Bệnh viện là công trình có yêu cầu đặc biệt về an toàn cháy. Khác với văn phòng, cửa hàng hay nhiều công trình dân dụng thông thường, bệnh viện tập trung số lượng lớn người có khả năng tự thoát nạn hạn chế như bệnh nhân đang điều trị, người cao tuổi, trẻ em, người sau phẫu thuật hoặc bệnh nhân đang sử dụng các thiết bị hỗ trợ y tế.
>> QUY ĐỊNH PCCC CHO TRƯỜNG HỌC
>> QUY ĐỊNH PCCC HO TRUNG TÂM THƯƠNG MẠI
>> QUY ĐỊNH PCCC CHO NHÀ XƯỞNG
Vì vậy, khi xảy ra cháy, vấn đề không chỉ nằm ở việc phát hiện đám cháy, mà còn là khả năng xác định nhanh khu vực xảy ra sự cố, tổ chức xử lý và hỗ trợ thoát nạn phù hợp với đặc thù của từng khu vực trong bệnh viện.
Theo hệ thống quy định hiện hành, Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ số 55/2024/QH15 đã có hiệu lực từ ngày 01/07/2025. Luật hiện cũng đã được hợp nhất tại Văn bản hợp nhất số 58/VBHN-VPQH năm 2026.
Bên cạnh đó, việc thiết kế an toàn cháy cho công trình tiếp tục phải xem xét các yêu cầu của QCVN 06:2022/BXD, được sửa đổi tại Sửa đổi 1:2023, cùng các tiêu chuẩn kỹ thuật hiện hành liên quan đến hệ thống báo cháy. Đáng chú ý, TCVN 5738:2021 hiện đã được thay thế bằng TCVN 7568-14:2025, vì vậy khi triển khai công trình mới không nên tiếp tục viện dẫn TCVN 5738:2021 như một tiêu chuẩn đang còn hiệu lực.
Vậy hệ thống báo cháy cho bệnh viện có gì khác so với công trình thông thường?
1. BỆNH VIỆN LÀ CÔNG TRÌNH CÓ ĐẶC THÙ VỀ KHẢ NĂNG THOÁT NẠN
Theo QCVN 06:2022/BXD và Sửa đổi 1:2023, bệnh viện được xếp trong nhóm công trình F1.1 theo tính nguy hiểm cháy theo công năng. Đây là nhóm công trình có đặc điểm người bên trong có thể gặp khó khăn trong việc tự thoát nạn khi xảy ra cháy.
Đây chính là điểm khác biệt lớn nhất giữa bệnh viện và nhiều công trình thông thường.
Tại một văn phòng, khi nghe tín hiệu báo cháy, phần lớn người bên trong có thể chủ động di chuyển đến lối thoát nạn. Tuy nhiên, trong bệnh viện có thể có:
- Bệnh nhân đang nằm điều trị.
- Người bệnh sau phẫu thuật.
- Bệnh nhân tại khu chăm sóc đặc biệt.
- Người sử dụng xe lăn.
- Người cao tuổi.
- Trẻ em.
- Bệnh nhân cần sử dụng thiết bị hỗ trợ y tế.
Do đó, hệ thống báo cháy trong bệnh viện không nên được xem đơn thuần là hệ thống “phát hiện cháy và bật chuông”. Nó phải là một phần trong tổng thể giải pháp an toàn cháy, giúp công trình phát hiện sự cố sớm, thông báo kịp thời và hỗ trợ nhân viên xác định khu vực cần xử lý.
Đây cũng là lý do việc lựa chọn thiết bị báo cháy cho bệnh viện cần dựa trên hồ sơ thiết kế, công năng từng khu vực và phương án PCCC của công trình, thay vì áp dụng một cấu hình giống nhau cho tất cả các tầng.
2. YÊU CẦU PHÁT HIỆN CHÁY SỚM ĐẶC BIỆT QUAN TRỌNG
Trong bệnh viện, thời gian là yếu tố rất quan trọng.
Một đám cháy phát triển từ giai đoạn ban đầu có thể tạo ra khói trước khi nhiệt độ tăng cao. Đối với những khu vực có bệnh nhân khó di chuyển, việc phát hiện sớm sẽ tạo thêm thời gian để nhân viên kiểm tra, xác minh và triển khai phương án xử lý phù hợp.
Tuy nhiên, điều này không có nghĩa mọi khu vực trong bệnh viện đều phải sử dụng cùng một loại đầu báo.
Ví dụ, phòng bệnh, hành lang, khu vực làm việc hoặc phòng lưu trữ có thể có điều kiện môi trường khác với:
- Khu bếp.
- Khu giặt là.
- Phòng kỹ thuật.
- Khu vực có nhiệt độ hoặc hơi nước phát sinh trong quá trình hoạt động.
Việc lựa chọn đầu báo cần căn cứ vào đặc điểm môi trường thực tế và giải pháp thiết kế. Nếu sử dụng thiết bị không phù hợp, nguy cơ báo động giả có thể tăng lên.
Đây là điểm rất quan trọng đối với bệnh viện. Báo động giả không chỉ gây phiền toái mà còn có thể ảnh hưởng đến hoạt động khám chữa bệnh, tâm lý bệnh nhân và khả năng phản ứng của nhân viên khi hệ thống phát tín hiệu.
Vì vậy, nguyên tắc không phải là lắp càng nhiều đầu báo càng tốt, mà là lựa chọn giải pháp phát hiện cháy phù hợp cho từng khu vực.
3. KHẢ NĂNG XÁC ĐỊNH VỊ TRÍ CHÁY QUAN TRỌNG HƠN ĐỐI VỚI BỆNH VIỆN LỚN
Một bệnh viện có thể gồm nhiều tầng, nhiều khoa và hàng trăm phòng chức năng.
Nếu hệ thống chỉ thông báo một khu vực quá rộng, nhân viên kỹ thuật có thể mất thêm thời gian để xác định chính xác nơi xảy ra sự cố.
Ví dụ, thông tin “báo cháy tầng 5” sẽ khác rất nhiều so với việc hệ thống có thể hỗ trợ xác định cụ thể hơn khu vực hoặc thiết bị đang phát tín hiệu.
Đối với các bệnh viện quy mô lớn, nhiều khu chức năng, việc tổ chức hệ thống sao cho có thể khoanh vùng và xác định nhanh khu vực xảy ra sự cố mang lại nhiều lợi ích:
- Rút ngắn thời gian kiểm tra.
- Giúp nhân viên tiếp cận đúng khu vực.
- Hỗ trợ triển khai phương án xử lý phù hợp.
- Hạn chế việc kiểm tra trên diện rộng.
- Thuận tiện hơn trong quá trình quản lý và bảo trì.
Đây cũng là lý do hệ thống báo cháy địa chỉ thường được cân nhắc cho những công trình lớn và phức tạp.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng không nên khẳng định mọi bệnh viện đều bắt buộc phải sử dụng hệ thống báo cháy địa chỉ. Loại hệ thống phù hợp cần được xác định dựa trên quy mô công trình, hồ sơ thiết kế và yêu cầu cụ thể của dự án.
4. BỆNH VIỆN CÓ NHIỀU KHU VỰC VỚI ĐẶC ĐIỂM CHÁY KHÁC NHAU
Một sai lầm thường gặp khi nhìn nhận hệ thống báo cháy là cho rằng toàn bộ công trình chỉ cần một giải pháp chung.
Trên thực tế, một bệnh viện có thể bao gồm:
- Khu khám bệnh.
- Phòng bệnh.
- Hành lang.
- Phòng kỹ thuật.
- Phòng điện.
- Khu xét nghiệm.
- Khu bếp.
- Khu giặt là.
- Kho vật tư.
- Khu vực có trần cao hoặc không gian rộng.
Mỗi khu vực có điều kiện môi trường và đặc điểm sử dụng khác nhau.
QCVN 06 cũng có những yêu cầu riêng đối với các gian phòng có công năng khác nhau trong cùng một công trình. Chẳng hạn, một số phòng sản xuất, kho, phòng thí nghiệm hoặc gian chuẩn bị đồ ăn đáp ứng các điều kiện nhất định có thể được phân nhóm theo công năng nguy hiểm cháy khác với khu vực bệnh viện thông thường.
Điều này cho thấy việc thiết kế hệ thống báo cháy cho bệnh viện cần được xem xét theo công năng cụ thể của từng khu vực, chứ không nên áp dụng máy móc một loại thiết bị cho toàn bộ công trình.
5. HỆ THỐNG BÁO CHÁY CẦN GẮN VỚI PHƯƠNG ÁN THOÁT NẠN CỦA BỆNH VIỆN
Đối với bệnh viện, khi xảy ra cháy, việc sơ tán có thể phức tạp hơn rất nhiều so với công trình thông thường.
Không phải bệnh nhân nào cũng có thể ngay lập tức di chuyển xuống tầng dưới hoặc ra khỏi tòa nhà. Vì vậy, giải pháp an toàn cháy của bệnh viện cần được xem xét đồng bộ giữa:
- Hệ thống phát hiện và báo cháy.
- Đường và lối thoát nạn.
- Giải pháp ngăn cháy, chống cháy lan.
- Phương án tổ chức xử lý khi có sự cố.
- Khả năng hỗ trợ bệnh nhân trong quá trình thoát nạn.
QCVN 06:2022/BXD và Sửa đổi 1:2023 có các quy định tiền định đối với bệnh viện nhóm F1.1 với chiều cao PCCC đến 50 m. Đối với những công trình có quy mô hoặc đặc thù vượt ngoài phạm vi áp dụng thông thường, quy chuẩn cũng có cơ chế xem xét thiết kế theo giải pháp riêng hoặc áp dụng tiêu chuẩn phù hợp theo quy định.
Điều này càng cho thấy: với bệnh viện, hệ thống báo cháy không nên được tách rời khỏi tổng thể giải pháp PCCC của công trình.
6. YÊU CẦU QUẢN LÝ VÀ BẢO TRÌ HỆ THỐNG CŨNG CẦN ĐƯỢC CHÚ TRỌNG
Bệnh viện là công trình hoạt động liên tục. Việc dừng toàn bộ hoạt động để kiểm tra hệ thống báo cháy là điều không đơn giản. Do đó, một hệ thống được thiết kế hợp lý cần tạo điều kiện thuận lợi cho việc:
- Kiểm tra tình trạng hoạt động.
- Phát hiện sự cố kỹ thuật.
- Xác định khu vực hoặc thiết bị cần kiểm tra.
- Bảo trì định kỳ.
- Thay thế thiết bị khi cần thiết.
- Mở rộng khi công trình xây thêm khu chức năng.
Hiện nay, TCVN 7568-14:2025 là tiêu chuẩn còn hiệu lực quy định yêu cầu về thiết kế và lắp đặt hệ thống báo cháy cho nhà và công trình, thay thế cho TCVN 5738:2021 và TCVN 7568-14:2015.
Vì vậy, khi lập hồ sơ hoặc triển khai công trình mới, chủ đầu tư và đơn vị thiết kế cần kiểm tra đúng phiên bản tiêu chuẩn đang áp dụng, tránh sử dụng thông tin pháp lý đã hết hiệu lực.
7. NHỮNG LƯU Ý KHI LỰA CHỌN HỆ THỐNG BÁO CHÁY CHO BỆNH VIỆN
Trước khi lựa chọn thiết bị, nên xác định rõ các vấn đề sau:
- Thứ nhất, công năng từng khu vực. Phòng bệnh, hành lang, phòng kỹ thuật hay khu bếp không nên được đánh giá theo cùng một điều kiện.
- Thứ hai, quy mô công trình. Số tầng, số khoa phòng và diện tích sẽ ảnh hưởng đến phương án bố trí và quản lý hệ thống.
- Thứ ba, khả năng tự thoát nạn của người sử dụng. Đây là một trong những đặc điểm quan trọng khiến bệnh viện được xếp vào nhóm công trình có yêu cầu an toàn cháy đặc thù.
- Thứ tư, khả năng xác định khu vực xảy ra sự cố. Công trình càng lớn thì việc khoanh vùng và quản lý thông tin càng quan trọng.
- Thứ năm, khả năng mở rộng trong tương lai. Bệnh viện có thể xây thêm khoa, khu điều trị hoặc mở rộng quy mô, vì vậy hệ thống cần được tính toán phù hợp ngay từ giai đoạn thiết kế.
Hệ thống báo cháy cho bệnh viện khác với công trình thông thường không chỉ ở số lượng thiết bị, mà quan trọng hơn là ở đặc điểm người sử dụng và yêu cầu tổ chức an toàn khi xảy ra cháy.
Bệnh viện thuộc nhóm công trình F1.1 theo phân nhóm tính nguy hiểm cháy theo công năng. Đây là cơ sở quan trọng để lý giải vì sao việc phát hiện cháy, tổ chức thoát nạn và quản lý sự cố tại bệnh viện cần được xem xét kỹ lưỡng hơn.
Khi lựa chọn hệ thống báo cháy, không nên chỉ dựa vào giá thiết bị hoặc số lượng đầu báo. Giải pháp phù hợp cần căn cứ vào quy mô bệnh viện, công năng từng khu vực, hồ sơ thiết kế và các quy định, tiêu chuẩn hiện hành.
Nếu đang tìm kiếm thiết bị báo cháy cho bệnh viện, phòng khám, trung tâm y tế hoặc công trình có nhiều khu chức năng, Sông Xanh cung cấp các dòng thiết bị báo cháy phục vụ hệ thống quy ước và hệ thống địa chỉ.
Sông Xanh có thể hỗ trợ cung cấp các thiết bị như tủ trung tâm, đầu báo khói, đầu báo nhiệt, đầu báo beam, nút nhấn khẩn, chuông báo cháy và các thiết bị liên quan, phù hợp với cấu hình thiết kế của từng công trình.
Liên hệ Sông Xanh để được tư vấn lựa chọn thiết bị báo cháy GST phù hợp với hồ sơ và yêu cầu thực tế của công trình.
CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI XUẤT NHẬP KHẨU SÔNG XANH
Chuyên cung cấp: Van cấp nước ShinYi, Máy bơm Windy, Vật tư PCCC, bình chữa cháy, đầu phun, lăng vòi phun và các thiết bị phục vụ công trình.
- Hotline: 0988 814 153 - 0971 037 040
- Email: info@songxanhvietnam.com
- Địa chỉ: 15 đường 179, Phường Tăng Nhơn Phú, TP. Hồ Chí Minh
----------------------
Lưu ý: Nội dung bài viết mang tính tham khảo về thiết bị và giải pháp hệ thống. Việc thiết kế, thẩm định, nghiệm thu và áp dụng quy chuẩn, tiêu chuẩn PCCC cho từng công trình cần căn cứ hồ sơ dự án và quy định hiện hành tại thời điểm triển khai.
