Có. Đầu báo khói có thể phát hiện khói từ đám cháy âm ỉ ngay cả khi chưa xuất hiện ngọn lửa rõ ràng. Tuy nhiên, thời điểm phát hiện phụ thuộc vào loại đầu báo, đặc tính của khói, độ nhạy cảm biến và vị trí lắp đặt. Đối với công trình sử dụng hệ thống báo cháy tự động, lựa chọn đúng đầu báo và bố trí phù hợp là yếu tố quan trọng giúp phát hiện nguy cơ cháy từ sớm.
1. ĐÁM CHÁY ÂM Ỉ LÀ GÌ? VÌ SAO NGUY HIỂM?
Đám cháy âm ỉ là quá trình cháy diễn ra chậm, thường không có ngọn lửa lớn hoặc ngọn lửa có thể chưa xuất hiện rõ ràng. Quá trình này vẫn tạo ra khói, khí và nhiệt, tùy thuộc vào vật liệu cháy và điều kiện môi trường.
Đám cháy âm ỉ có thể phát sinh tại các vị trí như:
- Đệm, ghế sofa, rèm cửa hoặc vật liệu vải bị nung nóng.
- Giấy, bìa carton và vật liệu dễ cháy chất thành đống.
- Lớp bụi hoặc vật liệu dễ cháy tích tụ gần thiết bị điện sinh nhiệt.
- Khu vực chứa vật liệu có thể âm ỉ cháy sau khi tiếp xúc với nguồn nhiệt hoặc tàn thuốc.

Điểm nguy hiểm là khói có thể tích tụ trong phòng, lan sang khu vực khác hoặc gây nguy hiểm cho người trước khi đám cháy phát triển thành ngọn lửa lớn. Vì vậy, không nên chờ đến khi nhìn thấy lửa mới xem xét nguy cơ cháy.
2. ĐẦU BÁO KHÓI PHÁT HIỆN ĐÁM CHÁY ÂM Ỉ BẰNG CÁCH NÀO?
Đầu báo khói được thiết kế để phát hiện sự hiện diện của khói thông qua cảm biến. Khi khói đi vào vùng cảm biến và tín hiệu đạt điều kiện kích hoạt, thiết bị sẽ gửi tín hiệu báo cháy về trung tâm hoặc bộ phận xử lý tương ứng.
Với đầu báo khói quang điện, cảm biến thường sử dụng sự thay đổi ánh sáng do các hạt khói gây ra trong buồng cảm biến. Các hạt khói làm tán xạ hoặc ảnh hưởng đến đường truyền ánh sáng, tạo ra tín hiệu để thiết bị xử lý.
Khả năng phản ứng với đám cháy âm ỉ còn phụ thuộc vào đặc điểm hạt khói và công nghệ cảm biến. Theo tài liệu của Cơ quan Quản lý Cứu hỏa Hoa Kỳ (USFA), đầu báo khói quang điện thường phản ứng nhanh hơn với khói từ đám cháy âm ỉ, trong khi đầu báo ion hóa thường phản ứng nhanh hơn với đám cháy có ngọn lửa phát triển nhanh. Tuy nhiên, kết quả thực tế có thể khác nhau tùy tình huống cháy và thiết bị.

3. LOẠI ĐẦU BÁO KHÓI NÀO PHÙ HỢP VỚI ĐÁM CHÁY ÂM Ỉ?
Đầu báo khói quang điện
Đầu báo khói quang điện thường được xem xét cho các khu vực có nguy cơ phát sinh đám cháy âm ỉ, chẳng hạn phòng làm việc, phòng lưu trữ hồ sơ hoặc khu vực có vật liệu dễ cháy.
Ưu điểm đáng chú ý là khả năng phản ứng với đặc tính hạt khói thường gặp trong đám cháy âm ỉ. Tuy nhiên, hiệu quả phát hiện còn phụ thuộc vào thiết kế cảm biến, độ nhạy, môi trường lắp đặt và yêu cầu của hệ thống.

Đầu báo khói ion hóa
Đầu báo khói ion hóa sử dụng nguyên lý ion hóa không khí để nhận biết sự thay đổi do các hạt khói gây ra. Loại này thường có xu hướng phản ứng nhanh hơn với khói từ đám cháy có ngọn lửa phát triển nhanh.
Điều đó không có nghĩa đầu báo ion hóa hoàn toàn không phát hiện được đám cháy âm ỉ. Theo USFA, cả đầu báo ion hóa và quang điện đều có khả năng phát hiện khói từ các dạng đám cháy khác nhau, nhưng thời gian phản ứng có thể khác biệt.
Đầu báo khói kết hợp
Đầu báo sử dụng nhiều công nghệ cảm biến có thể được cân nhắc khi cần tăng khả năng phát hiện các dạng đám cháy khác nhau. Việc lựa chọn phải dựa trên thông số kỹ thuật, chứng nhận phù hợp và yêu cầu bảo vệ của công trình, không nên chỉ dựa vào tên gọi của thiết bị.

4. NHỮNG YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN KHẢ NĂNG PHÁT HIỆN ĐÁM CHÁY ÂM Ỉ
Dù sử dụng đầu báo khói phù hợp, hệ thống vẫn có thể phát hiện chậm nếu điều kiện lắp đặt không đáp ứng yêu cầu.
- Vị trí lắp đặt: Đầu báo cần được bố trí theo thiết kế và hướng dẫn kỹ thuật. Nếu khói khó tiếp cận cảm biến do kết cấu trần, dầm hoặc vật cản, khả năng phát hiện có thể bị ảnh hưởng.
- Độ nhạy của đầu báo: Thiết bị cần có độ nhạy phù hợp với đặc điểm khói dự kiến. Độ nhạy không phù hợp có thể ảnh hưởng đến hiệu quả phát hiện hoặc làm tăng nguy cơ báo động không mong muốn.
- Điều kiện thông gió: Luồng khí từ hệ thống điều hòa và thông gió có thể làm thay đổi hướng di chuyển của khói, khiến khói phân tán hoặc đi lệch khỏi đầu báo.
- Tình trạng thiết bị: Bụi bẩn, hư hỏng, đấu nối không đúng hoặc thiếu bảo trì có thể ảnh hưởng đến khả năng hoạt động của đầu báo và toàn hệ thống.

Theo mục 4.6.1 của TCVN 5738:2021 – Phòng cháy chữa cháy – Hệ thống báo cháy tự động – Yêu cầu kỹ thuật, cần lựa chọn đầu báo khói có độ nhạy phù hợp với các loại khói khác nhau. Đây là căn cứ kỹ thuật quan trọng khi lựa chọn thiết bị cho công trình.
5. CÁCH NÂNG CAO KHẢ NĂNG PHÁT HIỆN ĐÁM CHÁY ÂM Ỉ
Để hệ thống báo cháy phát hiện nguy cơ phù hợp, cần thực hiện đồng bộ các công việc sau:
- Khảo sát nguy cơ cháy: Xác định vật liệu dễ cháy, nguồn nhiệt và khu vực có khả năng phát sinh cháy âm ỉ.
- Lựa chọn đầu báo phù hợp: Đối chiếu nguyên lý cảm biến, độ nhạy và điều kiện sử dụng theo tài liệu nhà sản xuất.
- Bố trí đúng vị trí: Tuân thủ hồ sơ thiết kế, tiêu chuẩn áp dụng và hướng dẫn lắp đặt của thiết bị.
- Kiểm tra và thử nghiệm: Kiểm tra tín hiệu truyền về trung tâm, chức năng cảnh báo và tình trạng thiết bị theo quy trình bảo trì.
- Không tự ý vô hiệu hóa đầu báo: Khi xảy ra báo động không mong muốn, cần tìm nguyên nhân và xử lý đúng kỹ thuật thay vì tháo hoặc che cảm biến.

Đối với nhà xưởng, kho hàng, phòng kỹ thuật hoặc khu vực có trần cao, phương án phát hiện cháy cần được đánh giá theo đặc điểm không gian và nguy cơ cháy cụ thể Đầu báo khói có thể phát hiện khói từ đám cháy âm ỉ trước khi ngọn lửa xuất hiện rõ ràng. Đầu báo khói quang điện thường có lợi thế về khả năng phản ứng với khói từ dạng cháy này, nhưng không thể khẳng định mọi thiết bị đều có cùng thời gian phản ứng.
Để nâng cao hiệu quả phát hiện, cần lựa chọn đầu báo có độ nhạy phù hợp, bố trí đúng vị trí và duy trì kiểm tra, bảo trì định kỳ. Với công trình sử dụng hệ thống báo cháy tự động, việc lựa chọn thiết bị nên căn cứ vào thiết kế, tiêu chuẩn áp dụng và tài liệu kỹ thuật của nhà sản xuất.
---------
Công ty TNHH Thương mại Xuất nhập khẩu Sông Xanh tiếp nhận yêu cầu báo giá đầu phun sprinkler và vật tư PCCC, van cấp nước, báo khói,... theo mã hàng, số lượng và yêu cầu công trình.
CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI XUẤT NHẬP KHẨU SÔNG XANH
Chuyên cung cấp: Van cấp nước ShinYi, Máy bơm Windy, Vật tư PCCC, bình chữa cháy, đầu phun, lăng vòi phun và các thiết bị phục vụ công trình.
-
Hotline: 0988 814 153
-
Email: info@songxanhvietnam.com
-
Địa chỉ: 13 - 15 đường 179, Phường Tăng Nhơn Phú, TP. Hồ Chí Minh



