Công tác phòng cháy chữa cháy (PCCC) tại các trường học và cơ sở giáo dục luôn là một trong những ưu tiên hàng đầu của hệ thống quản lý an toàn công cộng. Trường học là nơi tập trung trẻ em, học sinh và sinh viên chưa có đầy đủ kỹ năng tự xử lý khi có biến cố xảy ra.
Chính vì vậy, việc thực thi nghiêm túc các quy định PCCC không chỉ giúp nhà trường tuân thủ đúng pháp luật mà còn bảo vệ thế hệ tương lai của đất nước.
1. HÀNH LANG PHÁP LÝ VỀ QUY ĐỊNH PCCC TRƯỜNG HỌC
Hiện nay, tiêu chuẩn và điều kiện an toàn đối với trường học được điều chỉnh nghiêm ngặt dựa trên hai nhóm văn bản cốt lõi:
- Về mặt quản lý, thủ tục: Áp dụng theo Nghị định 136/2020/NĐ-CP và các sửa đổi, bổ sung mới nhất tại Nghị định 50/2024/NĐ-CP của Chính phủ.
- Về mặt kỹ thuật, trang thiết bị: Áp dụng nghiêm ngặt theo Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 3890:2023 về bố trí phương tiện PCCC cho nhà và công trình.
Tùy theo tổng khối tích (tính gộp các khối lớp học, nhà hiệu bộ, ký túc xá, nhà kho), các cơ sở giáo dục sẽ được phân cấp quản lý từ UBND cấp xã/phường cho đến lực lượng Cảnh sát PCCC quận/huyện để tiến hành thanh tra, giám sát định kỳ.
>> QUY ĐỊNH PCCC CHUNG CƯ – NHÀ TRỌ

2. CÁC ĐIỀU KIỆN AN TOÀN PCCC BẮT BUỘC TẠI CÁC CƠ SỞ GIÁO DỤC
Để một trường học được phép vận hành an toàn, người đứng đầu cơ sở cần đảm bảo đồng bộ 3 nhóm yếu tố cốt lõi sau:
2.1 Hồ sơ quản lý và phương án tại chỗ
Mỗi cơ sở giáo dục phải thiết lập riêng một bộ hồ sơ quản lý theo dõi hoạt động PCCC nội bộ bao gồm:
- Bảng nội quy, biển báo cấm, biển chỉ dẫn thoát nạn đạt chuẩn, đặt ở các vị trí dễ quan sát như hành lang, cầu thang, sảnh chính.
- Phương án chữa cháy và cứu nạn cứu hộ (CNCH) được thiết lập dựa trên địa hình thực tế của trường và đã được cơ quan chức năng phê duyệt.
- Quyết định thành lập Đội PCCC cơ sở với các thành viên (bảo vệ, cán bộ, giáo viên) được huấn luyện nghiệp vụ và cấp chứng nhận định kỳ.
2.2 Hạ tầng kiến trúc và lối thoát nạn khẩn cấp
- Số lượng lối thoát hiểm: Mỗi tầng của khối nhà học phải bố trí tối thiểu 2 lối thoát nạn độc lập (qua cầu thang bộ hoặc đường hành lang hở).
- Yêu cầu kỹ thuật cửa thoát nạn: Cửa phải mở theo hướng thoát (mở ra ngoài). Tuyệt đối không được sử dụng khóa chốt chặt hoặc khóa xích trong suốt khung giờ học sinh đang học tập tại trường.
- Hệ thống đèn sự cố: Bắt buộc lắp đặt hệ thống đèn chỉ dẫn thoát nạn (đèn EXIT) và đèn chiếu sáng khẩn cấp tại các nút giao hành lang để dẫn đường khi trường học bị ngắt điện do hỏa hoạn.

2.3 Tiêu chuẩn trang bị hệ thống thiết bị PCCC trường học
Dựa trên Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 3890:2023, việc trang bị phương tiện kỹ thuật PCCC phải tương thích với quy mô diện tích của từng trường:
|
Loại trang thiết bị |
Yêu cầu bố trí cụ thể |
Quy mô áp dụng |
|---|---|---|
|
Bình chữa cháy xách tay |
Bình bột ABC hoặc bình khí CO2. Định mức trung bình 1 bình/50 m2 sàn. Khoảng cách di chuyển đến bình không quá 20m. |
Tất cả các cơ sở giáo dục từ mầm non đến đại học. |
|
Hệ thống báo cháy tự động |
Gồm tủ trung tâm báo cháy, đầu báo khói/nhiệt ở các phòng học, thư viện và nút ấn báo cháy thủ công dọc hành lang. |
Cơ sở giáo dục có tổng khối tích từ 3.000 m3 trở lên. |
|
Hệ thống họng nước vách tường |
Tủ chữa cháy gồm cuộn vòi, lăng phun liên kết với mạng lưới cấp nước áp lực cao ổn định. |
Các khối nhà học cao tầng hoặc có tổng diện tích sàn lớn theo thiết kế. |
|
Hệ thống Sprinkler tự động |
Đầu phun xả nước tự động kích hoạt dựa trên cảm biến nhiệt độ. |
Các khu vực đặc thù như tầng hầm để xe, kho lưu trữ tài liệu lớn. |
4. NHỮNG KHU VỰC CẦN LƯU Ý ĐẶC BIỆT VỀ NGUY CƠ CHÁY NỔ
Bên cạnh khối phòng học thông thường, các cơ sở giáo dục có những phân khu mang tính chất rủi ro cao, cần được siết chặt quản lý:
- Phòng thí nghiệm (Hóa - Sinh): Nơi lưu trữ nhiều hóa chất, dung môi dễ cháy. Cần trang bị tủ chứa chuyên dụng, hệ thống thông gió đạt chuẩn và tuyệt đối không để nguồn lửa trần xuất hiện gần khu vực lưu trữ.
- Bếp ăn bán trú: Các trường mầm non, tiểu học thường có bếp ăn công nghiệp. Hệ thống bếp gas hoặc bếp điện công suất lớn phải có thiết bị ngắt tự động khi phát hiện sự cố rò rỉ hoặc quá tải nhiệt.
- Phòng máy tính, thư viện: Tập trung khối lượng lớn thiết bị điện và vật liệu dễ cháy (sách, giấy). Tại đây nên ưu tiên bố trí các dòng bình chữa cháy bằng khí để tránh làm hư hỏng thiết bị khi dập lửa.
Tuân thủ đúng quy định PCCC không thuần túy là việc hoàn thiện hồ sơ để đối phó với các đợt kiểm tra hành chính. Đây là mắt xích cốt lõi để tạo dựng một môi trường giáo dục an toàn, nhân văn và bền vững. Ban giám hiệu các trường học cần chủ động rà soát hệ thống thiết bị định kỳ 6 tháng một lần, đồng thời tổ chức các buổi diễn tập kỹ năng thoát nạn cho học sinh để chủ động ứng phó trước mọi tình huống nguy cấp.



