Kinh doanh dịch vụ ăn uống (F&B) là ngành nghề tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ cực kỳ cao do việc sử dụng liên tục hệ thống điện công suất lớn, bếp gas…và tập trung đông người trong không gian kín.
Đối với các hộ kinh doanh nhà hàng – quán cafe, việc nắm vững quy định PCCC không chỉ giúp tránh được những khoản phạt hành chính nặng nề mà còn là cách bảo vệ tài sản và tính mạng,
1. TẠI SAO NHÀ HÀNG, QUÁN CAFE PHẢI TUÂN THỦ NGHIÊM NGẶT QUY ĐỊNH PCCC?
Việc tuân thủ qui định PCCC nhà hàng hay PCCC quán cafe không đơn thuần là để đối phó với cơ quan chức năng. Có 3 lý do cốt lõi:
- Tính pháp lý: Theo Nghị định 136/2020/NĐ-CP, nhà hàng và quán cafe là đối tượng thuộc diện quản lý về PCCC. Nếu không có giấy chứng nhận hoặc không đảm bảo điều kiện an toàn, cơ sở có thể bị đình chỉ hoạt động.
- Bảo vệ thương hiệu: Một sự cố cháy nổ, dù nhỏ, cũng đủ để xóa tan uy tín thương hiệu mà chủ cửa hàng tốn công xây dựng.
- Trách nhiệm dân sự: Trong trường hợp xảy ra hỏa hoạn gây thiệt hại về người và tài sản của khách hàng, chủ cơ sở phải chịu trách nhiệm trước pháp luật nếu không chứng minh được việc thực hiện đầy đủ các biện pháp an toàn.

>> KHI CÓ CHÁY LÀM SAO ĐỂ THOÁT HIỂM?
2. PHÂN LOẠI CƠ SỞ KINH DOANH ĐỂ ÁP DỤNG QUY ĐỊNH PCCC
Không phải mọi quán cafe hay nhà hàng đều có yêu cầu giống nhau. Quy định được chia theo quy mô:
- Cơ sở có nguy hiểm về cháy, nổ: Các nhà hàng, quán cafe có tổng khối tích từ 3.000 m3 trở lên phải được thẩm duyệt thiết kế và nghiệm thu PCCC.
- Cơ sở thuộc diện quản lý của UBND cấp xã/phường: Các quán cafe, nhà hàng quy mô nhỏ (khối tích dưới 3.000 m3) vẫn phải đảm bảo các điều kiện an toàn PCCC cơ bản và chịu sự kiểm tra của chính quyền địa phương.

3. PCCC QUÁN CAFE CẦN GÌ? DANH MỤC THIẾT BỊ BẮT BUỘC
Đây là câu hỏi thường gặp nhất của các chủ quán mới khởi nghiệp. Để trả lời cho câu hỏi PCCC quán cafe cần gì, bạn cần chuẩn bị danh sách thiết bị tối thiểu sau đây:
3.1. Bình chữa cháy xách tay
Đây là thiết bị sơ cứu hỏa hoạn quan trọng nhất.
- Số lượng: Cứ mỗi 50 m2 diện tích sàn phải có ít nhất 01 bình chữa cháy.
- Loại bình: Nên sử dụng kết hợp bình bột ABC (dập cháy chất rắn, lỏng, khí) và bình khí CO2 (dập cháy thiết bị điện, bếp nấu).
- Vị trí: Đặt ở nơi dễ thấy, dễ lấy, không bị che khuất bởi đồ nội thất.

BÌNH CHỮA CHÁY BỘT VÀ CO2: HỘ KINH DOANH NÊN TRANG BỊ LOẠI NÀO?
3.2. Hệ thống biển báo và đèn chỉ dẫn (Exit)
Trong điều kiện khói bụi mịt mù khi có cháy, khách hàng rất dễ hoảng loạn.
- Đèn Exit: Lắp đặt tại các cửa ra vào, lối thoát hiểm. Đèn phải có pin dự phòng hoạt động ít nhất 90 phút khi mất điện.
- Đèn chiếu sáng sự cố: Lắp dọc hành lang, cầu thang để soi sáng đường đi khi hệ thống điện chính bị ngắt.
- Biển cấm lửa, cấm hút thuốc: Đặc biệt quan trọng tại các quán cafe phòng lạnh hoặc khu vực bếp nhà hàng

3.3. Hệ thống báo cháy tự động
Dù là quán nhỏ, bạn cũng nên lắp đặt các đầu báo khói độc lập tại khu vực kho và sảnh khách. Đối với nhà hàng lớn, hệ thống báo cháy trung tâm là bắt buộc để phát hiện sớm nguồn nhiệt.
4. HỒ SƠ QUẢN LÝ PCCC CHO HỘ KINH DOANH NHÀ HÀNG
Để không bị lúng túng khi có đoàn kiểm tra liên ngành, chủ hộ kinh doanh cần chuẩn bị sẵn một bộ hồ sơ PCCC nhà hàng bao gồm:
- Quyết định ban hành nội quy, quy định về PCCC: Do chủ cơ sở ký.
- Phương án chữa cháy của cơ sở: Phác thảo sơ đồ mặt bằng, lối thoát nạn và phân công nhiệm vụ cho nhân viên khi có sự cố.
- Sổ theo dõi phương tiện PCCC: Ghi chép nhật ký kiểm tra định kỳ các bình chữa cháy (vạch kim đồng hồ, hạn sử dụng bột/khí).
- Giấy chứng nhận huấn luyện nghiệp vụ PCCC: Ít nhất 10-20% nhân viên (hoặc toàn bộ nếu quán nhỏ) phải có chứng chỉ này do cơ quan Công an cấp.
5. NHỮNG LỖI THƯỜNG GẶP KHIẾN NHÀ HÀNG, QUÁN CAFE BỊ PHẠT
Dựa trên thực tế kiểm tra, các lỗi sau đây thường khiến chủ kinh doanh mất tiền oan hoặc bị đình chỉ:
- Tận dụng lối thoát hiểm làm kho: Nhiều quán cafe tận dụng gầm cầu thang hoặc lối đi sau để xếp thùng nhựa, bàn ghế cũ. Đây là lỗi cực nặng vì cản trở việc thoát nạn.
- Hệ thống điện chằng chịt: Việc lắp thêm đèn trang trí, loa đài mà không tính toán công suất dây dẫn dẫn đến quá tải.
- Không kiểm tra bình chữa cháy: Bình để lâu ngày bị tụt áp (kim đồng hồ chỉ vạch đỏ) hoặc bột bị vón cục nhưng không đi nạp lại.
- Sử dụng vật liệu trang trí dễ cháy: Dùng vách ngăn bằng mút xốp, rèm vải dày không qua xử lý chống cháy tại các khu vực gần nguồn nhiệt.

6. QUY TRÌNH THỦ TỤC XIN GIẤY PHÉP PCCC
Nếu bạn đang bắt đầu thiết kế nhà hàng, hãy tuân theo quy trình sau:
- Thiết kế: Thuê đơn vị có chức năng thiết kế hệ thống PCCC theo tiêu chuẩn TCVN.
- Thẩm duyệt: Nộp hồ sơ lên Cảnh sát PCCC (nếu thuộc diện phải thẩm duyệt).
- Thi công & Nghiệm thu: Lắp đặt thiết bị và mời cơ quan chức năng đến kiểm tra thực tế, cấp văn bản nghiệm thu.
- Duy trì: Kiểm tra định kỳ và tập huấn cho nhân viên hàng năm.
7. NGUỒN THAM KHẢO PHÁP LÝ
Bạn có thể tra cứu trực tiếp các văn bản pháp luật sau để đảm bảo thông tin mình áp dụng là chính xác nhất:
- Nghị định số 136/2020/NĐ-CP: Quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Phòng cháy và chữa cháy. (Xem tại: Thư viện pháp luật hoặc Cổng thông tin điện tử Chính phủ).
- Thông tư số 149/2020/TT-BCA: Quy định về hồ sơ quản lý, theo dõi hoạt động PCCC.
- TCVN 3890:2023: Tiêu chuẩn quốc gia về Trang bị phương tiện PCCC cho nhà và công trình - Quy định rất rõ về số lượng bình chữa cháy và hệ thống báo cháy.
- Luật Phòng cháy và chữa cháy số 27/2001/QH10 và Luật sửa đổi bổ sung năm 2013.
Việc tuân thủ qui định PCCC nhà hàng quán cafe không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là nền tảng bền vững cho hoạt động kinh doanh. Một không gian an toàn sẽ tạo niềm tin tuyệt đối cho khách hàng khi đến trải nghiệm dịch vụ của bạn. Hãy bắt đầu bằng việc kiểm tra lại hạn sử dụng của các bình chữa cháy tại quán ngay hôm nay!



