữa cháy sprinkler gần như là hạng mục bắt buộc để đủ điều kiện nghiệm thu PCCC.

7. Quy Định Về Máy Bơm Chữa Cháy

Máy bơm chữa cháy là thiết bị cực kỳ quan trọng trong toàn bộ hệ thống PCCC thương mại.

Theo thực tế thiết kế hiện nay, một cụm máy bơm chữa cháy tiêu chuẩn thường bao gồm:

• Máy bơm điện chính
• Máy bơm diesel dự phòng
• Máy bơm bù áp Jockey

​​​​​​​

Hệ thống phải đảm bảo:

• Đủ lưu lượng nước chữa cháy
• Đủ áp lực
• Hoạt động liên tục
• Tự động chuyển đổi khi mất điện

Ngoài ra, nguồn nước chữa cháy cũng phải được tính toán đủ thời gian hoạt động theo quy định kỹ thuật. Nhiều công trình hiện nay phải bố trí bể nước PCCC riêng biệt với hệ thống nước sinh hoạt.

>> MỘT SỐ LƯU Ý KHI CHẤP HÀNH QUY ĐỊNH VỀ CẤP PHÉP LƯU THÔNG ĐỐI VỚI MÁY BƠM CHỮA CHÁY

TCVN 3890:2023 VỀ TRANG BỊ VÀ BẢO DƯỠNG THIẾT BỊ PCCC

TCVN 3890:2023 quy định việc:

• Trang bị phương tiện PCCC
• Bố trí thiết bị chữa cháy
• Kiểm tra và bảo dưỡng định kỳ

Theo tiêu chuẩn này, trung tâm thương mại cần trang bị:

• Bình chữa cháy
• Họng nước chữa cháy
• Đèn EXIT
• Thiết bị cứu hộ
• Hệ thống báo cháy
• Hệ thống chữa cháy

​​​​​​​

Các thiết bị phải được:

• Kiểm tra định kỳ
• Bảo trì thường xuyên
• Thay thế khi hư hỏng​​​​​​​

Rất nhiều công trình hiện nay dù đã đầu tư hệ thống PCCC nhưng lại bỏ qua công tác bảo trì, khiến thiết bị không thể hoạt động khi có sự cố xảy ra.

NHỮNG VI PHẠM PCCC THƯỜNG GẶP TẠI TRUNG TÂM THƯƠNG MẠI

Một số lỗi vi phạm phổ biến gồm:

Lấn Chiếm Lối Thoát Hiểm

Nhiều trung tâm thương mại sử dụng hành lang, cầu thang, khu vực EXIT… để trưng bày hàng hóa hoặc đặt vật dụng. Đây là hành vi cực kỳ nguy hiểm khi xảy ra cháy.

Tự Ý Cải Tạo Mặt Bằng

Nhiều gian hàng: đóng trần mới, ngăn vách, che đầu phun sprinkler… khiến hệ thống chữa cháy hoạt động không hiệu quả.

Không Bảo Trì Hệ Thống

Các thiết bị như: máy bơm chữa cháy, van công nghiệp, tủ báo cháy, đầu báo khói… nếu không được kiểm tra định kỳ rất dễ gặp sự cố khi vận hành thực tế.

Quy định PCCC cho trung tâm thương mại hiện nay được quản lý rất nghiêm ngặt theo các quy chuẩn và tiêu chuẩn như:

• QCVN 06:2022/BXD
• TCVN 5738:2021
• TCVN 7336:2021
• TCVN 3890:2023

Việc tuân thủ đầy đủ các quy định này không chỉ giúp công trình đủ điều kiện pháp lý mà còn đảm bảo an toàn cho hàng nghìn người mỗi ngày.

Đối với các chủ đầu tư và đơn vị vận hành, việc đầu tư hệ thống PCCC bài bản ngay từ đầu, sử dụng thiết bị chất lượng và bảo trì định kỳ sẽ giúp giảm thiểu tối đa nguy cơ cháy nổ cũng như hạn chế thiệt hại khi xảy ra sự cố.

----------

Để được tư vấn và đặt hàng vật tự PCCC theo đúng quy định, vui lòng liên hệ Sông Xanh để được hỗ trợ

CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI XUẤT NHẬP KHẨU SÔNG XANH

Chuyên cung cấp: Van cấp nước ShinYi, Máy bơm Windy, Vật tư PCCC ( bình chữa cháy, đầu phun, lăng vòi phun... )

- Địa chỉ: 15 đường 179, Phường Tăng Nhơn Phú, TP. Hồ Chí Minh

- Hotline: 0971.037.040

- E-mail: info@songxanhvietnam.com